Budar: Dom je definitiwnje přemały

póndźela, 22. meje 2017 spisane wot:

Podstupim/Budyšin (SN/JaW). Znowawobsadźenje městna direktora Budyskeho Serbskeho instituta so dale dliji. „Powołanske jednanje běži“, rjekny direktor Załožby za serbski lud Jan Budar na njedawnej nowinarskej konferency w Budyskim Serbskim domje. Po informacijach Budarja městno najzašo klětu 1. januara wobsadźa. Dotal předleži jeničke požadanje za nawodnistwo institucije.

Z koncertom nowu cejdejku předstajili

póndźela, 22. meje 2017 spisane wot:

Łaz (bn/SN). Składnostnje 20. posmjertnin wusahowaceho serbskeho komponista Jana Pawoła Nagela přeprosychu wčera­ Spěchowanske towarstwo Doma Zejlerja a Smolerja, Łazowska ewangelska cyrkej kaž tež Budyske hudźbne nakładnistwo ENA na přez Załožbu za serbski lud spěchowane wopominanske zarjadowanje do Łazowskeho Božeho domu. Farar Matthias Gnüchtel witaše něhdźe 60 zajimcow, mjez nimi swójbnych a kolegow Nagela, w „kolebce serbskeje kultury“, kaž wjes mjenowaše. Mjez druhim poda wón swójske dopomnjenki a wuzběhny „wjelelětnu serbsko-němsku měrliwu zhromadnosć“, kotraž měła swětej z přikładom być. Günter Wjenk ze spěchowanskeho towarstwa rysowaše dwurěčnje swój wosobinski poćah ke komponistej a jeho žiwjenski puć. Liana Bertók, jednaćelka nakładnistwa ENA a ini­cia­torka wčera prezentowaneje noweje cejdejki z twórbami Nagela, rozprawješe serbsce a němsce wo zwoprawdźenju projekta. Wona předstaji sobuskutkowacych, kotrychž jako „swojowólnych perfekcionistow“ wopisa, a poskići jim přiležnosć so słowa jimać.

Wěnuja so w Budyšinje rodźenemu filozofej

póndźela, 22. meje 2017 spisane wot:

Budyšin (CS/SN). Žana tafla na Budyskej Lotzowej na to njepokazuje, po kim je wona pomjenowana. Jenož mało Budyšanow wě z tymle mjenom dotal scyła něšto započeć. UIrich Schollmeyer, sobudźěłaćer Budyskeho měšćanskeho muzeja, chce tomu wotpomhać. Sydom lět je so wón ze žiwjenjom a skutkowanjom Rudolfa Hermanna Lotzy zaběrał. Nastała je wulkotna wustajeńca, kotraž njeprezentuje jenož biografiske fakty muža, rodźeneho 21. meje 1817 w Budyšinje. Ulrichej Schollmeyerej, kiž so hižo dołho z filozofiskimi prašenjemi rozestaja, bě wažne, zo njebě Lotze jenož lěkar, ale zdobom tež filozof. Wustajeńca pohnuwa so z tym zaběrać, kak bě Lotze swój čas myslił. Dokelž je tole hoberski nadawk, je radźomne přehladku nic jenož jónu, ale wospjet wopytać. K njej wuńdu cyłkownje tři knihi, kotrež maja wopytowarjow přewodźeć. Při tym jedna so wo katalog, ale tež wo spisy, kotrež bě student swój čas po přednoškach Lotzy zhotowił. Třeća kniha wopřijima wuslědki wědomostneje konferency z wobdźěl­nikami ze šěsć krajow, kotraž je so kónc tydźenja w Budyšinje wotměła.

Korla A. Fiedler

póndźela, 22. meje 2017 spisane wot:
16. meje 1917 zemrě wyši wučer Korla Awgust Fiedler w Budyšinje, hdźež je dróha po nim pomjenowana. „W lubosći k serbskemu ludej a w dźěławosći za Serbow wotpočowaše zbožo jeho žiwjenja“, pisaše dr. Adolf Černý. 15. nowembra 1835 bě so Fiedler w Nje­zdašecach swójbje korčmarja narodźił. Po wuchodźenju Budyskeho Krajnostawskeho wučerskeho seminara podawaše na nim 43 lět serb­šćinu a hudźbu. 1857 přistupi Maćicy Serbskej, bě jeje wuběrkownik, knihownik a předsyda přirodospytneho wotrjada. W lěće 1861 załoži Fiedler chór Lumir, kotryž tež dirigowaše. Zhromadnje z Kocorom wuhotowaše serbske spěwanske swjedźenje. 1878 wuda „Towaršny spěwnik za serbski­ lud“ ze 163 spěwami (tři nakłady) a 1880 spěwnik „Spěwna radosć“. Jeho wulka lubosć bě solistka Mathilda Stangec, kotraž w třećim lěće mandźelstwa 1871 nahle zemrě. Fiedler přełožowaše basnje Goethy, Heiny a Uhlanda, pěsnješe erotisku a nabožinsku lyriku, spisa mnohe nastawki a powědančka za Serbske Nowiny, za časopisaj Łužičan a Pomhaj Bóh a bě z jeju redaktorom. Manfred Laduš

Budyšin (SN/CoR). Zo njezahorjeja so jeno dźěći, ale tež dorosćeni za bajki, bě wčera wječor w Budyskej Smolerjec kniharni pytnyć. Ćim bóle, hdyž jedna so wo knihu, na kotrejž stej dwě wuznamjenjenej wuměłči sobu skutkowałoj – basnica Róža Domašcyna a wuměłča-ilustratorka Jutta Mirtschin. Po knižnej premjerje w Budyskej šuli Marije Montessori započatk tydźenja je sej nimale 40 zajimcow wčerawše předstajenje nowostki LND „Das goldene Gut“ z wuměłčomaj lubić dało. Někotre z něhdźe 80 wobrazow, kotrež bě Jutta Mirtschin za knihu molowała, móžachu sej wopytowarjo jako originale wobhladać.

Kak radikalne a jakne serbske bajki druhdy su, demonstrowaše Róža Domašcyna čitajo. Mordarstwo, smjerć hłowneho rjeka město zbožowneho wukónca a strašne chłostanja su připosłucharjo wčera dožiwili. Na prašenja lektorki, jednaćelki LND Marki Maćijoweje, kak bě so maćiznje zbližiła, přizna tež Jutta Mirtschin, zo bě druhdy šokowana. „Słowo pak je něšto druhe hač wobraz. Chcych powabliwe, rjane ilustracije měć a tak wótremu tekstej něšto přećelne napřećo­ sadźić“, Jutta Mirtschin rozłoži.

Přez słowo inspirowane

štwórtk, 18. meje 2017 spisane wot:

Wo předstajenju oratorija „Serbske jutry“ w Drježdźanskej katedrali

Krasne zwuki zwonow Drježdźanskeje katedrale, bywšeje Dwórskeje cyrkwje, zahajichu derje wopytane předstajenje oratorija „Serbske jutry“ komponista Jana Cyža a tekstoweje awtorki Chrysty Meškankoweje. Na to započa so swjatočna uwertira ze swětłymi zynkami dujerjow połnych napjatosće kaž tohorunja z krótkimi melodiskimi změnami tež smyčkarjow, tak zo hudźba wulku cyrkwinsku rumnosć na wulkotne wašnje pjelnješe.

Tež dalše hudźbne detaile njedachu připosłucharja na jednoće twórby z wonkownym ambientom dwělować, wšako přetwori so krótkomotiwika ke choralowym wobłukam, zesylnjenym přez rołowe zwony połne symboliki. Na to slědowaše prěni wjeršk: Po słowach 96. psalma zanjesechu něhdźe sto spěwarkow a spěwarjow kaž tež štyrjo wokalowi solisća z přewodom orchestra w serbskej rěči hłuboko hnujacu chwalbu Boha na jara awtentiske wašnje, a to nic jenož w narodnej drasće wustupowacych žonow dla.

Jimacy hudźbny pomnik za wopory

štwórtk, 18. meje 2017 spisane wot:

Runje w prawym času, jako wopominachmy spočatk měsaca wospjet róčnicu zakónčenja Druheje swětoweje wójny, předstaji w Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle Serbski komorny orchester, zesylnjeny z čłonami Delnjo­šleskeje filharmonije Jelenia Góra, pod nawodom chóroweho direktora SLA Andreasa Pabsta znowa sinfoniju nestora serbskich komponistow Hinca Roja „Stalingrad“.

Loni bu Rojowa kompozicija pod nawodom Dietera Kempy we wulkopósłanstwje Ruskeje federacije w Berlinje w přitomnosći wulkopósłanca Wladimira M. Grinina před wulkej ličbu prošenych hosći wuspěšnje prapředstajena. Nětko zaklinča 5. sinfonija Klětnjanskeho wučerja a hudźbnika prěni raz w Budyšinje, a to w přitomnosći atašeja ruskeho generalneho konsula Dmitrija Baskakowa.

Drastowy dźeń w Lubinje wotměli

štwórtk, 18. meje 2017 spisane wot:
Sto nošerjow narodneje drasty z cyłeje Němskje je so wot 12. do 14. meje w Lubinje zetkało, zo bychu wo aktualnych nadawkach a problemach rěčeli. Wězo su tež wjele rjaneho dožiwili. Tak witaše jich Lubinski wyši měšćanosta Lars Kolan (SPD) prěni raz w serbskej muskej drasće, kotruž bě designerka a šwalča Sarah Gwiszcz zešiła. Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) bě pódla, jako wuzwolichu drastu z Fleminga za „drastu lěta 2017“. Hosćo doži­wichu pisany program, mjez druhim z dźěćimi horta „Lubinske lutki“ a z Błó­towskim žónskim chórom Lubin. W lěće 2019 wočakuje Lubin na drastowy swjedźeń 2 500 wobdźělnikow.   Tekst a foto: Katrin Urbańscyna

Za přihotowanski wuběrk 12. mjezynarodneho festiwala „Łužica 2017“ je so nětko měsac do wulkeho podawka horca organizatoriska faza započała. Wot 22. do 25. junija ma w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach za wjace hač 1 000 aktiwnych sobuskutkowacych a hišće wjace přihladowarjow wšitko derje zarjadowane być. Wčera su wuběrkownicy w Chrósćicach wuradźowali.

Chrósćicy (SN/CoR). Wobdźělace so skupiny z Egyptowskeje, Ameriki, Kolumbiskeje, Běłoruskeje, Grjekskeje, Italskeje, Chorwatskeje, Rumunskeje, Madźarskeje a Němskeje su jasne, program za štyri dny steji. „Staw je dobry, wulke změny hižo njewočakujemy. Nadźijamy so, zo nichtó njewupadnje“, je Beno Šołta z přihotowanskeho wuběrka optimistiski. Za přihotowarjow wčera tuž rěkaše, lisćinu konkretnych organizatoriskich nadawkow a běrokratiskich formalitow přeńć a po móžnosći wothóčkować. Prašenja na přikład běchu, kotre zrěčenja maja so hišće podpisać, štó je za čo zamołwity, hdy ma so hdźe kotra technika natwarić, štó ma hdy hdźe być a tak dale.

W Starym ludźe sezonu zahajili

wutora, 16. meje 2017 spisane wot:
Zažnosrjedźowěkowske słowjanske sydlišćo Stary lud za Dešnjanskim domizniskim muzejom móžeš wot minjeneho kónca tydźenja zaso wopytać a sej tam wose­bite rjemjesła rozkłasć dać. Muzejownicy a pilni organizatorojo přeproša 27. a 28. meje na 12. swjedźeń słowjanskeho srjedźowěka. Prěni raz chcedźa tam potom pokazać, kak běchu prjedownicy z tak mjenowanym „rennofen“ železo zhotowili. Pilnje dźěłaja hišće na no­wej hlinjanej pjecy, kotraž ma hač do swjedźenja dotwarjena być. Foto: Michael Helbig

nawěšk

  • Srjedu, 3. meje 2017, wotmě redakcija Serbskich Nowin na žurli Konječanskeho towarstwoweho domu "Delany" diskusijny forum na temu "Wjelk – žohnowanje abo kwakla". Něšto wjac hač 40 ludźi bě so na nim wobdźěliło. Tule namakaće někotre fotowe impresije