Z wudaća: srjeda, 14 junija 2017

Němski zwjazkowy sejm žada sej wot zwjazkoweho knježerstwa we wobłuku jemu přewostajenych srědkow:

1. hdźež je nuzne, politiske sobuskutkowanje připóznatych narodnych mjeńšin a mjeńšinowych rěčow dale podpěrać a sylnić;

2. pruwować, hač hodźiło so w § 184 wustawy rjadowane prawo Serbow, na sud­nistwje serbšćinu wužiwać, tež za tamne připóznate narodne mjeńšiny w Němskej kaž tohorunja za mjeńšinowe rěče nałožować;

3. pruwować, hač ma so po wustawje rjadowane prawo na změnu mjena za mjeńšiny tak wukładować, zo je Serbowkam přichodnje móžno, wosebitu serbsku žónsku formu swójbneho mjena přewzać;

4. pruwować, w kotrej měrje je móžno w datowych bankach na zwjazkowej runinje wosebite wašnje pisanja mjenow w jednotliwych mjeńšinowych rěčach přewzać;

5. pruwować, w kotrej měrje móhli zastupjerjow jednotliwych mjeńšinowych rěčow we wobłuku digitalnych medijow podpěrać, zo bychu runoprawnje wužiwajomne byli;

wozjewjene w: Politika

Tójšto terminow za delegaciju młodych serbow we wobłuku rozmołwow a posedźenjow zwjazkoweho sejma w Berlinje

Dosć naročny program su sej zastupnicy štyrjoch awtochtonych na­rodnych mjeńšin a ludowych skupin w Němskej před tydźenjomaj w Berlinje zwoprawdźili. W plenarnym tydźenju zwjazkoweho sejma do swjatkow steješe za Łužiskich Serbow, Danow z Južneho Schleswiga, němskich Sintow a Romow a za Frizow wjace hač dźesać zarjadowanjow na dnjowym porjedźe. Prěni króć běchu tež młodźi zastupnicy narodnych mjeńšin Němskeje pódla, zo bychu mjeńšinowu politiku w němskej stolicy sobu dožiwili.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 14 junija 2017 14:00

Wo eksporće bróni

Berlin (dpa/K/SN). Zwjazkowe knježerstwo je so dźensa z eksportom bróni zaběrało. Hižo do toho bě znate było, zo buchu loni, za čas hospodarskeho ministra Sigmara Gabriela (SPD), dowolnosće za 6,88 miliardow wudźělene, štož je miliarda mjenje hač 2015. Nowina Bild wšak rozprawja, zo je Němska loni hłownje Katarej, Algeriskej a Južnej Koreji wójnske brónje w hódnoće 2,3 miliardow eurow dodawa, jónu telko kaž 2015.

Jednanja po terminje

Paris (dpa/K/SN). Britiska premierministerka Theresa May chce přichodny tydźeń z Europskej uniju zahajić jednanja wo brexiće. Francoskemu prezidentej Emmanuelej Macronej wona wčera na wopyće Parisa wobkrući, zo wostanje při dorěčanym časowym planje. Do toho bě so rozšěrjało, zo Wulka Britaniska hišće žadyn termin za to nima. Přěhrate wólby a zhubjena wjetšina w parlamenće běchu May njenadźate problemy wobradźili.

Strašne dochodowe rozdźěle

wozjewjene w: Politika
srjeda, 14 junija 2017 14:00

Zo by so són zwoprawdźił

Projekt skići přemysłownikam we Wojerecach nowe šansy

Wojerecy (SN/BŠe). Dožiwjenjowpołne stare město z drobnowikowarjemi, kotrymž kupcy dowěrjeja, flaněrować a rady tam přebywać – tole je són dweju Wojerowskeju citymanagerow, kotrajž spytataj po wšelakorych pućach tamniše stare město wožiwić. Wčera staj Frank Graumüller a Yvonne Zschornack-Lubner zhromadnje z marketingowym poradźowarjom Mathiasom Priebu nowinarjam projekt předstajiłoj, kotryž zaběra so z analyzu přemysłownikow.

wozjewjene w: Hospodarstwo
Dramatiske sceny dźensa rano w Londonje: W měšćanskej štwórći North Kensington je so wysokodom palił, štož je sej znajmjeńša šěsć smjertnych woporow žadało. Woheń bě w 27 poschodow wysokim twarjenju hodźinu po połnocy wudyrił, a dźens narano su z njeho wšudźe płomjenja sapali (hlej wobraz). 200 wohnjowych wobornikow wojowaše ze 40 hašacymi wozydłami přećiwo wohenjej. Pomocne mocy prócowachu so njewustajnje wo to, wuchować wobydlerjow, kotrychž bě katastrofa zwjetša w sparje překwapiła. Mnozy ludźo su w smjertnym straše křičo z woknow skakali, swědcy rozprawjeja. Ličba smjertnych woporow móhła so hišće powjetšić, kaž zamołwići zdźěleja. Wjace hač 50 zranjenych dowjezechu do chorownjow. W apartementach bydlachu­ mnohe swójby z dźěćimi. Kak bě woheń wudyrił, njeje policija dotal hišće zwěsćić móhła. Dokelž so cyłe twarjenje paleše,­ je tež wobmyslenjow było, zo móhło so wone sypnyć. K tomu pak njeje dóšło. Foto: dpa/Guilhem Baker

wozjewjene w: Politika
srjeda, 14 junija 2017 14:00

Financowanje załožbydale zawěsćić

Rań (dpa/SN). Sakska a Braniborska chcetej financowanje Załožby za serbski lud tež po lěće 2021 zaručić, po tym zo je tuchwilne financowanske zrěčenje ze załožbu wuběžało. To je jedne z wobzamknjenjow wčerawšeho zhromadneho wuradźowanja krajneju knježerstwow w Ranju (Großräschen). Na nim staj so sakski ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) kaž tohorunja braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) za to wuprajiłoj, serbsku rěč a kulturu tež přichodnje dale spěchować.

Hłowna tema wčerawšeho posedźenja bě strukturna změna we Łužicy po kóncu wudobywanja brunicy. Wobaj krajej žadatej sej za to wot zwjazkoweho knježerstwa podpěru 1,2 miliardow eurow. „Zwjazk dyrbjał so na financowanju strukturneje změny wobdźělić“, kaž po posedźenju­ rěkaše. Žadanje chcedźa nětko zwjazkowej kanclerce Angeli Merkel­ (CDU) posrědkować.

Nastajili su wčera tež lisćinu najwažnišich předewzaćow přichodneho časa. Tak ma so awtodróha A 13 z Berlina do Drježdźan na šěsć čarow wutwarić. Ponowić chcedźa tohorunja železnisku čaru mjez Choćebuzom a Drježdźanami.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 14 junija 2017 14:00

EU hrozy třom krajam

Brüssel skorži přećiwo Pólskej, Čěskej a Madźarskej

Strasbourg (dpa/SN). Komisija Europskeje unije je přećiwo Pólskej, Čěskej a Madźarskej jednanje ranjenja zrěčenja dla zahajiła. Wona reaguje tak na spjećowanje mjenowanych krajow, ćěkancow přiwzać, kaž to Europska unija planuje. Tole zdźěli komisar EU za nutřkowne naležnosće Dimitris­ Avramopoulos wčera w Strasbourgu. Tole móhło před Europskim sudnistwom w Luxemburgu z pjenježnej pokutu­ skónčić. Rozsud komisije je doskónčny, Avramopoulos zdźěli. Madźarske knježerstwo rěči wo wudrěwanju. Tež Čěska a Pólska rozsud kritizujetej.

wozjewjene w: Politika

Mały Wjelkow (CK/SN). Pytajo za jendźelskim polarnym slědźerjom Franklinom bě Jan Awgust Měrćink do Arktiki přišoł. Štož z Hrodźišća pochadźacy Serb tam dožiwi, wo tym rozprawještaj Mecht­hild a Wolfgang Opel minjeny pjatk na žurli Małowjelkowskeje sotrownje. Berlinjanaj běštaj 1993 w telewizijnej dokumentaciji wo sewjerozapadnej pasaži na mjeno Měrćinka storčiłoj. Jako lěta 2010 powostanki „Investigator“ namakachu, łódź, z kotrejž bě Měrćink w Arktice był, so wonaj znowa z temu zaběraštaj. Zhromadnje podaštaj so do Labradora a 2012 do Arktiki. Pozdźišo knihi wo tym wozjewještaj.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 14 junija 2017 14:00

Jěchanske turněry

Nimo jěchanskeho a skakanskeho turněra w Holešowskej Dubrawce změjemy přichodne tydźenje a měsacy tójšto dalšich zarjadowanjow, na kotrychž so konjacy sportowcy ze swojimi štyrinohačemi wubědźuja. Wosebje na turněrje w Hórkach móžemy wo­spjet z tójšto serbskimi wobdźělnikami ličić, wšako je to domjacy turněr Konjaceho sportoweho towarstwa při Klóšterskej wodźe Pančicy-Kukow.

24. – 25.06. w Kulowje: skakanje a dresura

21. – 23.07. w Zhorjelcu: jenož skakanje

28. – 30.07. w Bošecach: skakanje

  a dresura

15. – 17.09. w Hórkach: mnohostronske   jěchanje

20. – 22.10. w Kamjencu-Jěžowje:

  skakanje a dresura SN

wozjewjene w: Sport

Mišterstwa jěchanskeho dorosta Sakskeje wot 15. do 18. junija w Holešowskej Dubrawce su prěni raz wotewrjene mišterstwa za młode jěcharki a młodych jěcharjow z nowych zwjazkowych krajow kaž tež z Pólskeje a Čěskeje. Mjezynarodnu barbu dóstanje turněr dźakowano podpěrje Swobodneho stata Sakskeje, Horsta Gebersoweje załožby, krajneho zwjazka konjacy sport a kmótřistwa ministerskeho prezidenta Sakskeje Stanisława Tilicha.

1 000 startowych městnow je rezerwowanych. Přez jednore přizjewjenske modality maja nimo młodych jěcharkow a jěcharjow do 21 lět tež dorosćeni z cyłeje Němskeje dowolnosć startować. Wjac hač 140 boksow za přenocowanje hóstnych koni w modernych stanach-konjen­cach je zarjadowar spřihotował. Při zhromadnym měrjenju mocow chcedźa wot jutřišeho dobyćerjow hač do skakanja klasy S z hwězdźičku zwěsćić.

štwórtk, 15. junija – wot 10.30 do 20 hodź. skakanje a dresura

pjatk, 16. junija – wot 8 do 18.40 hodź. skakanje a dresura

wot 20 hodź. party w jěchanskej hali

sobotu, 17. junija – wot 8 do 19.30 hodź. skakanje a dresura

wot 20 hodź. krajowy wječor w jěchanskej hali

wozjewjene w: Sport

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Lětuši 12. mjezynarodny folklorny festwial "Łužica 2017" je zahajeny. Wčera so skupiny we wobłuku swjedźenskeho ćaha po Budyšinje kaž tež na zahajenskim programje předtsajichu. Tule namakaće někotre impresije wo zahajenju festiwala. Fota: SN/Maćij Bu