W kóždej gmejnje pomnik

pjatk, 26. meje 2017 spisane wot:

Jarosław Kaczyński chcył swojeho bratra Lecha po cyłym kraju zwěčnić

Waršawa. Kóžde pólske město, městačko abo samo gmejna, kotrež maja na někajke wašnje ze slědami lěta 2010 při znje­zboženju lětadła w Smolensku zemrěteho prezidenta Lecha Kaczyńskeho činić, měli jemu pomnik postajić abo jeho na hinaše­ wašnje wopominać. Tole žada sej jeho bratr Jarosław Kaczyński, předsyda knježaceje strony Prawo a sprawnosć. Wopominanje je jemu runjewon patriotiska winowatosć, kotrejž měł kóždy Polak wotpowědować. Kaczyński móhł sej předstajić, zo noša přichodnje naměsta, dróhi, parki, haj samo kružne wobchady w městach mjeno jeho bratra.

Při tym su minjene lěta hižo sta tajkich pomnikow a wopominanskich taflow nastali. Najnowši pomnik za Lecha Kaczyńskeho twarja tuchwilu w Białystoku. Ludźo pak so přiběrajcy spjećuja. W Białystoku je wjace hač 70 procentow wobydlerjow přećiwo pomnikej, kaž medije­ zwěsćeja. Wótře prajić pak sej to nichtó njezwěri. Wšako knježi w Pólskej starodawna zasada: Wo zemrětym so derje­ rěči abo scyła nic.

„Přěhrali su wšitcy …

pjatk, 26. meje 2017 spisane wot:

... najbóle demokratija.“ Tole je wěcowny facit wjele tydźenjow trajaceje knježerstwoweje krizy w Čěskej, sćehnjeny wot słowakskeje nowiny Denník N. W Bratislavje wuchadźace łopjeno zwěsća, zo staj prezident Miloš Zeman a šef hibanja ANO Andrej Babiš z krizy zesłabjenaj wušłoj, mataj pak wjetšu šansu so zhrabać hač jeju tohorunja poskubany riwala, ministerski prezident Bohuslav Sobotka.

„Nichtó njeje dobył, wšitcy su we wěstej měrje přěhrali, najbóle drje premier Sobotka. Dokelž ma mało móžnosćow straty nachwatać. Najwjetšu poražku wšak je čěska demokratija poćerpjeła, zo njedźiwajcy kopicy sylnych wozjewjenjow a móžnych předstajenjow zasadnje wšo při starym wostanje. Politikarjo su zapasli pokazać, zo dadźa so tež w demokratiji problemy efektiwnje a principielnje rozrisać.“

Saksko-čěska wzajomnosć přibywa

srjeda, 24. meje 2017 spisane wot:

Drježdźany (ČŽ/K). Zo je so na schadźowanju sakskeho kabineta w Praze wicepremier Čěskeje za wědomosć, slědźenje a rozwiće Pavel Bělohrádek wobdźělił, pokazuje, kak wzajomnosć na wšěch polach přibywa. „Naše zhromadne dźěło rozkćěwa, chcemy wšak tež, zo bychu ludźo wobeju krajow poćahi hižo za čas dźěćatstwa hajić započeli“, cituje powěsćernja ČTK sakskeho premiera Stanisława Tilicha (CDU). Tak wobsteji hižo 40 pěstowarnjow, do kotrychž němske a čěske dźěći zhromadnje chodźa. Tilich zwurazni tež zajim za podpěru dwurěčneho šulstwa. Bělohrádek rjekny: „Zdźěłanosć, wěda, slědźenje, hospodarske­ zwiski a mjezyčłowjeske poćah su najlěpši srědk za to, zhromadnje najwjace wuzbytkować kaž tež globalne wužadanja zmištrować.“

Hosćićeljo překwapichu Tilicha z tym, zo pokazachu jemu­ hóstnu knihu něhdyšeho Serb­skeho seminara z jeho zapisom. Jeho rjadownja Budyskeje SRWŠ bě tam w aprylu 1977 na wopyće była.

Mjeńšinu Romow zanjechali

wutora, 23. meje 2017 spisane wot:
Nitra (SŽ/K). Słowakski prezident Andrej Kiska je na wuchodosłowakskim Spišskim Podhradźe přebywajo tež tamniše kubłanske srjedźišćo Nano Nagle wopytał, kotrež pomha romaskim dźěćom. Z njewšědnej wotewrjenosću wón nowinje SME połoženje narodneje mjeńšiny Romow zrysowa: „Moderna Słowakska wobsteji nětko nimale 25 lět, w romaskej naležnosći wšak je so w tymle štwórćlětstotku mało zdokonjało. Widźimy přeco hišće chěže bjez wody a miliny, ludźo dyrbja­ w njehódnych poměrach žiworić. Planow­ a wotpohladow bě tójšto, realnych wuslědkow je lědma.“ Prezident pokaza pak tež na wuspěšne projekty, z kotrymiž bu Romam pomhane. Dźěło dobrowólnikow, cyrkwjow, starostow a měšćanostow zamó tu a tam romasku problematiku rozrisać. Dźiwajo na to Kiska naležnje napomni, zo dźe nětkole wo to, stajić sej jasne zaměry a dobre přikłady přenjesć na cyłu Słowaksku. K tomu wón zdźěli, zo dóstanje kraj za rozrisanje romaskeje problematiki hač do lěta 2020 z europskich žórłow 450 milionow eurow.

Pólska so najebać apel komisije EU dale spjećuje ćěkancow přiwzać

Waršawa. Pólska so dale spjećuje ćěkancow, kotřiž w lěhwach w Grjekskej a Italske žiworja, do kraja pušćić. Komisija Europskeje­ unije bě minjenu wutoru Pólsku,­ Čěsku a Madźarsku direktnje namołwiła a sej doraznje žadała, „so skónčnje hibać“ a swojej winowatosći jako čłon EU wotpowědować. Komisija EU chcyła něhdźe 160 000 ćěkancow po cyłej Europje rozdźělić. Dokelž njeje Pólska dotal ani jeničkeho ćěkanca přiwzała, hrozy jej nětko drastiske chłostanje. Ministerska prezidentka Beata Szydło je bjezposrědnje po apelu EU hišće raz po­twjerdźiła, zo njeje scyła móžno migrantow přiwzać. Pólska je po jeje słowach dotal štyri miliony złotych přewostajiła, zo móhli žiwjenske wuměnjenja w lěhwach ćěkancow we wukraju polěpšić.

Póstej tysacy krónow wulišćił

pjatk, 19. meje 2017 spisane wot:

PADUSTWO, kajkež sej je čłowjek njewšědniše a zdobom chrobliše njemóže předstajić, sta so spočatk tohole tydźenja w Ježovje, wsy z něšto wjace hač 700 wobydlerjemi­ na južnej Morawje njedaloko Hodonína. Njeskutk je dźě wam hotowa „köpenikiada“, móže dźě so bjeze wšeho runać wonemu znatemu „hauptmannskemu“ dyrdomdejej sławno-njesławneho Friedricha Wilhelma Voigta lěta 1906 w stolicy Němskeho kejžorstwa. Ježovski skućićel je, wudawajo so za po­licista, w městnej wotnožce Čěskeho pósta­ sej „wobstarał“ króny po dźesaći­tysacach.

Češa wizum zrědka trjebaja

štwórtk, 18. meje 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Staćenjo Čěskeje republiki smědźa do 152 krajow swěta z dohro­mady 193, kotrež su z čłonom UNO, bjez wizuma­ pućować. Do najwjace krajow móža­ bjez wizuma jězdźić wobydlerjo Němskeje a Singapura, mjenujcy do 159. Na druhim městnje sćěhuja Šwedojo, kotrymž je bjez wizuma puć do 158 statow wotewrjeny. A třećim – Danam, Finam a Italčanam – je to do 157 krajow móžno. Wizum w pasu pak Češa w kóždym padźe trjebaja, chcedźa-li wopytać Egyptowsku, Kubu, Vietnam, Chinu, Sri Lanku abo Rusku. Na wukrajny dowol nastajeja so kóžde lěto něhdźe 4,3 miliony čěskich ludźi. Přibližnje tři štwórćiny z nich zaměrjeja so do dwanaće najbóle wopytowanych statow, do kotrychž dóstanje so čłowjek bjez wizuma. Najradšo wuleća sej na dowol abo wuprawu přeco hišće do Chorwatskeje, hdźež je loni 828 000 z nich přebywało, štož bě 14 procentow wjace hač lěta 2015. Do bratrowskeje Słowakskeje bě za to wo třećinu mjenje Čechow wabiło, kraj pod Tatrami wopyta 555 000 z nich.

Čěskej kiwa euro

srjeda, 17. meje 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěski ministerski prezident Bohuslav Sobotka (ČSSD) je za to, zo da sej kraj bórze termin za přewzaće eura. K tomu po jeho hódnoćenju kaza situacija, ke kajkejž prawdźepodobnje dóńdźe po wólbach w Francoskej a Němskej w podobje Europy dwojakeho tempa. Sobotka­ rjekny to na zjězdźe Čěskeje hospodarskeje­ komory. „Prašenje dźě njerěka, hač euro chcemy. Wone rěka: Hdy budźemy kmani zhromadnu europsku měnu přewzać?“ Za Sobotku je wěste, zo po wonych wólbach europasmo wuwiće pospěši. „Tohodla dyrbimy so po našich wólbach nazymu intensiwnje z tym zaběrać, kak postupujemy, zo njebychmy wostali na periferiji EU.“ Do toho bě předsyda senata Milan Štěch (ČSSD) doraznje na to pokazał, zo „Čěska euro trjeba, dokelž je stabilizowacy faktor“. Hospodarstwo kraja je hłownje na zapad wusměrjene, wón argumentowaše.

W Čěskej je hižo dlěje rěč wo přiwzaću eura. Knježerstwo bě wospjet deklarowało, zo w tutej wólbnej dobje termin za to njepostaji. Při zastupje do EU 2004 bě so Čěska k tomu zawjazała. Tuchwilu je euro měna w 19 krajach zhromadźenstwa.

Zeman w Chinje na wopyće

póndźela, 15. meje 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Čěski prezident Miloš Zeman přebywa wot minjeneho pjatka w Chinje. Hłowna naležnosć jeho tydźeń trajaceho wopyta kraja z 1,35 miliardami wobydlerjow je kaž hižo w lětomaj 2014 a 2015, zesylnić zhromadne dźěło na polu hospodarstwa. Přewodźany je wot ministra za industriju a wikowanje Jiříja Havlíčeka a ministra za wobchad Dana Ťoka. Rěčo z chinskim prezidentom Xi Jinpingom narěča Zeman tež mjezyčłowjeske kontakty a turizm, pišu čěske medije. Najwažniši wuslědk dotal je, zo wobdźěli so Čěska republika skutkownje na přewšo ambicioznym projekće Chiny, wobnowić tradiciju Židźaneho puća. Na wjeršku nawodnych zastupnikow rjada statow wo tym woznamjeni Zeman předewzaće za „najbóle fascinowacy projekt nowšich stawiznow“. China chce za njón 124 miliardow dolarow nałožić. Z 38 podpisanych kontraktow „nastupa 22 Židźany puć“, Zeman rjekny. Wažna wikowanska čara stareho časa a srjedźowěka ma zmodernizowana polěpšić wobchadne zwiski mjez Aziju, Europu­ a Afriku.

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman je namjet prezentował, kak móhła­ so knježerstwowa kriza w kraju rozrisać. Po jeho słowach byštaj so­cialdemokratiski ministerski prezident Bohuslav Sobotka kaž tež liberalno-populistiski financny minister Andrej Babiš wotstupić dyrbjałoj. „Hdyž staj zadźěrakaj skónčnje preč a zwada skónčena, móže knježerstwo hač do kónca wólbneje doby dale dźěłać“, rjekny 72lětny Zeman powěsćerni ČTK do swojeho wopyta w Chinje.

Sobotka reagowaše hněwny na wuprajenje Zemana. Tón dyrbjał skónčnje swowje winowatosće spjelnić a Babiša kaž žadane­ pušćić, rjekny Sobotka na swojim wopyće w Luxemburgu. Hewak chcył na wustawowym­ sudnistwje skoržić. Tak by so knježerstwowa kriza na wustawu krizu rozšěriła. Socialdemokrat Babišej wumjetuje, zo je so jako předewzaćel płaćenju­ dawkow wuwinył a zo swoje medijowe předewzaća w politiskim boju zasadźa. Zawčerawšim, srjedu, je w Praze 30 000 ludźi přećiwo Babišej demonstrowało. Zdobom prezidenta Zemana namołwjachu, wustawu kraja dodźeržeć a so do politiki njetykać.

nawěšk

  • Srjedu, 3. meje 2017, wotmě redakcija Serbskich Nowin na žurli Konječanskeho towarstwoweho domu "Delany" diskusijny forum na temu "Wjelk – žohnowanje abo kwakla". Něšto wjac hač 40 ludźi bě so na nim wobdźěliło. Tule namakaće někotre fotowe impresije