Čěska chromi dale za zapadom

póndźela, 24. julija 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Čěska tež 27 lět po změnje režima za zapadnymi krajemi zawostawa. Tempo rósta jeho hospodarstwa njedosaha­, dosćahnyć niwow wuwitych krajow. Tole zwěsća rozprawa mjezyna­rod­neje syće Social Watch, hódnoćaca ekonomisku situaciju kraja loni. Awtorojo analyzy konkluduja, zo je za dalše rozwiće Čěskeje mjez druhim hišće wjele sylnišo trjeba, zarjadować kraj do mjezynarodneho dźělenja dźěła. Pozitiwnje za lěto 2016 wšak wuswědčeja Čěskej rekordnje mału bjezdźěłnosć, zwyšenje rentoweje staroby na 65 lět, zestopnjowanje minimalneje mzdy a powyšenje mzdow w zjawnym sektorje. Za kritikihódnu maja pak wobstejnosć, zo je Čěska w Europskej uniji kraj, kotryž ma najwjetši rozdźěl mjez zasłužbami žonow a muži. Žony maja přerěznje pjećinu mjenje hač mužojo. To wuskutkuje nišu rentu, z čimž jim w starobje chudoba hrozy. „Čěska republika předstawuje dale druhi swět. Po 27 lětach smy w situaciji, kotraž je chětro wot toho zdalena, štož běchmy sej 1990 předstajeli“, rjekny předsyda čěskeje koalicije Tomáš Tožíčka.

„Wobraz Europy změnili“

pjatk, 21. julija 2017 spisane wot:

Wopyt princowskeho porika z Londona w Pólskej wulki podawk był

Waršawa. Z wulkim zajimom a jara na- drobnje su w Pólskej wopyt princowskeho porika z Wulkeje Britaniskeje sćěhowali. Wšako bě wizita princa Williama a jeho mandźelskeje Kate spočatk tydźenja po prezidenće USA Donaldźe Trumpje hižo druha politiska atrakcija w běhu krótkeho časa. Krajanam je wopyt tež politisce wulce wuznamny: We Wulkej Britaniskej bydlitej a dźěłatej mjeztym dwaj milionaj Polakow, najwjetša skupina wukrajnikow to na kupje. Tući so hladajo na planowany wustup kraja z Europskeje unije starosća, hač móža tam wostać. Bjezposrědnje po ludowym rozsudźe wo brexiće bě w Jendźelskej k wjacorym njeluboznym nacionalistiskim akcijam a k antipólskim móranjam dóšło. Wšo to bě w Pólskej starosće zbudźiło.

Wo młodych a wo starych

pjatk, 21. julija 2017 spisane wot:

NJEDOWĚRA staršich ludźi napřećo młodej generaciji je w Čěskej přeco hišće wulka. Něhdźe połojca dorosćenych nad 30 sej mysli, zo młodźi ludźo jeno za lěpšinami hladaja. Přibližnje połojca staršich dorosćenych drje młodej generaciji tež dobroćelske skutkowanje přicpěwa, ale jeničce swójskeho wužitka dla a skerje njedobrowólnje. Tajke nahlady zwěsći přepytowanje agentury Ipsos za młodźinu podpěracu Załožbu 02. Tak nic mjenje hač 79 procentow respondentow nad 30 lětami měni, zo młodźi najradšo w kompjuteru surfuja a z hrami so zabawjeja resp. w socialnych syćach za něčim rozbudźacym pytaja.

Praha a Waršawa so wobaratej

pjatk, 14. julija 2017 spisane wot:

Zwada mjez EU a Čěskej a Pólskej wo přiwzaće ćěkancow dale traje

Praha (dpa/SN). Pólska a Čěska wumjetujetej w zwadźe wo přiwzaće ćěkancow Italskej a Grjekskej, zo njejstej k zhromadnemu dźěłu zwólniwej. W tymaj krajomaj „njeje tuchwilu nichtó, kiž by wuměnjenja za přesydlenje spjelnił“, rjekny čěski nutřkowny minister Milan Chovanec. „Kóždyžkuli poskitk Čěskeje, ćěkancow přiwzać, je tuž zbytny.“

Komisija Europskeje unije bě formelne jednanja přećiwo Pólskej, Čěskej a Madźarskej zahajiła, dokelž kraje kwoty EU nastupajo přiwzaće ćěkancow z Italskeje a Grjekskeje njespjelnjeja. Tři čłonske kraje EU mějachu hač do dźensnišeho chwile swoju poziciju wopodstatnić. Po planach EU dyrbjała Čěska 2 600 ćěkancow přiwzać, Pólska 6 100. Wobaj krajej wumjetowanja EU wotpokazujetej.

ANO dale prědku

pjatk, 14. julija 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Połoženje do wólbow čěskeho sejma w oktobru njeje so minjeny měsac wulce změniło, wuchadźa z woprašowanja agentury STEM. Hibanje ANO něhdyšeho financneho ministra Andreja Babiša steji z 32,9 procentami dale samotnje na čole. Z njecyłej połojcu, dokładnje 14,3 procentami, sćěhuja komunisća na druhim městnje, polěpšiwši so porno meji wo 1,6 dypkow. ČSSD premiera Bohuslava Sobotki je po měsacach stajneho spadowanja z reakcije na zapletki ekspředsydy Sobotki přećiwo Babišej prěni raz zaso porostła a přińdźe z plusom 1,9 dypkow na 9,1 procent, zwostawajo wšak dale za KSČM. Porno tomu njemóža wobydlerscy demokraća spad zadźeržeć – porno róžownikej je ODS z 9,6 procentow zjěła na 9,1 procent. Do sejma zaćahnyłoj byštej hišće KDU-ČSL a TOP 09, dóstawši 6,7 resp. 6,2 procentaj.

Słowakski dźenik SME wo sćěhach tajkeho wuslědka měni: „Demokratiske strony w Čěskej njezměja so po přichodnych wólbach lochko. Dwě móžnosći so jim skićitej – pak so swojeho programa wzdać a přećiwo ANO Andreja Babiša koalěrować,­ abo z nim hromadźe dźěłać.“

Wšelakorosć dopokazana

štwórtk, 13. julija 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Stajnje bu to twjerdźene, nětko je wědomostnje dopokazane – jenaka wonkownosć, njejenaka zestawa komponentow. Ratarske ministerstwo Čěskeje bě sej w kupnicach w kraju, Słowakskej, Madźarskej, Němskej a Awstriskej 21 wudźěłkow samsneje marki ze samsneje twornje wobstarało ze zaměrom, dać je w laborje přepytować. Nadawk za poł miliona krónow přewza Praska­ Chemisko-techniska wysoka šula. Wuslědki je minister za ratarstwo Marian Jurečka nětkole zjawnosći předstajił. Z přepytowanych 21 produktow su jeno tři nastupajo wobsah a wahu byli identiske, 15 rozdźělneje kwantity přidawkow a zdźěla tež wahi, a tři snadnje rozdźělne. Na přikład ma płokanski srědk persil w Čěskej, Słowakskej a Madźarskej 9,5 gramow aktiwneje maćizny, w Němskej a Awstriskej pak 11,3 gramy. W tyzce rybjacych štabikow firmy Iglo je na zapadźe 63,8 procentow mjasa, w Čěskej jenož 50,2 procentaj. Minister Jurečka ma tajku praksu za diskriminowacu. Naležnosć chce na europskej runinje přednjesć.

Wěriwosć Čechow wuwzaće

pjatk, 07. julija 2017 spisane wot:

Za wěriwosću ludźi do Boha a jich identifikaciju z nabožinu je so mjezynarodna agentura Pew Research Center wobhonjała we 18 krajach srjedźneje a wuchodneje Europy a při tym přewšo zajimawe wuslědki nazběrała. Čěski dźenik Mladá fronta dnes žně tohole njewšědneho­ zwěsćowanja wobšěrnje referuje a pohódnoćenje swójskeho kraja přez awtorow studije takle cituje: „W něhdyšim wuchodnym bloku, kotryž bě w 20. lětstotku dołho wobknježił ateistiski Sowjetski zwjazk, je Čěska republika nastupajo aspekty woprašowanja najwjetše wuwzaće.“ Z čimž woni zawěrno ani kuska njepřehnawaja.

Pólske medije: Naš Donald

štwórtk, 06. julija 2017 spisane wot:

Prezident USA na wopyće we Waršawje euforisce witany

Waršawa. Prezident USA Donald Trump je dźensa na oficialnym wopyće w Pólskej był, po tym zo bě wčera wječor do stolicy Waršawy dolećał. Tam jeho statny prezident Andrzej Duda z wojerskej ce­remoniju witaše. Nimo toho zetka so Trump z prezidentami dwanaće wuchodoeuropskich krajow, kotřiž so runje dźensa we Waršawje schadźuja. W tym zwisku zdźělichu, zo chcedźa USA Pólskej lětadła a rakety wotwoba­racy system typa­ Patriot dodawać.

Kairo ma pomhać

štwórtk, 06. julija 2017 spisane wot:
Budapest (SŽ/K/SN). Nawodźa knježerstwow Visegrádskeje štyrki (V4) su so w stolicy Madźarskeje wurjadnje schadźowali. Mějo za hłownu naležnosć migrantsku krizu bě na zeńdźenje tež egyptowski prezidenta Abd al-Fatah as-Sisi přeprošeny. „Je-li docyła kraja, kotryž móhł Europje nastupajo ćěkancow pomhać, da je to bjezdwěla Egyptowska“, słowakski premier Robert Fico k tomu rjekny. Po jeho měnjenju móže Egyptowska hrać wažnu rólu za zestabilizowanje Libyskeje, na kotrejež nětčišej situaciji z wjele woporami je hłownje Europa wina. Načolni reprezentanća V4, nimo Fica premierojo Čěskeje­ Bohuslav Sobotka, Madźarskeje Viktor Orbán a Pólskeje Beata Szydło, chcedźa ze swojeje strony Egyptowskej pomhać při jeje napinanjach wo stabilnosć w regionje kaž tohorunja z wušim hospodarskim zhromadnym dźěłom, a při tym jej tež na polu jadroweje energije pod pažu přimnyć. Konkretnych dojednanjow w Budapesće njeje hišće było. Egyptowski prezident Sisi pak potwjerdźi wurjadnu poziciju V4 w Europskej uniji a na swěće a swoju zwólniwosć, z Visegrádskej štyrku wušo hromadźe dźěłać.

Pro a kontra euru

wutora, 04. julija 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Hłowa čěskeho stata Miloš Zeman je so znowa za zawjedźenje zhromadneje europskeje měny eura w Čěskej republice wuprajił. Dóńć měło k tomu najpozdźišo w přichodnej legislaturnej periodźe. Zo tuchwilu hišće wjetšina wobydlerjow kraja za to njeje, za to widźi wón přičinu w tym, zo so „ludźo eura iracionalnje boja“. Euro po jeho měnjenju suwereniće Čěskeje a jeje hospodarstwu njeby škodźał. W tym zwisku prezident na to pokaza, kajke pozitiwne wuslědki je euro susodnej Słowakskej wunjesł. Jeho zawjedźenje přirunowaše Zeman wobrazliwje, jako by so na termometru celsius na fahrenheit wuměnił. „To tež nje­změni temperaturu, ale jeničce jeje měritko.“

Čěska republika w dohladnej dobje zhromadnu europsku měnu njezawjedźe, dyrbjało-li hibanje ANO oktoberske wólby do sejma dobyć, zwurazni jeho předsyda, něhdyši wicepremier a minister za financy Andrej Babiš. „Euro pola nas nochcemy“, wón podšmórny. „Kóždy wě, zo bywa to labilna měna. Chcu čěsku krónu a njewotwisnu centralnu banku. Wo dalšu wěc, do kotrejež Brüssel zasahuje, njerodźu“, šef ANO potwjerdźi.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • XXII. mjezynarodny folklorny festiwal “Łužica 2017” je nimo. Dopomnjenki a rjane wokomiki pak wostanu. Najlěpje zapopadnješ je w fotografiji. Tole su mjez druhim Bianka Šeferowa, Feliks Haza, Maćij Bulank a Janek Wowčer  za redakciju SERBSKICH NOWIN

nowostki LND