póndźela, 20. februara 2017

Njebjelčicy (aha/SN). W mjenje towarstwa za zachowanje mnohotnosće wužitnych rostlin a Njebjelčanskeje gmejny witaše Tomaš Nowak wčera wulku syłu zajimcow, kotřiž su sej na 2. měnjensku symjenjowu bursu dóšli.

Hižo 1986 běchu entuziasća, kotřiž starosćiwje na pozhubjowace so družiny wužitnych rostlin zhladowachu, čestnohamtsce skutkowace towarstwo załožili. Zaměr je zachować kulturny pokład na witalnych a robustnych regionalnych rostlinach. Jeho čłonojo dźě wědźa, zo genetiska mnohotnosć zežiwjenje čłowjeka a skotu zaruča a zo leži w njej potencial za dalewuwiće a regionalne přiměrjenje rostlinskich družin tež hladajo na klimatiske změny.

Njebjelčanski wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) bě wčera jara spokojom. Wjac hač 150 wopytowarjow, w přiběracej měrje tež ludźo gmejny, je składnosć wužiło a so wot něhdźe dźesać poskićerjow symjenjow poradźować dać. Radlubje chcedźa so nětko tež w plahowanju robustnych družin pospytać.

póndźela, 20. februara 2017

Choćebuz/Slepo (SN). Kritikarjo brunicowych jamow a wot nich potrjecheni z Braniborskeje a Sakskeje chcedźa so njedźelu po jutrach, 23. apryla, zaso w Slepom a Rownom zetkać. Zwjazkarstwo „Strukturnu změnu nětko – žane Wochozy II“ na zarjadowanje přeprošuje, kaž zwjazkowe kontaktnišćo brunica Zeleneje ligi dźensa informuje. Wobdźělnicy zetkaja so w 13.45 hodź. při dwórnišću w Slepom a kroča potom na Rownjanske sportnišćo. Tam budźe manifestacija.

„Naše wsy su přeškoda, zo je jako jednansku masu mjez wuhlowej lobby a zwjaz­kowym knježerstwom znjewužiwaja“, rjekny Rownjanka Edit Pjenkowa. Na předewzaće LEAG znowa apeluja so wšěch planow za nowe jamy wzdać.

Zwjazkarstwo skedźbnja na njedawno wozjewjenu rozprawu Němskeho instituta za hospodarske slědźenje (DIW), w kotrejž je rěč wo tym, zo samo w při­zwolenych jamach wuhlo njewudobywane wostanje, zwoprawdźi-li so wot zwjazkoweho knježerstwa wobzamknjeny plan za škit klimy. Politika měła wuzamknyć, zo so dalše jamy přizwola, sej DIW w rozprawje žada.

štwórtk, 16. februara 2017

Ludwig Zahrodnik z Jaseńcy zhladuje na serbske narodne žiwjenje:

Kaž w mnohich druhich wsach tež su so młodźi a starši Jasčenjo při zhromadnej silwesterskej zabawje do noweho lěta podali. Swjedźenjowanje pak dale dźe: Nimo někotrych swójbnych swjedźenjow, kaž 90. narodniny Rejzy Šwejdźineje, běchu to jolka-swjedźeń w Nuknicy, ptačokwasny program SLA w Chrósćicach a póstniska zabawa w Jaseńcy.

Wo ptačokwasnym programje SLA sym wšudźe jenož chwalobne słowa słyšał. Jako zasłyšach w Chróšćanskej „Jednoće“ stary šlager „Słónco a kwětki“, so dopomnich, kak běch 1957 w starej Budyskej „Krónje“ prěni program SLA pod nawodom Jurja Winarja sobu dožiwił. Rady na to myslu, kak zahorjeni my te­hdyši studenća Serbskeho wučerskeho wustawa (SWW) wo programje běchmy. Ale dopominam so tež na wuprajenje staršeho knjeza, zo to žadyn ptačokwasny program njebě, ale keklija.

póndźela, 20. februara 2017

Serbska wyša šula Ralbicy pokročuje w swojim UNESCO-projekće „Načasne ratarstwo mjez hospodarskosću a wnuč­kokmanosću“. W tymle šulskim lěće rozestajeja so šulerjo z prašenjom: Kak ratarstwo klimu wobwliwuje?

Ralbicy (SN/MiR). Hižo w zašłych lětach su so šulerjo UNESCO-skupiny na kubłanišću z tym zaběrali, kak so rozdźělne wašnje ratarjenja na žiwjenje čłowjeka wuskutkuje. „Nowy aspekt europskeho projekta, kotryž wěnuje so změnje klimy, dotalnu wědu a nazhonjenja našich šulerjow na tymle polu rozšěrja“, praji šulski koordinator za UNESCO-dźěło Michał Wałda. „Projekt wobswětla produkciske metody načasneho ratarstwa a jich wuskutki na swětowu klimu.“

póndźela, 20. februara 2017

800 nowych mištrow

Drježdźany. W Sakskej je loni 800 rjemjeslnikow swoje mišterske pruwowanje złožiło. Najebać woteběrace ličby wostanje mišterske wopismo njeparujomny pječat kwality, zdźěli dźensa sakski rjemjeslniski zwjazk. Mjez absolwentami bě 108 žonow, jasnje mjenje hač 2015 (144 žonow). Wot lěta 1990 su w Sakskej 38 200 mišterskich wopismow přepodali. Wjace hosći w młodownjach

Kamjenica. Młodownje w swobodnym staće su dale woblubowane. Loni móžachu tam 352 000 přenocowanjow zličić, sydom procentow wjace hač lěta 2015. Jednaćel zwjazka młodownjow Alexander Ladwig je sej wěsty, zo je wuspěch młodownjow tež wuslědk noweho wu­směrjenja na dowol, kotryž dźeń a wjace ludźi doma přežiwja.

Jubilej „Jizerskeje padesátki“

Liberec. „Jizerská padesátka“, najwu­znamniše čěske wubědźowanje w sněhakowanju na dołhich čarach, je kónc tydźenja 50. róčnicu docpěła. Popularny masowy běh na 50 kilometrow po Jizerskich horinach wotmě so lětsa při njewšědnje dobrych wuměnjenjach. Běh je wot lěta 1999 tež dźěl swětoweje sněhakowarskeje serije Worldloppet.

Pjate złoto za Dahlmeier

póndźela, 20. februara 2017

Z domu za płunom smjerdźało

Biskopicy. Na Karla Liebknechtowej w Biskopicach je dźensa dopołdnja chětro za płunom smjerdźało. Hnydom wołachu wobydlerjo wohnjowu woboru. Kameradojo z měrjenskim aparatom zwěsćichu, zo stupaše amoniak ze zemskopłunoweje syće w pincy. Dokelž pak njebě mnóstwo přewulke, dosahaše pincu přewětrić. Na to wohnjowi wobornicy ENSO informowachu.

Kuriozny připad

Smělna. W Smělnej bě so minjeny pjatk z dotal njeznateje přičiny Peugeot dospołnje wupalił. 15 wohnjowych wobornikow njezamó tam hižo ničo wuskutkować. Při kontroli zastojnik Biskopičanskeho policajskeho rewěra zwěsći, zo njebě awto scyła přizjewjene, zo njeměještaj jeho młodaj wobsedźerjej zawěsćenski škit a běštaj bjez jězbneje dowolnosće po puću. Nimo toho bě na jězdźidle falšowane znamjo přičinjene, kotrež běštaj mužej internetnje pola Amazon skazałoj.

wutora, 14. februara 2017

Chór 1. serbskeje kulturneje brigady přebywa wot njedźele w zwučowanskim lěhwje w čěskich Hejnicach, kotrež Załožba za serbski lud podźělnje spěchuje. 65 šulerjow a šulerkow wužiwa swoje prěnje prózdninske dny za to, zo bychu sej zhromadnje ze swojim nawodu Friedemannom Böhmu połožili zakłady dalšeho wjetšeho projekta tohole šulskeho lěta. Je to oratorij „Podlěćo“ Handrija Zejlerja a Korle Awgusta Kocora. Twórba ma zaklinčeć 11. junija 2017 w Róžeńčanskej putniskej cyrkwi. Orchester Serbskeho ludoweho ansambla budźe chór přewodźeć. Wězo zwučuja a skrućeja chórisća tež dalše twórby, kotrež su młódšim spěwarjam a spěwarkam nowe, ale słušeja do repertoira brigady. Mjezynarodny centrum za duchowne wobnowjenje w Hejnicach skići jej hižo wjacore lěta idealne wuměnjenja chutneho dźěła, ale tež wočerstwjenja. Tak organizuja sej šulerjo na přikład we wječornej zabawje škotowy turněr, a po cyłym domje je słyšeć wjesołe spěwanje. Swoje proby zakónča jutře, srjedu, připołdnju w cyrkwi a z dźaknym spěwom personalej.

Rejza Šěnowa

póndźela, 20. februara 2017
Hižo třeći raz w hrajnej dobje je NSLDź swójby ćěkancow a domoródnych minjeny pjatk na zetkawanske popołdnjo do Dźiwadła na hrodźe přeprosyło. Znowa steješe hłowna proba noweje produkcije rjadu „Powědanja ze swěta“ na programje, tónraz poda so klankodźiwadźelnica Michelle Bray z publikumom do Afriki. Po inscenaciji mějachu zajimcy hišće dosć chwile so rozmołwjeć, sej mysle wuměnjeć, paslić a sej hrajkać. Foto: Carmen Schumann

pjatk, 17. februara 2017

Wojerecy. Na dnju 44. posmjertnin spisowaćelki Brigitty Reimann (1933–1973) dopomina Wojerowske wuměłstwowe towarstwo na awtorku, kotraž je w swojich literarnych twórbach natwar Wojerowskeho noweho města wobkedźbowała. Zarjadowanje wotměje so póndźelu, 20. februara, w zetkanišću na Hasy Brigitty Reimann čo. 8 a započnje so w 14 hodź.

Wot wowcy k wołmje

Dołha Boršć. Prózdninske zarjadowanje „Wot wowcy k wołmje“ poskića štwórtk, 23. februara, wot 8 do 11 hodź. w přirodoškitnej staciji wuchodneje Hornjeje Łužicy w Dołhej Boršći (Förstgen) pola Mikowa. Wobdźělnicy tam nazhonja, kak z wowčeje wołmy samozhotowjena drasta nastawa.

Wusyłaja wo demokratiji

Budyšin. Rozhłosowa redakcija Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) je so z prašenjom zaběrała, štó so w Budyšinje na kotre wašnje wo demokratiju stara. Mjez druhim wopytachu Melanchthonowy gymnazij, pobychu w jewišćowej dźěłarni a prašachu so za lětušimi Budyskimi tydźenjemi demokratije. Nowe wusyłanje je wot 20. februara kóždu póndźelu w 20 a 22 hodź. jako livestream na internetnej stronje www.saek-bautzen.de słyšeć.

srjeda, 11. januara 2017

Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.

Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.

Korla Awgust­ Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo­ „husler“.

nawěšk