„Šmóratko“ je hornjoserbske słowo lěta 2020!

Akciju „Hornjoserbske słowo lěta 2020“ su Serbske Nowiny 18. decembra zahajili a 30. decembra 2020 wuslědk wozjewili. „Šmóratko“ je serbske słowo lěta 2020. Za ryzy serbsku rěčnu wunamakanku je so 40 procentow ludźi, kotřiž su so na naprašowanju našeho wječornika wobdźělili, rozsudźiło. Wuraz wopisuje smartfon, po kotrehož wobrazowce z porstom šmóraš. Jasnje je so přećiwo „nahubnikej“ na druhim městnje z 28 procentami hłosow přesadźił.

Dohromady je so 279 płaćiwych hłosow w naprašowanju wotedało.

Wujasnjenja:

domjaca wučba - Jednora a lochko zrozumliwa serbska twórba je zadźěwała přesylnemu zadomjenju jendźelskeje požčonki "homeschooling". Nadźijomnje pak so wučba bórze zaso prawidłownje w šuli přewjedźe, tak zo njetrjebamy w přichodźe hižo telko wo domjacej wučbje rěčeć a rozprawjeć.

homeoffice - Štož je domjaca wučba za šulerjow, je homeoffice za dźěławych dorosćenych. W tutym padźe pak je so jendźelska požčonka do dalokeje měry w hornjoserbšćinje přesadźiła, tež w deklinowanej formje, na př. "dźěłać w homeofficu".

incidenca - Fachowy wuraz ma drje wjacore woznamy, ale pomjenuje tuchwilu zwjetša ličbu natyknjenjow z koronawirusom we wěstej skupinje ludnosće w postajenej časowej dobje. Tute sowo nabywa swoju wažnosć předewšěm w tym, zo so knježerske postajenja za zjawne žiwjenje tuchwilu sylnje na hódnoće incidency ("Inzidenzwert") w jednotliwych regionach orientuja.

karantena - Prawopisnje zeserbšćena požčonka, kotraž woznamjenja předewšěm izolaciju wosobow, zo njeby so natykliwa chorosć dale rozpřestrěwała, njeje nowa. Lětsa pak je ćim aktualniša, dokelž su mnozy hižo stracha natyknjenja dla do tajkeje dyrbjeli. Tohorunja wužiwa so wuraz (domjaca) izolacija, do wuběra přiwzał pak je so po woznamje bóle jednozmyslny wobrot.

koronakriza - Pomjenowanje za tuchwilny čas drje najjadriwišo zjima, što koronawirus abo koronapandemija a z tym zwisowace sćěwki za hospodarstwo, politiku, towaršnosć, strowotniski system kaž tež za mjezsobne zhromadne žiwjenje woznamjenjeja.

nahubnik - Tute serbske słowo njeje nowe, ale je w času koronawirusa přidatny woznam škita za hubu (a nós) dóstało. W zjawnosći nosyć dyrbi jón dźensa nimale kóždy, byrnjež skerje njerady. Tola modowa industrija je spěšnje jich zwičnjenski potencial spóznała, tak zo něchtóžkuli nahubnik jako modiski accessoire wužiwa a jón tak popularizuje.

SPTWS - Skrótšenka je serbska wunamakanka w času korony a měni iniciatiwu a myto "Serbski poskitk tydźenja w syći". Ideja je so lětsa w nalěću zrodźiła a wo akcijach za SPTWS je so prawidłownje rozprawjało. Po našim měnjenju ma iniciatiwa a z tym tež skrótšenka potencial so dale wužiwać, wšako njeměli serbske poskitki w interneće žadyn jónkrótny krizowy fenomen być.

šćěpiwo - Žane nowe słowo drje, ale ryzy serbska a krótša forma porno šćěpjenskemu srědkej. Wone je za mnohich tuchwilu zwjazane z nadźiju na kónc rozpřestrěća wirusa a na nawrót do normality.


šmóratko - Rjana nowotwórba, kotraž raz ničo z pandemiju činić nima. Ryzy serbska rěčna wunamakanka lěta 2020 póčnje so w medijach sylnje rozšěrjeć a pomjenuje nastroj, kotryž dźensa nimale kóždy při sebi ma a jón wužiwa, z tym zo často z porstom po jeho wobrazowce šmóra - mjenujcy smartfon.

teorija zapřisahańcy - Takle so najhusćišo w serbskich medijach pomjenuja aktualne fenomeny wot woprawdźitosće zdalenych předstawow a tukanjow. Tutym póčnje stajnje w časach krizy tójšto ludźi přiwisować, kiž hižo njedowěrjeja powšitkownje wobkrućenym a připóznatym dopóznaćam a informacijam abo kiž su lochko wobwliwujomni.

 

 

grafika: LND

słowo lěta 2020

Anzeige