Jazz na wšelakich městnach

Freitag, 17. Mai 2019 geschrieben von:
Zhorjelc (dpa/SN). Jazz na njezwučenych městnach: Pod tutym hesłom steja Zhorjelske jazzowe dny, kotrež dźensa w měsće nad Nysu zahaja. „Zarjadujemy koncerty we wjelbowanych pincach, na starej žurli uniwersity, w renesansowych a fabrikskich halach a jónu samo pod mostom“, rjekny organizator Friedemann Dreßler. Ze sobuwojowarjemi wabi wón hač do 25. meje na šěsć koncertow z dźesać mjezynarodnymi hudźbnymi skupinami na „njesłyšanych městnach“ podłu Nysy. Zhorjelske jazzowe dny su mjezu přesahowace zarjadowanje. Wjeršk budu wulke jazzowe nocy w Tivoliju. Tak móža wopytowarjo kóždy wječor tři skupiny na jewišću dožiwić.

To a tamne (17.05.19)

Freitag, 17. Mai 2019 geschrieben von:

Swojeju staršeju „zajała“ je třilětna holca w sewjerorynsko-westfalskim Viersenje. Jako běštaj mać a nan w spanskej stwě, jeju dźowčička wotwonka durje zamkny. Dokelž je bydlenje na štwórtym poschodźe a holčka durje wjace wotamknyć nje­móžeše, zawołaštaj staršej policiju. Jako ta přijědźe, wonaj kluče bydlenja a domu z wo­knom ćisnyštaj. Tak mó­žachu policisća „jateju“ wuswobodźić a zadwělowanu holčku tróštować.

Z wotłamanej piwowej blešu w ruce je muž w Berlinje-Lichtenbergu spytał dwě awće pokradnyć. Tak wočini na přikład durje awta, kotrež při čerwjenej ampli čakaše, a hrožeše šoferej z blešu. Tón pak při zelenej swěcy dale jědźeše a tak paducha wotby. Do toho bě sej muž na samsne wašnje wot sobudźěłaćerja firmy kluče­ słužbneho awta žadał. Jako so tón spjećowaše, dźěše paduch dale.

Zakładny zakoń hódnoćili

Donnerstag, 16. Mai 2019 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Tydźeń do 70. róčnicy Zakładneho zakonja su w zwjazkowym sejmje jeho wuznam za wuwiće Němskeje wuběhnyli. Předsyda frakcije CDU/CSU Ralph Brinkhaus (CDU) namołwješe přiwšěm ke kedźbliwosći. „DNA, kotraž je tutón zakoń tak wuspěšny sčiniła, dyrbimy zachować“, pominaše sej Brinkhaus, zamołwitosće Zwjazka a zwjazkowych krajow znowa rjadować. Předsydka SPD Andrea Nahles namołwi, žadanju Zakładneho zakonja wotpowědować a skónčnje po wšej Němskej jenake žiwjenske wuměnjenja wutworić.

Merkel tola do Brüssela?

Berlin (dpa/SN). Němska zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je ze swojimi wuprajenjemi nastupajo zamołwitosć za Europu spekulacije nastorčiła, hač nochcyła wažne zastojnstwo EU w Brüsselu přewzać. W rozmołwje z nowinarjemi wona připowědźi so přichodnje sylnišo za přichod Europy zasadźeć. „Mnozy so wo Europu starosća, tež ja. To zesylnja we mni začuće zamołwitosće, so zhromadnje z druhimi wo dóńt tuteje Europy starać.“

USA přećiwo chinskej firmje

Při namócnosćach mjez Palestinjanami a israelskimi wojakami na mjezy mjez Gazaskim pasmom a Israelom je so wčera po palestinskich informacijach 65 ludźi zraniło. Něhdźe 10 000 Palestinjanow bě składnostnje 71. róčnicy załoženja israelskeho stata protestowało. 15. meju mjenuja tam wuhnaća a ćěkanja Palestinjanow dla „dźeń katastrofy“. Foto: dpa/Yasser Qudih

Kabinet chce naćisk hišćew meji wobjednać

Donnerstag, 16. Mai 2019 geschrieben von:

Drježdźany (SN/MkWj). Čłonojo Rady za serbske naležnosće Sakskeje su sej na swoje wčerawše wuradźowanje statnu ministerku za wědomosć a wuměłstwo dr. Evu-Mariju Stange (SPD) přeprosyli. Z njej wuradźowachu wo stawje zdźěłanja noweho, mjeztym 2. plana knježerstwa k zachowanju serbskeje rěče a kultury. Tak sakske knježerstwo mjez druhim planuje, zahajić nowu imageowu kampanju na dobro Serbow, za čož wšak bě kóždolětnje 300 000 w etaće zaplanowanych. Při tym čłonojo rady zhonichu, zo chce ministerka Stange naćisk plana hišće w meji w kabineće wobjednawać dać. „To dźe spěšnišo, hač sym sej mysliła“, zdźěli předsydka serbskeje rady Marja Michałkowa na naprašowanje.

Zhotowjenje imageoweho projekta wšak móhło so hišće dlijić, dokelž dyrbja jón pjenježneho wobjima dla po wšej Europje wupisać. Potom ma wosebita přirada, kotruž wokomiknje zestajeja, dźěła k přihotam kampanje přewodźeć. A z tymi drje hakle po lětnjej přestawce započnu.

Wo strukturnej změnje debatowali

Donnerstag, 16. Mai 2019 geschrieben von:

Podstupim (dpa/SN). We wobłuku aktualneje hodźiny je so Braniborski krajny sejm dźensa ze strukturnej změnu we Łužicy­ po kóncu zmilinjenja brunicy zaběrał. Němske knježerstwo chce po­trjechenym zwjazkowym krajam 14 miliardow eurow direktneje pjenježneje podpěry za zmištrowanje strukturneje změny přewostajić. Braniborska ma z toho 3,6 miliardow eurow dóstać. Hač do doskónčneho kónca wudobywanja brunicy w lěće 2038 maja dalše miliardy ze stron Zwjazka přińć.

Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) je připowědźił, zo ma w Choćebuzu nowa medicinska wyša šula nastać. Za to móhli pomocne srědki wužiwać. W plenarnej debaće rěčachu pak tež wo hospodarskich perspektiwach Łužicy a druhich kónčin. „Přichodnje dyrbjeli so nowe kaž tež hižo wobstejace politiske projekty hišće sylnišo na tym orientować, runohódne žiwjenske a dźěłowe wuměnjenja po cyłym kraju wu­tworić a zachować“, rěka w naćisku SPD, kotraž bě debatu nastorčiła.

Reakcije na moped z 15 lětami

Donnerstag, 16. Mai 2019 geschrieben von:

Němska wobchadna straža warnuje před nowymi rizikami

Berlin (dpa/SN). Wčerawše wobzamknjenje zwjazkoweho knježerstwa, młodostnym přichodnje zmóžnić hižo z 15 lětami z mopedom jězdźić, je rozdźělne reakcije zbudźiło. Wobchadny minister Andreas Scheuer (CSU) bě připowědźił, ze změnu zakonja wo nadróžnym wobchadźe zwjazkowym krajam zmóžnić, minimalnu starobu za wodźenje mopeda wot nětko 16 na 15 lět znižić.

We wuchodoněmskich krajach Braniborskej, Mecklenburgsko-Předpomorskej, Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej wšak to hižo něšto lět z modelowymi pospytami wupruwuja. Testy su hač do kónca apryla 2020 planowane. Po změnje zakonja móža kraje samostatnje rozsudźić, hač nowe prawidła nałožuja.

Awtomobilowy klub ADAC plany, minimalnu starobu za wodźenje mopeda znižić, zasadnje wita. Rěčnica kluba rjekny, zo hodźała so tak mobilita młodostnych předewšěm we wjesnych kónčinach polěpšić. Z wida ADAC pak by lěpje było cyłoněmske rjadowanje namakać, zo njeby k „njepřewidnej šmjatańcy“ mjez krajemi dóšło.

Statusowy symbol był

Donnerstag, 16. Mai 2019 geschrieben von:
Hižo 15lětny/lětna z mopedom jězdźić bě do towaršnostneho přewróta na wuchodźe Němskeje nimale samozrozumliwe. Štóž je dźensa starši hač 45 lět, wě so derje na to dopominać. Moped wužiwać směć rěkaše njewotwisniši być a stajnje na šulski bus pokazany njebyć. Bjezdwěla bě jězdźenje z najmjeńšej formu motorizowaneho wozydła zdobom statusowy symbol. Zo hłownje we wuchodnych zwjazkowych krajach hišće hač do klětušeho apryla testuja,­ hač 15lětni mopedisća rosćacym narokam nadróžneho wobchada wotpowěduja, pokazuje na to, tele za čas NDR spomóžne rjadowanje tež w zwjazkowej republice zakótwić chcyć. Předwidźana procedura, zo zwjazkowe kraje wo zniženje staroby za wodźenje mopeda wo lěto rozsudźa, je prawa a konsekwentna. Sakski minister za wobchad Martin Dulig je minjene dny hižo podpěru připowědźił. Dźiwajo na dale a husćiši wobchad pak runje tak rozumju, hdyž starši młodostnych nowosć njewitaja. Axel Arlt

Běła Woda (AK/SN). Strukturna změna we Łužicy poradźi so jeno z pomocu najwšelakorišich iniciatiwow a akterow z domizny. Při tym měli tež dodźerženje klimoškitnych zaměrow wobkedźbować. Nimo wobchadnych naprawow měli kubłanje, kultura, přiroda a swójske iniciatiwy wobydlerjow zapřijeć. To je wuslědk wčerawšeje fachoweje rozmołwy w Běłowodźanskim sociokulturnym centrumje. Frakcija Lěwicy Sakskeho krajneho sejma bě na zarjadowanje přeprosyła. Wobydlerjo, měšćanscy a wokrjesni radźićeljo, wyši­ měšćanosta Běłeje Wody Torsten Pötzsch (Klartext) a zastupjerjo towarstwow a iniciatiwow su přišli.

To a tamne (16.05.19)

Donnerstag, 16. Mai 2019 geschrieben von:

Kóń na awtodróze je w bayerskim Illertissenje tójšto njeměra zbudźił. Tón bě wobsedźerjej twochnył, jako chcyše jeho na pastwu wodźić, a bě na to cyłu hodźinu na awtodróze A 7 we wo­krjesu Neu-Ulm po puću. Wjacori policisća spytachu jeho popadnyć, a dyrbjachu awtodróhu nachwilnje zawrěć. Šoferka skónčnje pomhaše. Kóń drje jej do awta kopny a načini tak škodu 300 eurow, nichtó pak so njezrani. Kóń sam wšak poćerpje někotre wobodrjeńcy.

Z dejnerowym špisom w ruce je předawar w Berlinje-Marzahnje rubježnika wućěrił. Njeznaty bě 39lětneho sobudźěłaćerja dejneroweho předawanišća na Gothaskej z nožom wohrozył a sej dochody dnja žadał. Město toho zo by jemu pjenjezy přewostajił, da so předawar ze špisom bjez mjasa do rubježnika, kiž je so chětro spěšnje z procha měł.

Anzeige