Stawizny pod rolu wotkryć

Freitag, 03. Februar 2017 geschrieben von:

Muzej zapadneje Łužicy předstaji zajimawu pućowansku pokazku

Kamjenc (JK/SN). W Muzeju zapadneje Łužicy na Kamjenskej Połčničanskej hasy wotewru dźensa wječor pućowansku wustajeńcu­ pod hesłom „Sakske stawi­zny pod rolu – ratarjo škitaja pomniki“. Hižo wčera prezentowaštej wjednistwo muzeja kaž tež Sakski krajny zarjad za ratarstwo, wobswět a geologiju pokazku, kotruž hižo wot lěta 2015 na wšelakich městnach Sakskeje předstajeja. Dotal bě wona přewažnje w ratarskich a zarjadniskich institucijach widźeć, nětko hakle druhi raz w muzeju. Na to je nawodnica Kamjenskeho Muzeja zapadneje Łužicy Friederike Koch-Heinrichs wosebje horda, wšako so wustajeńca derje do koncepta muzeja hodźi. Zarjadowana je pokazka do hižo eksistowaceje přehladki wo lěsu. Wčera předstaji dr. Michael Strobel­ ze sakskeho krajneho zarjada za archeologiju, kotryž je zdobom zamołwity za wustajeńcu, jeje nadrobnosće a pozadki. Při tym wuzběhny, kak trěbne je, zo w zajimje stawiznow a wědomosće archeologojo z ratarjemi wusko hromadźe postupuja. Ratarjo su po słowach dr.

Prócowarja na dobro Serbow předstajiła

Donnerstag, 02. Februar 2017 geschrieben von:

Budyšin (CS/SN). W swojim přednošku před čłonami Budyskeho staroměšćanskeho towarstwa je so dr. Lubina Malinkowa wutoru wječor z prašenjom zaběrała, čehodla je wyši hamtski hejtman Friedrich Casper hrabja von Gersdorf (1699-1751) dźensa w dalokej měrje zabyty.

Při tym referentka překwapjejo zwěsći, zo drje je Gersdorf sam tomu přinošował. Jako wyši hamtski hejtman bě wón takrjec ministerski prezident Hornjeje Łužicy a měješe na sakskim kralowskim dworje wulki wliw. Tón tež za to wužiwaše, pietetiske hibanje Ochranowčanow podpěrać. Ze swojim kuzenkom Nikolausom Ludwigom von Zinzendorfom, załožerjom Ochranowskeje bratrowskeje wosady a basnikom mnohich cyrkwinskich spěwow, bě wón wusko spřećeleny. Přiwšěm Lubina Malinkowa na to tuka, zo bě zasadźenje Gersdorfa za Ochranowčanow jedna z přičinow, zo wostachu jemu durje za wyše zastojnstwa w Drježdźanach zawrjene.

Chce towarstwo za dudy załožić

Donnerstag, 02. Februar 2017 geschrieben von:

Zo słušeja dudy – kozoł, měchawa a měchawka – k typiskim serbskim ludowym­ hudźbnym instrumentam, na tym nichtó njedwěluje. Kak pak so dudy hraja, wo tym njejsu sej wšitcy přezjedni­. Handrij Henčl pleděruje za zawrjene­ wašnje hraća a chce nic naposledk­ z teje přičiny nětko to­war­stwo­ za dudy załožić.

Budyšin (SN/CoR). Wot lěta 2000 skutkuje Handrij Henčl jako spěwar w Serbskim ludowym ansamblu a angažuje so nimo toho tež jako dirigent chóra Delany za serbsku hudźbu. Před šěsć lětami je započał so za dudy zajimować. Bě to solowy klarinetist Hartmut Israel, kiž bě jeho tehdy, rozžohnujo so z SLA, za dudy wabił. „Móžeš klarinetu hrać, tuž móžeš tež dudy hrać – staraj so, je wón mi rjekł. A tuž sym so starał“, powěda Henčl.

Budyšin (SN/CoR). Runočasnje na pjeć městnach – w Lubijskim gymnaziju Bratra a sotry Scholl, w Smochčanskim Domje biskopa Bena, w Budyšinje w Kamjentnym domje, w Montessorijowej-šuli a w Serbskim šulskim a zetkawanskim centrumje – su dźens dopołdnja 1. hornjołužiski festiwal dźěćaceje hudźby zahajili. Mjeztym zo bě w Serbskej zakładnej šuli Budyšin wšo ćicho, zaklinčachu w połnej awli wjesołe dźěćace hłosy.

Nětko nutřkownje měrniša

Mittwoch, 01. Februar 2017 geschrieben von:

Wosebity koncert na spočatku lěta z Heidemarju Wiesnerec

Kóždolětnje wjedźe z Barta pochadźaca, w Berlinje bydlaca a po cyłej Němskej kaž tež we wukraju skutkowaca 48lětna pianistka Heidemarja Wiesnerec rjad „Wosebity koncert na spočatku lěta“ dale. Koncerty běchu tónraz w Berlinje, Choćebuzu, Budyšinje, we Wojerecach a w Lipsku. Chrysta Meškankowa je so z wuměłču rozmołwjała.

Dopominam so derje na swoje prěnje zetkanje z Wami. Běšće tehdy studentka na wysokej šuli za hudźbu „Felix Mendelssohn-Bartholdy“ w Lipsku. Za tónle drje prěni wustup w Budyšinje w koncerće młodych talentow 1989 běše so Jan Pawoł Nagel zasadźił. Někotre lěta pozdźišo sće swój rjad nowolětnych koncertow we Łužicy zahajiła. Što wjedźe Was stajnje znowa na koncertowanje do domizny?

Krabatowy młyn nětko towaršnosć

Mittwoch, 01. Februar 2017 geschrieben von:

Wot spočatka lěta wjedźe nowozałožena powšitkownowužitna towaršnosć Čornochołmčanski Krabatowy młyn. Jako jeje jednaćel skutkuje wot dźensnišeho dotalny předsyda tamnišeho towarstwa Tobias Čižik.

Čorny Chołmc (SN/CoR). Swójski běrow nowy jednaćel na terenje Krabatoweho młyna hišće nima. „Tam, hdźež moje dźěłowe městno přichodnje budźe, je hišće běrow za dźěło z dźěćimi a młodźinu“, praji Tobias Čižik Serbskim Nowinam. Po wotewrjenju Brězanoweho doma w na­lěću pak je přeměstnjenje planowane.

Kak són swět změni

Mittwoch, 01. Februar 2017 geschrieben von:
Sony su błudnički, so praji. Gertrud Wincarjowa pak njeje so w sonach zabłudźiła, jako wuwi wiziju Krabatoweho młyna za Čorny Chołmc, załoži 8. měrca 2005 wotpowědne towarstwo a zdoby sej z nawodu Radebergskeho piwoweho dźiwadła Peterom Siebecke praweho partnera za Krabatowy festiwal. Jeje són poda prawy směr do přichoda: Lětuše 6. Kra­batowe swjedźenske hry běchu nablaku wupředate. 40 000 ludźi je Krabatowy młyn loni wopytało, a Gertrud Wincarjowu je sakski ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) loni ze Zwjazkowym zasłužbowym rjadom wuznamjenił. Ze sona je wuspěšne předewzaće na dobro regiona a serbstwa nastało. Dwanaće lět po załoženju su projekt nětko na profesionalnu runinu stajili a dotalny předsyda towarstwa Tobias Čižik skutkuje nětko jako jednaćel. Njech so són dale zwoprawdźa! Cordula Ratajczakowa

Julius E. Wjelan

Mittwoch, 01. Februar 2017 geschrieben von:
Narodny prócowar, Maćicar, spisowaćel a grafikar Julius Eduard Wjelan narodźi so 1. februara 1817 swójbje Slepjanskeho fararja Jana Wjelana. Na Budyskim gymnaziju spřećeli so z Janom Arnoštom Smolerjom. Kaž tón studowaše wón we Wrócławju teologiju, sta so 1841 z čłonom tamnišeho Akademiskeho towarstwa za łužiske stawizny a rěče a běše po Smolerju starši jeho serbskeje sekcije. Wot 1852 fararješe J. E. Wjelan zasłužbnje hač do swojeje smjerće 7. apryla 1892 w Slepom. Njehladajo­ na přesćěhowanja je wón serbstwo w Mužakowskej holi přećiwo zasakłej germanizaciji stata zmužiće zaki­tował. W časopisu „Łužičan“ wozjewi swój kritiski spis „Tyranstwo 19. stotka w Delnych Łužicach“ a do Serbskich Nowin bě tójšto přinoškow „Z hole“ spisał. Nadarjeny grafikar je barbojte wobrazy wo serbskej narodnej drasće za Smole­rjowe „Pěsnički“ rysował. Za Tydźenske a Serbske Nowiny bě Wjelan prěni grafikar, kiž zhotowi 32 satiriskich wobrazow za serial „Knjez Wjesela na swojim kuble“ a za SN wignety za cyklus „Hans Depla a Mots Tunka“. Manfred Laduš

Něhdźe 150 wopytowarjow je minjeny pjatk w Radworskej wjacezaměrowej hali „Slavija“ hornjoserbsku premjeru lětušeho ptačokwasneho programa Serbskeho ludoweho ansambla dožiwiło. Spěwarjo, rejwarjo a orchestrownicy pod nawodom Andreasa Pabsta móžachu publikum z lóštnym a temperamentnym programom přeswědčić. Foto: SN/Maćij Bulank

Hłosy ze zašłosće warnuja

Montag, 30. Januar 2017 geschrieben von:

Prěnje čitanje k wopominanju woporow nacijow wulki wothłós žnjał

Budyšin (SN/CoR). Njewočakowano wulki bě wothłós na prěnje čitanje składnostnje dnja wopominanja woporow nacionalsocializma pjatk w Budyskim Serbskim domje. Na połojcu pomjeńšena žurla bě z wjace hač sto přitomnymi, mjez nimi tež zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica), přepjelnjena. „Smy žiwi w času, w kotrymž so mysle prawicarskeho populizma rozšěrjeja. Ćim wažniše je, woporam nacijow­ hłós dawać“, witaše iniciatorkaorganizatorka wječora, sobudźěłaćerka Serbskeho instituta dr. Annalena Schmidt, publikum. „Njebudźemy prawicarskim populistam polo přewostajić“, praješe Budyski wyši měšćanosta Alexander Ahrens (njestronjan), a předsyda Domowiny Dawid Statnik skedźbni w swojich postrownych słowach na aktualne podawki w sprjewinym měsće: „Mje nastróža, zo bywaja ludźo, kotřiž so za druhich zasadźeja, zjawnje wohro­žene.“

Anzeige