Najwažniši mjezynarodny filmowy festiwal swěta su wčera w juhofrancoskim Cannesu wotewrěli. Na 74. zarjadowanju toho razu wubědźuje so hač do kónca přichodneho tydźenja 24 filmow wo požadane myta. Štó k dobyćerjam słuša, chce jury 17. julija wozjewić. Gremij nawjeduje lětsa prěni króć Afroameričan, režiser USA Spike Lee (naprawo). Foto: pa/Vianny Le Caer

Kaž w starych časach

Mittwoch, 07. Juli 2021 geschrieben von:
Lětuše lěćne dźiwadło na Budyskim hrodźe je z wjacorych přičin kedźby hódne: Najwažniše je, zo so scyła wotměwa. Napohlad połnje wobsadźenych rynkow přihladowarjow po lońšej nanuzowanej přestawce mje pozbudźa. A zo njejsu rynki stólcow korony dla lětsa tak wuske kaž hewak, je za ludźi z dlěšimi nohami runjewon přijomne. Najwjetši zmylk pak, kiž móhł wopytowar lětsa worać, je, wotšaltować a na někajki klamawk čakać. Kriminalistiske pady Sherlocka Holmesa a dr. Watsona su tak komprimowane a razantne, zo móžeš spěšnje nitku zhubić. Za to će z hudźbu Beatlesow runjewon „wotškódnjeja“. Hudźbnicy w kostimach z tehdy­šeho časa a István Kobjela z někotrymi solemi su ći balsam za wucho a wóčko. Spěšnje měnjace so jewišćowe wobrazy su technisce perfektne, a běžaty pas w pozadku zmóžnja zajimawe efekty. Zastaranje w přestawce je tajke kaž w starych časach. Njech so lěto 2020 nihdy njewospjetuje! Marko Wjeńka

Nětko wjace městnow

Mittwoch, 07. Juli 2021 geschrieben von:
Budyšin. Niska koronaincidenca w Bu­dyskim wokrjesu zmóžnja Němsko-Serbskemu ludowemu dźiwadłu zarjadować přidatne městna za swoju inscenaciju Sherlock Holmes – paski Beatlesow. Na dworje Budyskeho hrodu smědźa pjeć dalšich rynkow za přihladowarjow za­rjadować a wotpowědne lisćiki předawać. Wot dźensnišeho maja tam tuž 135 přidatnych městnow. Dowolnosć płaći najprjedy hač do njedźele, 11. julija. Wostanje-li incidenca dale pod dźesać, budu městna potom po tydźenjach přewo­stajene. Přihladowarjo njetrjebaja na trawersach žadyn nahubnik wužiwać abo wotstawki dodźeržeć. Tež dopokaz, zo su šćěpjeni abo po koronje wustrowjeni, trěbny njeje.

„Akcija Koslow“

Mittwoch, 07. Juli 2021 geschrieben von:
Njedźelu, 7. julija 1946, krótko po připoł-dnju zetkachu so skupiny młodostnych z Radworja, Konjec-Šunowa a Pančic-Kukowa w Koslowje. Tam bu kónc apryla/spočatk meje 1945 w poslednich dnjach wójny wulki dźěl statokow zničeny abo sylnje wobškodźeny. Z dźěłowym zasadźenjom chcychu młodźi Serbja pomhać rozpadanki wotstronić. Na Kupkec ležownosći na róžku puća do směra na Ralbicy ­zaspěwachu dobrowólnicy z Delan najprjedy někotre serbske spěwy. Na to porěčeštaj krajny rada dr. Jan Cyž a nawoda młodźinskeho wotrjada Domowiny Jurij Brězan. Wobaj dźakowaštaj so za zwólniwosć k dźěłu. A hižo dachu so skupiny do dźěła: wotklepowachu cyhele, hromadźachu drjewo a wukonjachu wšelake dalše činitosće. Po Koslowje přewjedźechu tajke brigadowanja tež w Nowoslicach, Ralbicach, Róžeńće, Pěskecach, Zejicach a dalšich wsach. Mnohe dźěłowe-natwarne brigady nastachu. „Akciji Koslow“ přidružichu so dalše: „Wo naš wšědny chlěb“ abo wosebje „Twarimy Serbski dom“. Wo brigadowanju serbskeje młodźiny zestaja Jan Handrik dokumentaciju, za šule bu diaserija „Serbske natwarne brigady“ wudata. Mikławš Krawc

Kamjenc (BG/SN). Hižo wjele lět wjerći so w redakciji Łužiskeho almanacha wšitko wokoło wosobinow łužiskich stawi­znow. Z almanachom spominaja na zasłužbnych zastupjerjow tudyšeho kul­turneho žiwjenja. Wjace hač 20 tajkich knihow su mjeztym wudali, a to w nakładźe stajnje 1 600 eksemplarow. Naprašowanje za nimi je wulke. Spisowaćel Jurij Brězan so w nich runje tak jewi kaž rě­čespytnik prof. dr. Arnošt Muka.

We wobłuku prěnjeho hłowneho zetka­nja awtorskeho kružka Łužiskeho almanacha po nanuzowanej koronowej přestawce poda předsyda Norbert Schnabel minjeny štwórtk z krótkim přednoškom zarys skutkowanja koła kaž tež njeličomnych jemu přidźěłowacych chronistow. „Lěto wob lěto wotkrywamy nowe, zajimawe wosobiny. To so jenož radźi, dokelž so mnozy měšćenjo a wjesnjenjo regiona za kulturu wopominanja zasadźeja. Woni pisaja wo swojich dožiwjenjach a dopomnjenkach a nam tele spisy přewostajeja“, Schnabel podšmórny.

Našim abonentam

Dienstag, 06. Juli 2021 geschrieben von:

Wupada kompjuteroweje techniki a dlijaceho so wuporjedźenja w ćišćerni na Horach dla sće wčerawše wudaće Serbskich Nowin bohužel zapozdźene a w nuzowym formaće dóstali. Prosymy wo zrozumjenje. Mjeztym je skóncowany nastroj reparowany, a mašina zaso ćišći.

Redakcija Serbskich Nowin

Načolnistwo Čerwjeneje armeje njebě to do nadpada wobkedźbowało, a armeje Sowjetskeho zwjazka běchu 200 hač do 500 kilometrow wot zapadneje hranicy kraja zdalene, čehoždla jeničce namjezne jednotki hranicu zmužiće zakitowachu. Njehladajo na to přikaza sowjetski zakitowanski minister, maršal Semjon Konstantinowič Timošenko, 22. junija wječor Čerwjenej armeji, njepodać so do kruteho zakitowanja nadpadnjeneho kraja. Po jeho přikazu dyrbjachu sowjetske jednotki město toho do napřećiwneho nadběha nastupić a němske wójsko přez hranicu wróćo tłóčić. To pak njewotpowědowaše hižo realnemu połoženju.

Načolnicy fašistiskeje Němskeje a jeje wójsko běchu sylnosć sowjetskeho hospodarstwa, krutosć sowjetskeje towaršnosće a zmužitosć a rjekowstwo wojakow Čerwjeneje armeje podhódnoćili. Rjekowstwo domiznu zakitowacych wopokaza so hižo w prěnich dnjach nadpada, jako namjezni wojacy hač do nimale poslednjeho muža přećiwo agresoram wojowachu. Hraničnu twjerdźiznu Brjest je na přikład mała wobsadka 29 dnjow dołho zakitowała.

Nimo filmow budźe tež koncert

Montag, 05. Juli 2021 geschrieben von:

Čorny Chołmc (AK/SN). Na Čornochołmčanskim dožiwjenskim statoku Krabatoweho młyna je předpředań zastupnych lisćikow za lětuše filmowe nocy pod hołym njebjom zaběžała. Dokelž so wone lětsa hižo 8. julija započnu, předawaja tež tikety prjedy hač hewak, informuje jednaćel Krabatoweho młyna Tobias Čižik. Přizjewić móža so zajimcy na internetnej stronje .

Wot 8. julija do 19. awgusta stanje so Krabatowy młyn znowa z kinom pod hołym­ njebjom. Dokelž hodźa so Kra­ba­towe swjedźenske hry kaž hižo loni wotměć, započnu so tam filmowe nocy hižo spočatk julija. „Na jednym boku jara wobžarujemy, zo dyrbjachmy Krabatowy festiwal znowa wotprajić. Na tamnym boku pak so wjeselimy, zo móžemy filmowe nocy při Krabatowym młynje wo měsac podlěšić. Je to zaso tróšku normality. Hromadźe z wopytowarjemi wró­ćimy so zabawje a kulturje“, pisa Tobias Čižik.

Europske jewišćo pod hołym njebjom

Montag, 05. Juli 2021 geschrieben von:

Smochćicy (SN/bn). „Wutrobnje witajće do Smochćic! Dołho smy čakali a so stracho­wali, hač móžemy dźensnišu pre­mjeru swjećić. Nětko pak sym wjesoły, zo móžemy skónčnje zaso zhromadnje kulturu dožiwić.“ Tak powita jako „přichodny intendant Serbskeho ludoweho ansambla“ předstajacy so Tomaš Kreibich-Nawka něhdźe 150 přihladowarjow do prěnjeho předstajenja inscenacije „Napoléon a agentka“ minjeny pjatk na dworje kubłanišća swj. Bena w Smochćicach. Nawoda kubłanišća Sebastian Kies­lich doda: „Nam je so zawěrno zešlach­ćiło! Samo swj. Pětr derje z nami měni!“

Jako „komornohudźbny słuchokruch z baletom“ připowědźena inscenacija po ideji a zwoprawdźena pod režiju Kreibicha-Nawki złožuje so přewažnje na listowanje mjez francoskim kejžorom Napoléonom a tehdyšej wobsedźerku Smochčanskeho kubła hrabinu Charlottu von Kielmannsegge kaž tež na wobeju memoary. Łužisku zemjanku sćělesni dźiwadźelnica Anna Thalbach, francoskemu knježićelej spožči Matthias Wagner swój hłós.

Wojerecy (KD/SN). Što w času zeza časa leži? Na tele prašenje pyta łužiska basnica Róža Domašcyna w swojej lyrice a prozy zas a zaso wotmołwy. Cyłu basnisku zběrku „W času zeza časa“ je wona tomule prašenju wěnowała, a na Wojerowskim hrodźe je wčera připosłucharjow do swojich rozmyslowanjow zapřijała. ­Čitanje zarjadowało bě tamniše wuměłstwowe towarstwo.

Čas pokazuje so w metamorfozach, kaž Róža Domašcyna wuswětla. Na swoje cyle wosobinske wašnje powěda wona wo tulpach, kotrež nalěto z „maćerneje“ cyble wurostu, swoje krasne kćenja wotwěraju a hač do nazymy „dźowki“ wu­tworjeja, kotrež přichodne lěto kćěja. Tajke a hinaše wobkedźbowanja wo přirodźe a łužiskej krajinje basnica w swojej knize w serbskej a němskej rěči wopisuje. Přełožkow so wona wzdawa.

Neuheiten LND