Garantija, to smy my sami

Montag, 05. März 2018 geschrieben von:

Čłon peticiskeho wuběrka Europskeho parlamenta Pál Csáky je njedawno z koleginomaj a tak wospjet Łužicu wopytał. Milenka Rječcyna je so z europskim politikarjom po nowinarskej konferency w Choćebuzu rozmołwjała.

Před lětomaj sće był na kongresu mjeńšinoweho zwjazkarstwa EFA w Budyšinje. Kotre změny sće mjeztym zwěsćił?

Pál Csáky: Widźu prócu ludźi w regionje za swoje prawa, na tamnym boku knježerstwo. Mějachmy zetkanja w ministerstwach w Podstupimje. Tema běše podpěra Serbow. Tójšto wšak Serbja hižo maja, štož za zachowanje rěče a kultury trjebaja. Su to mjez druhim dwurěčne napisy, šule, na kotrychž serbšćinu wuwučuja, a serbske medije. To je spomóžne. Podpěrujemy tele aktiwity a pytnu waš patriotizm. Na tamnym boku widźu a začuwam wulku njewěstosć Serbow. Nimaće, kaž my Madźarojo w Słowakskej, maćerny kraj a tak pobrachuje politiska, financna a intelektualna podpěra. Serbski lud je trochu samotny. Chcemy tuž naše dopó­znaća wo wuprawje napisać, zo bychmy Serbow podpěrali, zo byšće dale mocy do přichoda čerpali. Wěm, zo njeje lochko, hdyž so mały lud asimiluje.

Trjeba dosć časa za rešerše

Donnerstag, 01. März 2018 geschrieben von:

Spisowaćelka Lubina Hajduk-Veljkovićowa předstaji 6. měrca swoju runje w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu knihu „Módre buny“. Bosćan ­Nawka je so z awtorku rozmołwjał.

Knjeni Hajduk-Veljkovićowa, što je Was wabiło runje kriminalku napisać?

L. Hajduk-Veljkovićowa: Mi so na žanru kriminalki lubi, zo zwjazuješ napjatu stawiznu z wěstej temu. Čitaš dale, dokelž chceš wědźeć, što je so dokładnje stało abo štó je to był. A při tym wotkrywaš cyle nowy swět.

Tónle žanr wšak w serbskej literaturje přehusto njenańdźeš.

L. Hajduk-Veljkovićowa: Dźensa je telko lokalnych krimijow, kotrež su we wěstej kónčinje zapołožene, čitam je zwjetša w němskej a mjeztym tež serbiskej rěči.

Sće mjezynarodnje wobwliwowana?

„Njeńdźe jenož wo nas“

Donnerstag, 22. Februar 2018 geschrieben von:

Domowina a jeje pomocnicy zběraja ke kóž­dej składnosći podpisma za wobydlersku iniciatiwu Minority SafePack. Kak běži a kelko su zezběrali, wo tym je so Janek Wowčer z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom rozmołwjał.

Sće z mnóstwom w Serbach zezběranych podpismow spokojom?

D. Statnik: Mnozy su digitalnje podpisali, tež do zarjada Domowiny dochadźeja wšědnje lisćiny a podpismowe karty. Přiwšěm dotalne mnóstwo skerje njespokoja. Tuž prosymy kóždeho, zo by iniciatiwu podpěrał a tak dopomhał, prawa mjeńšin w Europje polěpšić.

Što je přičina, zo je dotal tak mało ludźi pola nas iniciatiwu podpisało?

D. Statnik: Dyrbiš tójšto informacijow dawać. Ludźo su skeptiscy wosobinskich datow dla. To móžu rozumić. Wuzběhnu hišće raz, zo dodźeržimy wšitke žadanja datoweho škita a zo so daty za ničo druhe njewužiwaja.

Čehodla měli Serbja abo Južnotirolčenjo iniciatiwu podpěrać. Wšako maja woni hižo poměrnje dobry mjeńšinowy škit?

Na kóncu je to rozsud koalicije

Donnerstag, 15. Februar 2018 geschrieben von:

Sakska přistaja tuchwilu na šulach dwě třećinje přidružnikow a jednu třećinu wukubłanych wučerjow. W přichodnych lětach ma swobodny stat kóžde lěto potrjebu 1 500 do 2 000 wučerjow. Frakcija CDU w Sakskim krajnym sejmje je tuž za to, wučerjam hač do staroby 42 lět status zastojnika přizwolić. Šulskopolitiski rěčnik frakcije Lothar Bienst wotmołwja tu na prašenja Milenki Rječcyneje.

Čehodla faworizuje frakcija CDU, sakskich wučerjow na zastojnikow powołać?

L. Bienst: Byrnjež mnozy čłonojo frakcije wo zastojnstwje wučerjow přeswědčeni njebyli, je tónle krok wažna naprawa, wjace młodych ludźi za sakski kubłanski system nawabić, jich tu dźeržeć a nazhonitych wučerjow a nazhonite wučerki wróćo zdobyć.

Wostanje tomu tak, zo maja so nimo nowych wučerjow jenož ći jako zastojnicy powołać, kotřiž su młódši hač 42 lět?

L. Bienst: Haj, tuchwilny staw jednanjow na tej warianće bazuje.

Kotre rozsudne argumenty su k tomu wjedli?

Swójbam wjace poskićeć

Mittwoch, 07. Februar 2018 geschrieben von:

Z nowym wodźacym motiwom „Tu so zbožo jewi“ wabi jězorinowy turistiski region wo hosći. Andreas Kirschke je z naměstnym jednaćelom turistiskeho zjednoćenstwa Łužiska jězorina Marcusom Heberlu wo pozadkach, zaměrach a wusměrjenju noweho marketingoweho koncepta porěčał.

Knježe Heberle, za čo steji wodźacy motiw „Tu so zbožo jewi“?

M. Heberle: Moto zwjazuje stawizny, přitomnosć a přichod regiona. Wusměrja so na žiwjensku kwalitu a wjeselo w přichodnej dowolowej kónčinje.

Bě nowy koncept nuznje trěbny?

M. Heberle: Haj, dotalny bě z lěta 2009. Ramikowe wuměnjenja su pak mjeztym změnjene. Po zesunjenju dna při Horjanskim jězoru w lěće 2010 su přeco hišće wulke přestrjenje zawrjene. Turistiska infrastruktura, poskitki kaž tež přeća dowolnikow su so změnili. Tomu so z nowym konceptom přiměrjamy. Wón płaći nětko dźesać lět.

Što su zaměry noweho koncepta?

Angažement přećiwo zabyću

Dienstag, 06. Februar 2018 geschrieben von:

Politisko-historiske kubłanje je Wojerowskim kubłanišćam wažne. Milenka Rječcyna je so ze zamołwitej Regionalneho dźěłanišća za kubłanje, demokratiju a žiwjenske perspektiwy Wojerecy/Wuchodna Sakska (RAA) za tajke projekty Eriku Xenofontov rozmołwjała.

Kotre projekty zaběraja so z politisko­historiskim kubłanjom šulerjow?

E. Xenofontov: Tuchwilu mamy dwaj poskitkaj. Přez cyłe šulske lěto wotměwa so projekt „Přećiwo zabyću“, zaběracy so z nacionalsocializmom. Wosebje powabliwe je zarjadowanje, na kotrymž witamy časowych swědkow a jich potomnikow a jězba do Auschwitza. Dalši projekt wěnuje so dobje NDR. Tež do njeho su rozmołwy z časowymi swědkami a studijna jězba zapřijate.

Wšudźe je rěč wo trajnosći projektow, we wobłuku RAA tohorunja?

E- Xenofontov: Haj, zwěsćamy, zo přichadźeja na zarjadowanja husto młodostni, kotřiž su so před lětami sami na projektomaj wobdźělili. Woni angažuja so potom w towarstwach abo na projektach k temam, na kotrež towaršnosć zdźěla pozabywa.

Z partnerskimi předewzaćemi

Donnerstag, 01. Februar 2018 geschrieben von:

Powołanskošulski centrum „Konrad Zuse“ (BSZ) we Wojerecach přeproša zajimo­wanych šulerjow a jich staršich zajutřišim, sobotu, ­na dźeń wotewrjenych duri. A činja to prěni­ raz po nowym koncepće. Ze šulskim nawodu Wolfgangom Gösselom je so Silke Richter­ rozmołwjała.

Kak dny wotewrjenych duri na kubłanišću wuhotujeće?

W. Gössel: Dotal smy młodostnym regio­na wobšěrny kubłanski poskitk našeho­ BSZ předstajili. Kóždy kolega je wo tym­ rozmyslował, kak móže kubła­nišćo tón dźeń wopytowarjam informatiwne a zajimawe być. Nam bě přeco wažne, zo sej hosćo naš dom jenož njewobhladaja, ale zo su aktiwnje zapřijeći a wo wukubłanju derje informowani.

Čehodla ma to lětsa hinak być?

Serbski spěw w štyrjoch rěčach

Dienstag, 30. Januar 2018 geschrieben von:

Lětuša inscenacija Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła na hłownym jewišću­ „Paradiz w dobrej stwě“ změje sobo­tu, 17. februara, premjeru w Budyšinje. Składnostnje toho je so Bosćan Nawka z dramaturgowku hry a zastupjerku intendanta za serbske dźiwadło Madleńku Šołćic rozmołwjał.

Knjeni Šołćic, premjera „Paradiza w dobrej stwě“ Markusa Köbelija so bliži. Što móžeće nam k stawej přihotow rjec?

M. Šołćic: Tuchwilu wšědnje probujemy, a přihoty běža po planje. Mjez druhim zaklinči znaty serbski spěw, kotryž smy do ameriskeje jendźelšćiny, šwicarskeje němčiny, francošćiny a japanšćiny přełožić dali. Zdokonjeli su to za nas Ornafec swójba z New Yorka z Benjaminom Nawku, z Berna pochadźacy klankodźiwadźelnik našeho domu Jan Schneider, Marija Šołćic z Nancy a Goro Kimura z Tokija.­ Za tydźeń přewjedźemy potom kompletne proby.

Lětsa skupina lajkow sobu hraje. Bě to zwoprědka wotpohlad?

Zhromadne dźěło skrućeć

Donnerstag, 25. Januar 2018 geschrieben von:

Dana Dubil je nowa jednaćelka Něm­skeho dźěłarniskeho zwjazka (DGB) w regionje wuchodna Sakska. Jako naslědnicu­­ Matthiasa Klemma su ju na konferency DGB Sakskeje loni w decembru w Lipsku do zastojnstwa wuzwolili. Axel Arlt je so z njej rozmołwjał.

Móža dźěłarnistwa hladajo na přesunjenja w towaršnosći, kotrež tež we wuchodnej Sakskej zwěsćamy, zajimy dźěłopřijimarjow hišće dosć zastupować?

D. Dubil: Definitiwnje haj. Wone móža dźěłaćerjow a přistajenych motiwować, jich organizować, so za jich prawa a zajimy zasadźeć, jich skutkownje do zjawnosće zapřijeć a skónčnje tež něšto zahibać.

Złožujeće so na to, zo je čłonstwo tudyšich dźěłarnistwow zaso přiběrało?

D. Dubil: Dźěłarnistwa we wuchodnej Sakskej rostu. Wšako smy so jako dźěłarnicy z rólu zastupjerja rozžohnowali. Stachmy so z dźěłarnistwom sobučinjenja. Dźěłaćerki, dźěłaćerjo a přistajeni z nami hromadźe postupuja. Móc, kotruž móžeš z teje zhromadnosće rozwić, je cyle hinaša, hač hdyž so jenož na zastupjerja powołuješ.

Što tči za dźěłarnistwom k sobučinjenju?

Hdyž maš wuhladyna přichod

Donnerstag, 25. Januar 2018 geschrieben von:

Na Drježdźanskich wikach „Karrierestart“ je so tež meblowy zawod Maja z Kulowa předstajił. Zajimawe na tymle stejnišću bě, zo su wučomnicy sami wo sebi a swojim wukubłanju a wo zawodźe rozprawjeli. Předstajichu projekty a přikłady swojeho dźěła z pomocu digitalnych medijow. Jan Kral je so z wučomnicu Angelinu Schwarze rozmołwjał­.

Byšće so prošu skrótka předstajiła.

A. Schwarze: Sym wučomnica w druhim wukubłanskim lěće. Chcu so stać z industrijowej překupču. Wukubłanje derje běži a sym tu na wikach, zo bych zawod a swoje dźěło bliže předstajiła.

Njejsće sama tu. Kajki je poměr mjez wučomnikami w zawodźe?

Anzeige