Wo knihach a kniharni (09.12.16)

Freitag, 09. Dezember 2016 geschrieben von:

Studenća Sorabije swjeća jutře w Lipsku 300. róčnicu załoženja swojeho towarstwa, jednoho z najstaršich Němskeje. Dźensa pak eksistujetej dwě zjednoćen­stwje, kotrejž so na samsnu tradiciju powołujetej. Dalokož wěm, so Lipšćanska Sorabija a Münsterske krajanstwo Sorabia-Westfalen do wulkeje měry ignorujetej. Něhdyše prědarske towarstwo pak je tak mjenowane wopomnjenske městno za wobě skupinje – za jednu serbskich korjenjow dla, za tamnu tradicije bijaceje korporacije dla, na kotruž bě so towarstwo kónc 19. lětstotka přeměniło.

Wo knihach a kniharni (11.11.16)

Freitag, 11. November 2016 geschrieben von:

20. mjezynarodne knižne wiki w Krakowje su hižo zaso zašłe. Z wulkej ličbu eksponatow je so Ludowe nakładnistwo Domowina druhi raz na nich wobdźěliło. Mjez cyłkownje 700 wustajerjemi z 25 krajow prezentowachmy na našim stejnišću najnowši a zajimawy poskitk. Wjac hač 68 000 wopytowarjow su organizatorojo na wšitkich štyrjoch dnjach wikow zličili.

W srjedźišću wustajenišća LND steješe kniha Herberta Nowaka „Pisaŕ běch wót młodych lět“ a cejdejka z originalnymi přinoškami. Dale je kniha prof. Dietricha Šołty „Jurij Brězan, Leben und Werk“ mjez pólskimi zajimcami wulku chwalbu žnjała. Biblioteka Śląska z Katowic kaž tež priwatnicy sej knize kupichu.

Tón abo tamny bě nas hižo loni na wikach wopytał a chcyše nětko dalše knihi. Tak bě zajim za Spisy Mata Kosyka kaž tež za Serbski kulturny leksikon dale wulki. Při tym dyrbi so wobkedźbować, zo su knihi za pólskich kupcow poměrnje drohe. Najebać to su sej mnozy předewšěm wučbnicy a słowniki za nawuknjenje delnjoserbšćiny kupili. Hudźbne zynkonošaki, hač hodowne abo chórowe spěwanje, běchu tohorunja požadane.

Wo knihach a kniharni (14.10.16)

Freitag, 14. Oktober 2016 geschrieben von:

Lětni dowolowy čas je nimo. Hač drje je sej tón abo tamny we wulkich prózdninach snano do Šwedskeje, do kraja Småland, wulećał. To je domizna Astrid Lindgren a jeje dźěćacych knihow. Wosebje za dźěći je to krasny wulět, wšako móža tam swět woneho „Michela z Lönneberga“ awtentisce dožiwić. Kajki idyliski to swět a kajki přećiwk, zaběraš-li so z wosobinu awtorki. Loni nazymu su wušli jeje wójnske dźeniki, nastate w lětach 1939 do 1945, a předleža nětko jako wjazane wudaće a jako słuchokniha. Sym so za słuchoknihu rozsudźiła, kotraž ma kaž ćišćana wersija titul „Čłowjestwo je rozum zhubiło“. Dźiwadźelnica Eva Mattes wjedźe słucharja ze swojim hłosom do swojorazneho kužoła a spožča tekstam, zboka wšeje poetiskosće a idylki, sylny wuraz.

Wo knihach a kniharni (23.09.16)

Freitag, 23. September 2016 geschrieben von:

Hladamy-li z woknom, wobkuzłuje nas wokomiknje najkrasniše babylěćo. Byrnjež hižo před někotrymi tydźenjemi kónc lěća připowědźili, pokazuje so přiroda přeco hišće z najrjeńšeje strony. Njeje to wulkotne? Snano ma tón abo tamny hišće dowol. To ma zawěsće chwile za čitanje. Hač měrny róžk na słóncu, na zahrodźe abo na přibrjohu morja ze šumjenjom žołmow před sobu, w dowolu skića so nam za to najwšelakoriše přiležnosće. Druzy wšak dyrbja w tym času pilnje dźěłać. Tak tež Tomaš Lukaš, kuchar a wudawaćel našeje warjenskeje knihi „Warimy z Tomašom“, kotraž nětko nazymu w Ludowym nakładnistwje Domowina wuńdźe. Skoro lěto na njej dźěłamy. Wupytali smy recepty, zdźěla w Płomjenju wozjewjene, zdźěla cyle nowe z pjera kucharja.

Wo knihach a kniharni (12.08.16)

Freitag, 12. August 2016 geschrieben von:

Před wjace hač pjatnaće lětami čitach krótku delnjoserbsku powědku, kotraž mje hnydom zahori. Dźěše wo nócnu rozmołwu staršeho wudowca z přećelku wo tym, hač njeboha žona jeju nětko we łožu ležo widźi a što wo jeju počinanju měni. Wudowc so zakituje ze słowami swojeje žony: „To jo normalnje, až šesćźasetlětna wudowa jo poł tupa; ale muski we tych lětach­ jo hyšći derje na cajku.“ Tekst w jadriwej rěči a ze suchim humorom bě napisała někajka „Śołśic“. Znajerjo wšak hnydom wědźa, zo tči za tutym pseudonymom delnjoserbski farar Herbert Nowak. Jako so toho dowědźich, kupich sej jeho dopomnjenki „Moje pocynki a njepo­cynki“. Delnjoserbsce čitać mi lochko njepadny, ale bě to dobre zwučowanje. Nowakowa rěč je ludowa, často chowa so w jeho tekstach tajki šibały humor, kiž so mi wosebje lubi.

Wo knihach a kniharni (29.07.16)

Freitag, 29. Juli 2016 geschrieben von:

Lěćo je čas dowola a tón je za toho abo tamneho zwjazany z dołhej jězbu z awtom, zo by sej k morju abo do wysokich hór abo bóh wě dźe wulećał. Na tajkej dołhej jězbje móže so ći sčasami chětro wostudźić, jeli na přikład něhdźe na zatykanej dróze stejiš a hdyž so před tobu dlěšu chwilu ničo njehiba. Za tajku njeluboznu chwilu doporučam wokřewjenje, klinčace ze słuchoknihi.

Tale wosebita forma knihi je mjeztym nimale sto lět stara. Hižo w 1920tych lětach­ móžachu sej zajimcy čitanja aw­torow kaž Thomasa Manna abo Ericha Kästnera ze zynkonošakow naposkać. Tehdy běchu to tačele. Kónc 70tych lět zašłeho lětstotka wuńdźechu potom prěnje słuchokasety, ale hišće spočatk 90tych lět bě zajim za nje skerje snadny. A tak bě tež sławne nakładnistwo Rowohlt nuzowane swój 1987 zahajeny rjad „Literatura za słuchatka“ zaso zakónčić. Hakle z wuchadźenjom cejdejkow so za słuchoknihu „žiworjenje w ćěmnosći“ skónči.

Tež w Serbach su słuchoknihi mjez­tym woblubowane, wosebje mjez dźěćimi. Smolerjec kniharnja ma polcu połnu tajkich na předań – za kóždy słód něšto.

Wo knihach a kniharni (15.07.16)

Freitag, 15. Juli 2016 geschrieben von:

Kónc junija/spočatk julija bě wulke wopominanje bitwy pola Hradeca Králové před 150 lětami. Tale bitwa Pruskeje přećiwo Rakuskej a Sakskej bě měznik po puću zjednoćenja Němskeje. Na wójnske po­dawki tehdyšeho časa we Łužicy je so koncentrował Handrij Bjeńš ze swojej knihu „Die Preußen kommen! – Die Invasion der sächsischen Oberlausitz und der Deutsche Krieg 1866“. Brošura je wušła w rjedźe LUSATIA­ HISTORIE w Budyskim nakładnistwje Lusatia.

Wo knihach a kniharni (01.07.16)

Freitag, 01. Juli 2016 geschrieben von:

Zašły tydźeń čujach so, jako by połojca serbskeho ludu do Južneho Tirola wupućowała. Při kóždej hrě Serbow na europeadźe bě atmosfera tajka, zo nasta zaćišć, zo njejsu južnotirolscy abo ladinscy koparjo domjace mustwo, ale Serbja. W rozmołwje z domoródnymi Němcami sym so prašał, čehodla tu koparski turněr jenož srěni wothłós w ludnosći žněje, wosebje hladajo na to, zo mějachu woni tež lětsa najsylnišej mustwje. Jako přičinu mi mjenowachu, zo leži snano na relatiwnej wulkosći Němcow porno druhim europskim mjeńšinam a na tym, zo je Južny Tirol skerje hórsko- a zymskosportowa kónčina, čehoždla so ludźo tak sylnje ze swojej koparskej wubranku njeidentifikuja kaž na přikład Łužičenjo.

Wo knihach a kniharni (10.06.16)

Freitag, 10. Juni 2016 geschrieben von:

Tele dny, w kotrychž so składnostnje jeho stotych posmjertnych narodnin wšón serbski literarny zajim na Jurja Brězana koncentruje, wuńdźe słuchokniha „Šwintuchaj“. Dwěsćě minutow słuchanske wjeselo, předčitane wot Fabiana Kaulfürsta. W lěće 2013 smy za dźěći wotpowědnu knihu, wot njeho a jeho mandźelskeje Jadwigi z čěšćiny přełoženu, wudali. Wótre diskusije su so hižo wjedli, jako wona ani hišće na předań njebě. Wosebje bu kritizowane, zo je sej nakładnistwo zwěriło knihu wozjewić, w kotrejž jewi so wobchadna rěč, kaž na přikład „blows nic!“, „maš ty klopsa!“, „na kikeru“ a podobne.

Wo knihach a kniharni (13.05.16)

Freitag, 13. Mai 2016 geschrieben von:

Štó nochcył sej raz do Afriki wulećeć, sej Saharu wobhladać, na kamelu jěchać abo k ekwatorej pućować. Móžnosćow je wjele, tuž wačoki spakować a na městna, hotowe, start ... Takle činja to tež wroblik Frido a jeho přećeljo. Po tym zo bě so žabka Šlapka hižo jako parašutistka wukmaniła, nastaja so přećeljo w nowej stawizničce z pjera Jěwy-Marje Čornakec z balonom do Afriki.

Seite 2 von 2

Anzeige