Teologojo za synodalny puć

Montag, 14. Oktober 2019 geschrieben von:

Salzburg/Erfurt (B/SN). 240 němsko­rěč­nych teologow, mjez nimi zastupjerjo Erfurt­skeje Katolsko-teologiskeje fakulty, je so za synodalny puć wuprajiło. Syno­dalny puć mjenuje so reformowy projekt, kotryž ma tež krizu seksualneho znjewužiwanja na agendźe. Tón ma so rozsudnišo přewjesć. Wosebje wobkedźbować maja so wobchad z mocu, seksualna moralka a prašenje za celibatom. Nic na kóncu ma so chutnje rozmyslować wo městnje žónskich w klerikalnej cyrkwi přichoda.

Za krućiši wuběr měšnikow

Frankfurt n. M. (B/SN). Předsyda Němskeje biskopskeje konferency, kardinal Reinhard Marx, žada sej krućiši wuběr přichod­nych měšnikow a lěpše poskitki w dalekubłanju duchownych. Tak chce so we wšěch biskopstwach zasadźić za winowatostny monitoringowy system, rjekny kardinal Marx nowinje Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Studenća teologije maja so hłubšo ze žiwjenskim wašnjom duchownych, ze znjewužiwanjom mocy a z wobdźělenjom žonow w cyrkwinskej słužbje rozestajeć.

Biskop přećiwo wuzamknjenju

Analyza ma ćežišćo być

Montag, 14. Oktober 2019 geschrieben von:

Drježdźany (SN). W srjedźišću wuradźowanja Serbskeho sejma sobotu w Drježdźanach stejachu informacije wo skutkowanju jednotliwych wuběrkow, kaž gremij w nowinskej zdźělence informuje.

Tak rozprawješe wuběrk za kulturu a kubłanje wo stawje přihotow za w měrcu/aprylu 2020 planowanu kubłansku konferencu. „Ćežišćo ma być, na rozdźěl k druhim aktiwitam na tymle polu, analyza politiskich wobstejnosćow, kotrež w praksy zwoprawdźenje skutkowneje serbskeje wučby w tradicionalnych serbskich gmejnach haća“, rěka w nowinskim wozjewjenju. Wuběrkownicy su dale přepytowali móžnosće, serbsku šulu w swobodnym nošerstwje zwonka wobmje­zowanjow statneho systema zeskutkownić. Rěč bě wo nastorku, w měšćanskich bibliotekach w sakskej krajnej stolicy serbsku literaturu spřistupnić.

Zawodnje běštaj Jadwiga Pjacec a dr. Andreas Kluge sejmarjow „do serbskich Drježdźan“ witałoj a jim stawizny, wuspěchi, móžnosće a hranicy tamnišeho kulturneho dźěła předstajiłoj. Te złožuje so jeničce na towarstwowe struktury a priwatnu iniciatiwu.

Zeleni za jednanja z CDU a SPD

Montag, 14. Oktober 2019 geschrieben von:

Lipsk (dpa/SN). Puć ke koaliciskim jednanjam CDU, SPD a Zelenych w Sakskej je runany. Stronski zjězd sakskich Zelenych je so na zjězdźe w Lipsku z jasnej wjetšinu za to wuprajił, rozmołwy k wutworjenju tak mjenowaneho Keniaskeho zwjazka, kiž eksistuje dotal jenož w Saksko-Anhaltskej, zahajić. CDU a SPD běštej tomu hižo pjatk přihłosowałoj. Koaliciske jednanja maja so po 21. oktobru započinać.

Syriska chce so wobarać

Damaskus (dpa/SN). Reagujo na turkowsku wojersku ofensiwu na sewjeru sćele Syriske knježerstwo w Damaskusu swójske jednotki do regiona. Syriska armeja chce so na sewjeru „turkowskej agresiji stajeć“, rozprawja statna powěsćernja Sana, bjez toho zo by nadrobnosće mjenowała. Turkowska bě dołho planowanu „Operaciju žórło měra“ minjenu srjedu z nadpadami na syriske pomjezne města zahajiła. Akcija měri so přećiwo kurdiskim jednotkam. Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je sej wot Turkowskeje hnydomny kónc akcije žadała.

Opozicija Budapest zdobyła

Cyrkej šwika teksty biskopa

Montag, 14. Oktober 2019 geschrieben von:

Drježdźany (dpa/SN). Ewangelska krajna cyrkej ma spisy sakskeho krajneho biskopa Carstena Rentzinga w prawicarskim časopisu Fragmente za njeznjesliwe. W času mjez 1989 a 1992 spisane teksty su elitarne, nacionalistiske a antidemokratiske, rěka we wčera wozjewjenym stejišću. „Wone su z tehdyšeho kaž tež dźensnišeho hladanišća njepřijimliwe.“ Wo tekstach je wša cyrkwinska wyšnosć hakle 11. oktobra zhoniła.

Za swoje jara konserwatiwne nastajenje znaty Rentzing bě minjeny pjatk připowědźił, zo w zwisku z debatu wo swoju wosobinu zastojnstwo krajneho biskopa złoži. Jeho běchu kritizowali, dokelž bě wón swój čas čłon bijaceho zwjazkarstwa był. „Zo bych cyrkej před škodu zachował, sym so rozsudźił, swoje zastojnstwo złožić“, 52lětny připowědźi. Rentzing je wot lěta 2015 krajny biskop Sakskeje.

Rentzing bě nawodnistwu rozłožił, zo je swój čas wozjewjene teksty ze swojeho žiwjenja wutłóčił a zo so za nje hańbuje. Nawodnistwo ewangelskeje cyrkwje chce so 21. oktobra z naležnosću zaběrać.

To a tamne (14.10.19)

Montag, 14. Oktober 2019 geschrieben von:

Swětoznate smykanišćo w New Yorku při tamnišim Rockefellerowym centeru je wotewrjene. Při temperaturach wokoło 20 stopnjow su je prěni hosćo k zahajenju mjeztym 83. sezony sobotu prěni króć wužiwali. Tradicionelnje smykanišćo hač do kónc apryla statysacy wopytowarjow přiwabi. Lodowe smykanišćo běchu 1936 prěni króć natwarili.

Přezahe za wodźidło awta so sydnył je 18lětny šuler jězbneje šule w porynsko-pfalcskim Neuwidźe. Z awtom nana přijědźe wón k jězbnej šuli, zo by popłatk za pruwowanje přichodny dźeń zapłaćił. Nan jeho na pódlanskim sedle přewodźeše. Po tym młody muž z awtom wotjědźe. Wučer šule tole wobkedźbowaše a zawoła policiju. Zastojnicy zetkachu wobeju doma a jeju narěčachu. Dokelž bě nan sobu w awće, dyrbi z chłostanjom ličić. Pruwowanje je najprjedy raz přestorčene.

Wuradźuja wo koaliciji

Freitag, 11. Oktober 2019 geschrieben von:

Drježdźany (dpa/SN). W Sakskej móhli dźensa wuhibki stajić, zo wutworja nowu knježerstwowu koaliciju. Stronskej nawodnistwje CDU a SPD chcyštej popoł­dnju kóžde same za sebje wo móžnym zahajenju koaliciskich jednanjow wuradźować. Zeleni činja to jutře na stronskim zjězdźe w Lipsku. Dotal wupada cyle za koaliciju CDU, SPD a Zelenych, kajkejež dotal w Sakskej hišće njebě. Koaliciske jednanja móhli so po informacijach stron 21. oktobra zahajić.

Rozžohnuja so z Gottom

Praha (dpa/SN). W čěskej stolicy Praze zahajichu dźensa dwaj dnjej trajace žarowanske swjatočnosće za Karela Gotta. We wulkej žurli Palaisa Žofín steji zawrjeny a z běłymi kwětkami pokryty kašć, kotryž wojacy wobstražuja. Wulke portretowe foto dopomina na 1939 w Plzenje rodźeneho wulkeho šlagroweho spěwarja. Ludźo, kotřiž mějachu składnosć, při kašću so rozžohnować, tworjachu před palastom kilometry dołhi rynk. Karel Gott bě 1. oktobra 80lětny zemrěł.

Nobelowe myto Etiopjanej

Šiman: Politika ma wuměnjenja za změnu tworić

Freitag, 11. Oktober 2019 geschrieben von:

Budyšin (CS/SN). Hladajo na dźensniše wuradźowanje Zwjazkoweje rady wo tym, skónčić zmilinjenje brunicy, je serbski zapósłanc CDU w Sakskim krajnym sejmje Marko Šiman wčera na nowinarsku rozmołwu prosył, zo by swoje žadanja w tym zwisku potwjerdźił.

Najwažniše Markej Šimanej je, zo so 10 000 derje płaćenych dźěłowych městnow energijoweho hospodarstwa z runje tak derje płaćenymi nowymi industrijnymi městnami naruna. Politikarjo dyrbja za to wotpowědne wuměnjenja tworić. K nim słušeja spěchowanske srědki a dawkowe wolóženja za zawody, kotrež so we Łužicy zasydla. To móhło so we wobłuku wurjadneho hospodarskeho pasma stać, štož dyrbja z Europskej uniju dorěčeć. Masiwne­ zničenje dźěłowych městnow kaž w 90tych lětach njesmě so na žadyn pad wospjetować.

Zapósłanc sakskeho sejma je so tež k wobchadnym projektam wuprajił. Tak dyrbja železniskej čarje Zhorjelc–Drježdźany kaž tež Zhorjelc–Berlin nuznje elektrifikować. Šiman chcył so tež za logistiski centrum w Budyšinje zasadźić, hdźež móhli twory do wagonow składować a tak kolije jako transportny srědk lěpje wužiwać.

Atentatnik njeskutk a motiw přiznał

Freitag, 11. Oktober 2019 geschrieben von:
Karlsruhe (dpa/SN). Smjertny třělc z Halle je swój njeskutk přiznał, runje tak kaž antisemitiski motiw. 27lětny Stephan B. je so na wjace hodźin trajacym přesłyšowanju pola zamołwiteho sudnika na Zwjazkowym sudnistwje wobšěrnje wuprajił, rozprawja telewizija ZDF, powołaca so na zwjazkowe statne rěčnistwo. 27lětny skućićel bě srjedu před synagogu w Halle nad Solawu žonu a w bliskim dejnerowym wobchodźe muža zatřělił. Do toho bě wón podarmo spytał so z pomocu brónje do synagogi zadobyć. Tam bě so něhdźe 80 čłonow židowskeje wosady zhromadźiło, zo bychu swjedźeń Jom Kippur swjećili. Policija je přeswědčena, zo měješe skućićel w synagoze masaker planowany. Wčera popołdnju zeńdźechu so w Halle sta ludźi, zo bychu krawny njeskutk wopominali. W Drježdźanach běchu wobydlerjo dźensa namołwjeni, so před synagogu zhromadźić, ze židowskej wosadu so solidarizować a tak jasne znamjo přećiwo prawicarstwu sadźić.

Literatura a politika

Freitag, 11. Oktober 2019 geschrieben von:
Po lońšim skandalu nowowutworjeny wuběranski komitej za spožčenje Nobeloweho myta za literaturu je runja předchadźacym gremijam najbytostnišu tradiciju Šwedskeje akademije wobkedźbował, sej do kartow hladać njedać a z poměrnje njewočakowanym rozsudom překwapić. „Wěčni kandidaća“ – hač Baricco, Murakami abo Pynchon – smědźa so tuž dale swojeho wuznamjenjenja nadźijeć. To njerěka, zo njejstaj sej nětko wuzwolenej lawreataj myto zasłužiłoj. Hač staj wonaj woprawdźe „jenož to najwuběrniše w idealistiskim­ směrje stworiłoj“, kaž bě Alfred Nobel hłowne wuměnjenje mytowanja něhdy sformulował, wo tym směmy a budźemy dale diskutować. Ryzy literarisce a nastupajo wuměłski wliw je rozsud komiteja runje tak zrozumliwy kaž woprawnjeny. Kotry politiski resp. towaršnostny signal – hlej Solženicyn, Churchill, Dylan – pak chce akademija nětko sposrědkować, wostawa prašenje. Bosćan Nawka

To a tamne (11.10.19)

Freitag, 11. Oktober 2019 geschrieben von:

520 000 eurow w kachlach spalił je sobudźěłaćer porjedźernje, bjez toho zo by to wědźał. Wobsedźer firmy twjerdźi, zo je wšě swoje nalutowanki w kachlach schował, a sej pjenjezy wot swojeho kumpla wróćo žada. Sudnicy w Arnsbergu su skóržbu za wotrunanjom wotpokazali, argumentujo,­ zo wšak njemóžeše dźěłaćer wědźeć, zo su pjenjezy w kachlach schowane. Z přećelstwom wobsedźerja a sobudźěłaćerja porjedźernje je nětko nimo.

13lětny je z awtom staršeju w Bentheimje konopej transportował. Swědcy so młodemu šoferej chětro dźiwachu a wołachu policiju. Jako zastojnicy k bydlenju dojědźechu, bě hólčec zhromadnje z nanom konopej hižo z připowěšaka wzał. Jako zastojnicy rozłožichu, čehodla tu su, so pachoł maćerje płaćo prašeše, čehodla dyrbi stajnje wón z awtom jězdźić. Wotmołwu na to wón bohužel žanu njedósta.

Anzeige