Nowa doba zahajena

Dienstag, 30. Oktober 2018 geschrieben von:
Stara politiska zasada praji: „Politikar, kiž připowědźi, zo chcył bóh wě hdy wotstupić, je faktisce hižo wotstupjeny.“ Na to dyrbjach myslić, jako słyšach wčera připowědź Angele Merkel, zo chce w decembru jako předsydka CDU wotstupić, ale hakle lěta 2021 tež jako zwjazkowa kanclerka. Dźensa je takrjec 2. dźeń po jeje připowědźi a hižo jewja so hłosy, kotrež sej jeje hnydomny wotstup jako kanclerka žadaja. Tež ja njemóžu sej při najlěpšej woli předstajić, zo chce wona hač do lěta 2021 wšědnje do kanclerskeho zarjada na dźěło jězdźić. Nimo toho je – zaso raz – jednu ze swojich zasadow raniła. Wšako dotal stajnje měnješe, zo njehodźitej so zastojn- stwje předsydy CDU a kanclerstwa scyła dźělić. Naraz je to móžno. W Němskej je so wčera nowa doba „po Angeli Merkel“ zahajiła. Merkel dyrbi z tym ličić, zo so jej zeńdźe kaž něhdy Helmutej Kohlej, z kotrymž po jeho wotstupje derje njewob­chadźachu. Marko Wjeńka

To a tamne (30.10.18)

Dienstag, 30. Oktober 2018 geschrieben von:

Při mjetanju gumijowych škórnjow je britiski princ Harry (34) swojej mandźelskej Meghan podležał. Wójwoda ze Sussexa dyrbješe po kurioznym wubědźowanju w Aucklandźe, najwjetšim měsće Nowoseelandskeje, swoju poražku při­znać, po tym zo bě wójwodka Meghan (37) škórń cyły meter dale ćisnyła hač wón. Přihladowarjo pak Harryja chwa­lachu, zo měješe pječa lěpšu techniku.

Na wjacore dny bjez pitneje wody hotuja so w Mexiku-měsće. Wot jutřišeho chcedźa w 13 z cyłkownje 16 zarjadniskich štwórćow wodowody porjedźeć, kotrež stolicu z dźewjeć milionami wobydlerjow z pitnej wodu z wokolnych horow zastaruja. Ludźo dyrbja znajmjeńša hač do 4. nowembra znjesć, zo njezměja žanu abo jenož jara mało wody. Mě­šćanske zarjadnistwo je 500 nakładnych awtow skazało, kotrež maja w tym času čerstwu wodu do města wozyć.

Zwón měra swój cil docpěł

Montag, 29. Oktober 2018 geschrieben von:

Wjeliki Nowgorod (B/SN). Konjacy zapřah měra z Braniborskeje do Ruskeje je po­ něhdźe 2 300 kilometrach jězby swój cil we Wjelikim Nowgorodźe pola Pětrohroda docpěł. Po historiskim puću su zastupjerjo ewangelskeje wosady Brück zwón měra do Ruskeje dowjezli.

Złóstnistwa wozjewić

Berlin (B/SN). Zamołwity za antisemitizm Němskeho zwjazkoweho knježerstwa Felix Klein planuje nowy system registra­cije njepřećelskosćow a złóstniskich podawkow přećiwo Židam z mjenom MIRA. Tež podeńdźenja, kotrež njesłu­šeja hišće k direktnej namocy, maja­ so po cyłej Němskej zaměrnje za­pisować, kaž na přikład, hdyž skućićeljo wospjet před durje židowskich hosćencow skažene swinjace mjaso kładu. Ni­mo­ toho chce Klein z nowymi medijemi přećiwo přiběracemu antisemitizmej wojować.

Třo rabinerojo zapokazani

Pro a kontra

Montag, 29. Oktober 2018 geschrieben von:

Njebjelčicy (SN/JaW). Nimale 1 300 Serbowkow a Serbow je so do wolerskeje lisći­ny za wólby Serbskeho sejma zapi­sało. Wo tym informuje wólbny nawoda Hagen Domaška w nowinskej zdźělence. Čas zapisanja so minjenu sobotu zakónči. Kaž w zdźělence rěka „... bu 1 270 próstwow wo wólbne lisćiki zapodatych. Z nich je něhdźe 70 procentow z Łužicy, 15 proc. z Berlina, Lipska a Drježdźan a 15 proc. ze zbytneho zwjazkoweho kraja. Poslednje podłožki je wólbny wuběrk­ dźensa rozesłał. Hač do soboty, 3. nowembra, maja wšitcy zapisani wolerjo chwile wolić. Na poslednim dnju wól­bow je hišće móžno wólbne listy hač do 10 hodź. wosobinsce wotedać, po tym započnje wólbny wuběrk hłosy wuličeć.

Mjeztym je skupina Kukowske pra­šaki po prěnim tydźenju naprašowanja wjace hač 500 podpismow nazběrała. „483 Serbow je so přećiwo aktualnje namjetowanej formje Serbskeho sejma wuprajiło. Třicećo, to je 5,8 procentow, su za nju hłosowali“, zdźěli skupina Serbskim Nowinam. Podpismowu akciju přewjeduja Kukowske prašaki hač do kónca lěta­. Spočatnje dwanaće wosobam, kotrež běchu akciju zahajili, je so mjeztym tójšto podpěraćelow přidružiło.

Lětadło znjezbožiło

Montag, 29. Oktober 2018 geschrieben von:

Jakarta (dpa/SN). W Indoneskej je lětadło z wjace hač 180 pasažěrami znjezbožiło. Boeing 737 indoneskeho tunjolětarskeho předewzaća Lion Air zhubi so dźensa krótko po wotlěće z radarowych wobrazowkow. Pomocnicy su w běhu dnja powostanki lětadła w morju wuhladali. Nadźija, přežiwjenych namakać, je jara snadna. Pilot bě bjezposrědnje po starće problemy signalizował a wo to prosył so zawróćić směć.

Prawicar wólby dobył

Rio de Janeiro (dpa/SN). Prawicarski populist Jair Bolsonaro je prezidentske wólby w Brazilskej jasnje dobył. Po dotalnym wuličenju dósta wón nimale 56 procentow hłosow. Dobyće ultraprawicarskeho politikarja móhło radikalnu politisku změnu w Brazilskej zahajić. Bywši oficěr chcył přistup k brónjam wolóžić,­ wažne ministerstwa ze zastupnikami wójska wobsadźić a politiskich přećiwnikow „wutupić“.

Bamž: Wohnišća hidy hašeć

Merkel wzda so předsydstwa CDU

Montag, 29. Oktober 2018 geschrieben von:

Berlin/Wiesbaden (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je po masiwnych wólbnych stratach CDU w Hessenskej zwólniwa, zastojnstwo předsydki strony spušćić. To je wona na dźensnišim posedźenju prezidija strony w Berlinje připowědźiła, kaž powěsćernja dpa z kruhow wobdźělnikow zhoni. Zdobom pak chce Merkel zwjazkowa kanclerka wostać. Dotal bě wona stajnje na tym wobstawała, zo wobě zastojnstwje hromadźe słušatej.

Naslědnistwo na čole CDU móhli hižo na přichodnym zjězdźe strony spočatka decembra w Hamburgu zrjadować. Při wólbach Krajneho sejma Hessenskeje stej CDU a SPD wčera razne straty poćerpjełoj. CDU dósta jenož hišće 27 procentow hłosow, wostanje pak přiwšěm najsylniša politiska móc kraja. SPD spadny na 19,8 proc. a je nětko runje tak sylna kaž Zeleni, kotřiž dóstachu tohorunja 19,8 proc. Tak móža CDU a Zeleni swoju dotalnu koaliciju dale wjesć, maja pak runje hišće wjetšinu jeničkeho hłosa we Wiesbadenskim parlamenće.

Zasadźa nětko elektriski bus

Montag, 29. Oktober 2018 geschrieben von:

Frankfurt n. M. (dpa/SN). Předewzaće Flix­bus zasadźa nětko ryzy elektriski bus na dróhach Němskeje. Wot dźensnišeho ma bus z chinskeje produkcije mjez Frankfurtskim lětanišćom a Mannheimom tam a sem jězdźeć, zdźěli wčera wobchadne předewzaće. Bus modela C9 ze 40 městnami móže po informacijach twarca BYD hač do 320 kilometrow daloko jěć. Na něhdźe 115 km dołhej čarje ma bus tež w Heidelbergu zastać.

Jězdźidło je po informacijach wobchadneho předewzaća dwójce tak drohe kaž normalne dieselowe. Manager němskeje wotnožki Flixbusa Fabian Stenger rěčeše wo signalu, zo je přewrót na polu mobility móžny. „Zdobom je prěni elektriski dalokobus w rjedźe našich wozy­dłow pohon busy­twarcam, inowacije pospěšić a alternatiwy k ryzy dieselowym motoram wuwić. Flixbus chce jězdźidło jónu abo dwójce wodnjo a w nocy z ekomilinu partnera Greenpeace Energy nabiwać. Stacije za to maja w Frankfurće a Mannheimje. Flixbus bě hižo w měrcu ryzy elektriski bus na čarje Paris–Amiens zasadźił. Tež tón pochadźa wot chinskeho busy­twarca Yutong.

To a tamne (29.10.18)

Montag, 29. Oktober 2018 geschrieben von:

Mału granatu namakał je wudźer w Hamburgu. Po informacijach policije bě muž z pomocu magneta w rěce Alster wudźił, zo by metaliske wěcy we wodźe namakał. Při tym wućahny dwaj centimetraj šěroku granatu, kajkuž běchu za čas Druheje swětoweje wójny k wotwobaranju lětadłow wužiwali. Policija je ju wotwjezć dała. Po měnjenju fachowcow bě granata hišće strašna.

Za swój spontany koncert na balkonje w Praze je popspěwar z USA Jason Derulo w socialnych medijach wjele chwalby žnjał. „Balkonowa serenada móže so legendarna stać“, pisa fan na portalu Instagram. Koncert 29lětneho we wjacezaměrowej hali w Praze dyrbjachu štwórtk wječor techniskich přičin dla krótkodobnje wotprajić. Na to stupi so Derulo na balkon, zo by čakacym fanam zaspěwał. Koncert chce pozdźišo nachwatać.

Wo Syriskej so dorěčałoj

Freitag, 26. Oktober 2018 geschrieben von:

Paris (dpa/SN). Do wjerškoweho zetkanja k Syriskej w Turkowskej staj fran­co­ski prezident Emmanuel Macron a pre­zident USA Donald Trump swoju pozi­ciju wothłosowałoj. „Zjednoćene staty a Francoska maja samsne wěstotne, humanitarne a politiske zajimy w Syriskej“, zdźěli palast prezidenta w Parisu. Do toho běštaj statnikaj telefonowałoj. Statni a knježerstwowi šefojo Turkowskeje, Ruskeje, Němskeje a Francoskeje chcedźa so jutře w Istanbulu zetkać.

China a Japanska so zbližatej

Peking (dpa/SN). Hladajo na wikowansku zwadu z USA chce China hospodarske styki z Japanskej widźomnje zesylnić. Na to staj so japanski ministerski pre­zident Shinzo Abe a jeho chinski ko­lega Li Keqiang w Pekingu dojednałoj. Po­liti­ske poćahi měli so po wjelelětnych napjatosćach zaso normalizować. W hospodarskich a wikowanskich poćahach chcedźa „nowu fazu kooperacije“ zahajić. Minjeny čas bě mjez krajomaj stajnje zaso­ k napjatosćam dochadźało.

Nowe prawidła za cyrkwje

Trump hrozy migrantam

Freitag, 26. Oktober 2018 geschrieben von:
Washington (dpa/SN). Krótko do wažnych wólbow kongresa je prezident USA Donald Trump swoje bjezkompromisne stejišćo k tak mjenowanej karawanje mi­gran­tow potwjerdźił. „Hladajo na narodny wuwzaćny staw zasadźu wójsko, zo bych jich zadźeržał“, Trump wčera twitterowaše. Skupina wjacorych tysac ludźi ze Srjedźneje Ameriki pohibuje so na­je­bać to dale přez Mexiko do směra na USA. Migranća z Hondurasa, El Salvadora a Guatemale ćěkaja před chudobu a namocu w swojich krajach. Po informacijach medijow chce zakitowanske ministerstwo USA dalšich 800 wojakow na južnu mjezu k Mexiku pósłać. Zakitowanski minister James Mattis móhł wotpowědny wukaz přichodne dny podpisać.

Anzeige