We wokrjesu tójšto zdokonjeli

Freitag, 27. September 2019 geschrieben von:

Zarjadowanja maja na přewrót a wukony slědowacych lět dopominać

Budyšin (UM/SN). „Njedźakownosć je hrózbna.“ Tele wuprajenje Marije móhło kontrowersne diskusije zbudźić. Bywšu wučerku – swójbne mjeno ma potajne wostać – běchu so w nadawku Budyskeho krajnoradneho zarjada we wobłuku widejoweho projekta prašeli, kak zhladuje na měrliwu rewoluciju před 30 lětami a na slědowace wuwiće.

A dźensa 65lětna je chětro kritiska: „Hladaš-li wokoło so, tola widźiš, kak je tehdy wupadało a kak dźensa. Nichtó nima hižo žane stare wěcy w swojim by­dlenju, jenož hišće to najnowše. Wšitkim so wjele lěpje dźe hač před 30 lětami.“ Marijiny wid na minjene tři lětdźesatki je potajkim jara pozitiwny. Su pak tež hinaše začuća. „Nochcemy jubilejny swjedźeń zarjadować“, rjekny krajny rada Budyskeho wokrjesa Michael Harig (CDU) na wčerawšej nowinarskej rozmołwje w Budyšinje. „Při wšěch ćežach pak dyrbimy sej to docpěte wuwědomić.“ A zdokonjeli su wobydlerjo wokrjesa wot lěta 1989 tójšto.

Jako indigeny lud připóznać

Freitag, 27. September 2019 geschrieben von:

Njebjelčicy (SN). Zwjazkowa republika Němska njeje dotal 1989 schwalenu ILO-konwenciju 169 „Dojednanje domoródnych a w kmjenach žiwych ludow w njewotwisnych krajach“ ratifikowała. Dokument pak je jenički mjezynarodny ludoprawniski instrument, prawa indigenych narodow zwoprawdźić móc.

Serbski sejm je zwjazkowej kanclerce Angeli Merkel (CDU), zwjazkowemu ministrej nutřkowneho Horstej Seehoferej (CSU), předsydam frakcijow w zwjazkowym sejmje a prezidentej Zwjazkoweje rady Danielej Güntherej wčera próstwu zapodał, zo měła tež zwjazkowa republika ILO-konwenciju 169 ratifikować a tak Serbow eksplicitnje jako „indigeny lud“ w zmysle mjenowaneje konwencije a rezolucije UNO 61/295 „Wozjewjenje wo prawach indigenych ludow“ připóznać.

Wo tym je Serbski sejm nowinarjow wčera informował a zdobom na to pokazał, zo „sydli serbski lud znajmjeńša 1 400 lět wuchodnje Solawy a Łobja jako ,prěni narod‘“. Tohodla po słowach sejmarjow „ILO-konwencija na Serbow při­trjechi. Jeje­ ratifikacija přez Němsku by prawa indigenych­ ludow na swěće skrućiła.“

Pytaja za rozrisanjom

Freitag, 27. September 2019 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Bjezposrědnje do prěnjeho posedźenja dźěłoweje skupiny koalicije CDU/CSU a SPD na temu zakładna renta sej FDP žada dotalne plany předźěłać. Fachowc za wobłuk renty frakcije FDP w zwjazkowym sejmje Johannes Vogel měni, zo njeje potrjechenym ludźom z modelom pomhane, wšako jeničce ći z njeho profituja, kotřiž su znajmjeńša 35 lět přinoški płaćili. Po trajacej rozkorje wokoło zakładneje renty, chce koalicija dźensa za rozrisanjom­ pytać.

Gabriel mandat spušći

Berlin (dpa/SN). Bywši šef strony SPD Sigmar Gabriel chce swój mandat w zwjazkowym sejmje 1. nowembra wotedać, kaž wón wčera wječor připowědźi. Přičiny toho su wosobinskeho razu. Hakle w septembru swjećeše wón 60. narodniny, štož je jeho k rozmyslowanju wo swójskim přichodźe pohnuło. Mjez druhim wuwučuje Gabriel na uniwersitomaj w Bonnje a Harvardźe, je rěčnik na zarjadowanjach a předsyda towarstwa mjez USA a Němskej Móst Atlantika, štož jeho dale a bóle wužaduje.

Pućowacych podpěrać

Dalše naprawy nuznje trěbne

Freitag, 27. September 2019 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy sejm je wčera­ prěni raz wo naćisku zakonja wuradźował, kotryž ma kónčiny sylnić, hdźež brunicu wudobywaja. Cyłkownje chce Zwjazk potrjechenym regionam, ke kotrymž tež Łužica słuša, 40 miliardow eurow přewostajić. Pjenjezy su za na­prawy strukturneje změny předwidźane. Hač do lěta 2038 chcedźa w Němskej přestać milinu na zakładźe wuhla pro­dukować.

Zapósłanc zwjazkoweho sejma Thomas Jurk (SPD) ma zakoń za nuznje trěbny. „Předewšěm dyrbimy srědki za rozrost hospodarstwa zasadźeć“, wón wčera w emocionalnej narěči wuzběhny a skedźbni na to, zo měli najprjedy dźěłowe městna zaručene być, prjedy hač zakónča brunicu wudobywać. Principielnje ma Thomas Jurk w naćisku zakonja zakótwjene namjety brunicoweje komisije za spomóžne, ale přeco hišće za „njedosahace. Dalše naprawy su nuznje trěbne“, wón podšmórny.

Na babu studować?

Freitag, 27. September 2019 geschrieben von:
Prjedy hač smědźa so baby a psychoterapeuća přichodnje tež oficialnje tak mje­nować, maja so wone/woni po woli zwjazkoweho sejma akademisce za to kwalifikować. Nowej studijnej směraj změjetej „sylny praktiski podźěl“, kaž w zakonskim teksće rěka; wukubłanje traje maksimalnje wosom semestrow a kónči so ze schodźenkom bachelora. Zajimcam přisteji w tym času financne wurunanje. Špak pak je, zo nastanu z reformu tež nowe zadźěwki: Dotal­ dosahaše za wukubłanje wotzamknjenje realneje šule, nětko trjebaš abituru – chibazo sy so hižo na polu hladanja powołansce wuwučować dał. Hač so tak nje­dostatk předewšěm babow woprawdźe wotstroni? Wosebje zwonka městow aktualnje kaž tež přichodnje swobodnje skutkowacym pomocnikam při porodach by zawěsće bóle pomhało, by-li so zakonjedawar wo reformu za nich eksorbitantnje droheho rukowanskeho winowatostneho zawěsćenja postarał. Bosćan Nawka

To a tamne (27.09.19)

Freitag, 27. September 2019 geschrieben von:

Njekorektnych powěsćow dla chcyše muž z Oldenburga zawčerawšim radijoweho rěčnika wukrajneho sćelaka policiji přizjewić. A je to tam nimale 40 razow pod nuzowym čisłom spytał. Na kóncu je chětro nerwowany zastojnik k mužej domoj jěł a jemu handy sćazał. Nětko přepytuja přećiwo 51lětnemu znjewužiwanja nuzoweho telefonoweho čisła dla.

Na sanitetnej staciji Mnichowskeho oktoberskeho swjedźenja bywa lětsa wjele lubosćinskich mjetelčkow po puću. Po tym zo bě sanitetarka hakle minjeny kónc tydźenja wot hosća prašenje wšěch prašenjow dóstała, je nětko dalši pacient kłok amora začuwał. Jako Jendźelčana Johna­ zranjenja dla runje zastarachu, dósta wón lubosćinski list Awstralčanki. Nablaku měješe John njesměrnje nuzne, byrnjež wulke bolosće měł, zo móhł swoju najlubšu na lětanišću hišće dosćahnyć.

Žada sej wotum njedowěry

Donnerstag, 26. September 2019 geschrieben von:

London (dpa/SN). Na prěnim posedźenju po nanuzowanej přestawce briti­skeho parlamenta dyrbješe tamniši premierminister Boris Johnson dźensa raznu kritiku znjesć. Wón namołwi opozi­ciju tuž k wotumej njedowěry. Hač do kónca posedźenja měli próstwu zapodać. Johnson nima wjace žanu wjetšinu w parlamenće. Hižo dwójce chcyše wón nowowólby přetłóčić, njeje pak trěbnu ličbu hłosow za to dóstał.

Za zhromadne dźěło wabił

New York (dpa/SN). Zwjazkowy wonkowny minister Heiko Maas (SPD) je na Hłownej zhromadźiznje UNO w New Yorku za mjezynarodnu kooperaciju wabił. „Zhromadne dźěło njerěka, zo něchtó swój kraj přeradźi, ale wone je zdobom wuměnjenje za to, zo so našim krajam derje dźe“, rjekny Maas wčera wječor na generalnej debaće. Ani jeničke prašenje přichoda njeda so wot jednoho kraja samoho roz­risać. „Hladajo na globalizaciju, digitali­zaciju, migraciju a klimowu změnu su jeničce zhromadne wotmołwy móžne.“

Šansy jara snadne

Lodowc na horje Mont-Blanc hrozy so wotsunyć. Wčera su tam tohodla wjacore dróhi­ zawrěli. W minjenych dwaceći lětach je lodowc tał, kaž ze satelitnych wobrazow z lěta 1999 (wobraz deleka) a 2019 wuchadźa. Lodowc, kotryž so po 1 327 kwadratnych metrach wupřestrěwa, so wšědnje wo poł metra dale suwa. Połoženje wokoło hory w Italskej, Francoskej a Šwicarskej je tuž jara strašne. Foto: pa/Usgs/Nasa

Wobswět a klimu škitać

Donnerstag, 26. September 2019 geschrieben von:

Choćebuz (dpa/SN). Zastupjerjo statnych hórniskich zarjadow cyłeje Europy wuradźowachu dźensa w Choćebuzu wo přichodźe branše. Po konferency, na kotrejž běchu fachowcy z dwanaće europskich krajow, chcychu zhromadnu deklaraciju wotpohladow podpisać. To zdźěli wčera braniborska statna kenclija, hosćićel zarjadowanja.

Z memorandumom za zrozumjenje pokazachu wobdźělnicy na wulki wu­znam hórnistwoweje industrije, ale tež na škit wobswěta a klimy. Hórnistwo ma sćěhi za wobswět a wobydlerjow bóle wobkedźbować. Tohodla su wobšěrne předpisy za škit přirody trěbne. Po wudobywanju surowiznow maja so kónčiny zaso za wužiwanje přihotować, při čimž měli na najwyše standardy dźiwać.

Debatuja wo škiće přirody a lěsow

Donnerstag, 26. September 2019 geschrieben von:
Mainz (dpa/SN). Hladajo na diskusije wo škiće ratarstwa klimy a wobswěta, schadźuja so dźensa agrarni ministrojo zwjazkowych krajow. Tema konferency, kotraž ma hač do jutřišeho trać, je na přikład transport skotu na zdźěla wulke distancy. Dale rěča ministrojo wo škiće překasancow, při čimž dźe tež wo zasadźenje srědka glyfozat. Wosebite ćežišćo pak su masiwnje wobškodźene lěsy. Na konferencu wočakowachu tež zwjazkowu ratarsku ministerku Juliju Klöckner (CDU). Hakle wčera je wona na lěsnym wjeršku připowědźiła, zo budźe Zwjazk wulkomyslnje pomhać. Dokelž pak maja so tež kraje na pomocy wobdźělić, dźe mjez druhim wo to, kak měła wona w detailu wupadać.

Anzeige