Krabat, přeco zaso Krabat

Freitag, 02. September 2016 geschrieben von:
Milenka Rječcyna

Štóž so něčeho abo nikoho dla dźiwa, tón je něšto dotal njeznate zhonił, začuwał, słyšał abo widźał. Hač so tomu z kreatiwnym wubědźowanjom „Krabat dźensa“ resp. „Krabat 2.0 – pisaj, basni, moluj“ tak ma, dyrbi kóždy za sebje sam posudźować. Wosobinsce wšak mam dotal tak njepraktikowany projekt Domowiny, župow Budyšin, Kamjenc a Wojerecy, Rěčneho centruma WITAJ kaž tež Budyskeho Serbskeho muzeja za wužadacy.

Trochu mje dźiwa, zo njejstej Slepjanska kónčina a Delnja Łužica do akcije zapřijatej. Pobrachuje tež starobna skupina wot dźesać do 14 lět, so kreatiwnje wuspytać. Narěčeni su tónkróć šulerjo 2. do 4. lětnika a młodostni wot 14 do 27 lět. Myslo pak na rozměr projekta, kiž njeje dotal hišće wotwidźomny, je lětuše wubědźowanje bjezdwěla zazběh, dalše tajke zhromadne ideje zwoprawdźić.

Zapasena šansa

Freitag, 26. August 2016 geschrieben von:
Cordula Ratajczakowa

Zo stej Domowina a demokratija dwě wšelakorej wěcy, to iniciatiwa za Serbski sejm přeco zaso twjerdźi. To je z jeje perspektiwy tež jasne, wšako čerpaja iniciatiwnicy wězo legitimaciju za swój angažement runje z tohole podsunjeneho deficita.­ Jasne tež je, zo wužiwaja šansu, kotraž­ so we wobłuku 1. Budyskich tydźenjow demokratije skići – woni přeprošeja na forum k temje móžneho serbskeho parlamenta.

Tež Domowina so na tydźenjach demokratije wobdźěli. Wona słuša samo ke kruhej tych, kotřiž su cyłu akciju sobu nastorčili. A předsyda třěšneho zwjazka Serbow Dawid Statnik je jedyn z dwanaće pósłancow, kotřiž na internetnej stronje ze swojim mjezwočom wabja. „Smy žiwi w towaršnosći rozdźělow. Móžeš to jako bohatstwo rozumić, wotewrješ-li so nowym nazhonjenjam a temam“, wabi wón tam za wjace tolerancy. Statnik je tež patronat přednoška na temu „nacistiske zjawy w Budyšinje“ přewzał. Nje­móžeš tuž rjec, zo so Domowina jako připóznaty­ partner politikarjow won dźerži.

Janšojce 1988, 1991 a 2016

Freitag, 19. August 2016 geschrieben von:
Axel Arlt

W Janšojcach swjeći Delnja Łužica jutře a njedźelu Festiwal serbskeje kultury. Přičin­ zhromadneho swjedźenjowanja je dosć. Domowina zhladuje na 70lětne skutkowanje w južnej Braniborskej. 1991, před štwórć lětstotkom běchu župy Choćebuz, Gubin-Baršć, Kalawa-Lubin a Grodk swoje mocy zjednoćili a zhromadnu Domowinsku župu Delnju Łužicu wutworili. Hižo kónc awgusta samsneho lěta móžachu tysacy zahorjenych wopytowarjow w Janšojcach žiwy wuraz bohatosće delnjoserbskeje kultury na tajkim festiwalu dožiwić.

A nětko zaso Janšojce. Domowinjenjo tamnišeje skupiny kaž tež w Rogowje, Mosće, Radowizy, Turjeju a Hochozy su podawk nastorčili. To swědči wo strowym narodnym wědomju. Domowina ma w Delnjej Łužicy mjeno, a cyły rjad pilnych partnerow organizatorow podpěruje. Hosćićeljo sami zwjazuja z festiwalom dalšej róčnicy: Serbsko-Němski domizniski muzej w Jan­šojcach wobsteji 20 lět a wjes bu před 670 lětami prěni raz pisomnje naspomnjena.

Njeznjesliwa njewěstosćdale wostanje

Freitag, 12. August 2016 geschrieben von:
Bianka Šeferowa

Nowy inwestor žanu wěstotu njepřinjese! To je facit, kotryž dyrbiš tuchwilu sćahnyć, zhladuješ-li na wotpohladanu předań łužiskeje brunicoweje sparty předewzaća Vattenfall čěskemu koncernej EPH. Tele dny hakle zaso rěkaše, zo so předań, kotruž wšak chcychu kónc awgusta wotzamknyć, dale dliji. Dwě lěće trajaca njewěstosć přistajenych Vattenfalla, jich swójbow kaž tež wobydlerjow regiona tuž wostanje.

Přičina dlijenja je skóržba saksko- mongolskeje holding LMMG pola Europskeje unije. Holding bě so tohorunja wo přewzaće brunicoweje sparty prócowała. W januaru pak běchu ju z předawanskeho jednanja wuzamknyli. Do toho bě Vattenfall tež hižo poskitk přirodoškitneje organizacije Greenpeace wotpokazał. Poprawom bě jasne, zo sej LMMG wuzamknjenje lubić njeda, a skóržba njeje tuž žana wulka překwapjenka. Wšako by kóžde předewzaće, kotrež ma móžnosć a financy, šansu wužiwało so rozšěrić. Tajku składnosć njeje LMMG na žadyn pad spušćić chcyła.

Nadźijomnje problemy chutnje bjeru

Freitag, 05. August 2016 geschrieben von:
Bianka Šeferowa

Tele dny su wjacori sakscy a braniborscy politikarjo lětnju turu po swojim wólbnym wokrjesu wotměli a so wo połoženju a starosćach wobydlerjow na městnje wobhonili. Tak pobyštaj serbskaj zapósłancaj Sakskeho krajneho sejma Marko Šiman a Alojs Mikławšk (wobaj CDU) mjez druhim w Swinjarni, hdźež bě njewjedro 23. meje wulke škody zawostajiło. Wopytałoj staj tež taksijowe přede­wzaće Daniela Vaceka w Serbskich Pazlicach a tam wo wuwiću předewzaća zhoniłoj. Tež sakski ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) bě w domiznje po puću.

Wězo je derje, zo so politikarjo mjez swojimi wolerjemi informuja. To swědči wo tym, zo so za nich zajimuja. Wolerjam blisko być je wažne. Nadźijomnje pak swoje dopóznaća wo ćežach a problemach wobydlerjow chutnje bjeru a so za to zasadźa, je rozrisać. Lětnja tura njeměła wabjenska akcija być.

Difuzny strach před terorom

Freitag, 29. Juli 2016 geschrieben von:
Marko Wjeńka

Statistisce je pječa dopokazane, zo je riziko, při jědźi so zasrěbnyć a na to zemrěć, wo wjele wjetše hač strach, zo přez terorowy nadpad žiwjenje přisadźiš. A tola sym sej wěsty, zo su terorowe njeskutki w Nizzy, Mnichowje, Ansbachu a dru- hdźe našu towaršnosć a skónčnje nas wšitkich na někajke wašnje přeměnili. Při tym njeje ani tak wažne, što su motiwy skućićelow. Woporam móže na kóncu tež wšojedne być, hač běchu atentatnicy fanatikarjo, kriminelni abo hač mějachu depresije a wosobinske problemy.

Ludźi zaběra wony difuzny strach, zo móže će tajki nadpad faktisce wšudźe trjechić: na lětanišću, na měšćanskim swjedźenju, w kupnicy, ćahu abo we wjesnej cyrkwi. Poprawom njejsmy ni­hdźe wjace wěsći. Runje to wšak je jedyn z hłownych zaměrow teroristiskeje organizacije Islamski stat, kotraž je za někotre z mjenowanych nadpadow zamoł­witosć přewzała. Budźmy sprawni: Nje­zhladujemy wšitcy na ćěkancow w Bu­dyšinje, Kamjencu abo druhdźe dźensa z trochu hinašimi wočemi hač hišće do atentatow?

Naše „Berlinske lětanišćo“

Freitag, 22. Juli 2016 geschrieben von:
Cordula Ratajczakowa

Lětanišćo Berlin-Braniborska stawa so dźeń a bóle ze symbolom twarskeje njekmanosće Němskeje. Planowane bě wotewrjenje w lěće 2011, mjeztym hižo dźesać lět na nim twarja a kónc njeje přeco hišće wotwidźeć – tež nic kóštow, kotrež wučinjeja mjeztym šěsć króć telko kaž planowane. Prestižowe předewzaće je so k narodnemu projektej hańby wuwiło.

Hrozy nam w Serbach něšto podobne? Wot lěta 2010 hižo planuja Serbski muzej Choćebuz na tamnišej Młynskej přetwarić a zdobom trajnu wustajeńcu wobnowić. Wězo dyrbiš po wjace hač dwaceći lětach dom, kotryž Serbam a cyłej – tež mjezynarodnej – zjawnosći wobraz wo stawiznach a kulturje Delnjoserbow po­srědkuje, modernizować a dźensnišemu standardej muzejownistwa přiměrić. Muzej je w nošerstwje města Choćebuza, a Załožba za serbski lud jón spěchuje. Jako­ nošer je město za ryzy přetwar zamołwite. Za nowu wustajeńcu bě Załožba za serbski lud hižo dawno pjenjezy zaplanowała.

Wukon małeje strony připóznać

Freitag, 15. Juli 2016 geschrieben von:
Janek Wowčer

Zapósłancy Europskeho parlamenta su so ze serbskej tematiku zaběrali. Bě to peticija, žadaca sej zakaz wotkrywanja dalšich wuhlowych jamow we Łužicy. To so tak často njestawa. Mjeńšinowe naležnosće drje běchu wjacore razy tema w Brüsselu. Na tym běchu tež Serbja wobdźěleni, zwjetša we wobłuku Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin. Tak konkretnje z našim ludom a łužiskej brunicu kaž njedawno pak so tam hišće zaběrali njeběchu. Hišće rědše su docpěte wuslědki, zo parlamentownicy reaguja a pokazuja, zo njeje jim to wšojedne. Hinak hač wočakowane chce so peticiski wuběrk Europskeho parlamenta nadrobnišo z naležnosću rozestajeć. Tak chce sej stejišćo Sakskeje a Braniborskeje wuprosyć a rozmysluje samo wo tym, delegaciju do Łužicy pósłać, zo móhła ranjenja směrnicow EU pruwować a dokumentować. Njeje tole samo na sebi hižo wuspěch? Tež hdyž so dotal „jeničce“ wo wotpohlady jedna a mamy wočaknyć, kak so naležnosć wuwije, njeběchu prócowanja podarmotne.

Cordula Ratajczakowa

Kopańca zwjazuje ludźi – zo to jenož na sportnišću, na fanowej mili abo před telewizorom njepłaći, za to bě lětuša europeada najlěpši přikład. Tak su so na kromje turněra třeći raz dźiwadła europskich narodnych mjeńšin zetkali a so skónčnje na to dojednali, za zhromadny projekt próstwu komisiji EU zapodać. Tež mjeńšinowi muzejownicy su tónraz składnosć wužiwali, sej mysle wuměnjeć – premjera to za nich!

Tróšku so dźiwaš, zo bě to sport, kotryž je schadźowanje kulturnych institucijow skónčnje nastorčił. Su dźě mjeńšiny hižo něšto lět w politiskich organizacijach, kaž FUEN, zwjazane. Medije haja styki hižo wot lěta 2001 přez zjednoćenstwo dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach MIDAS. Zo su spěšniše hač dźiwadła a muzeje byli, ma snano z tym činić, zo přeco wo tym rozprawjeja, što jich politikarjo tak činja. A kulturnicy snano radšo wotstawk dźerža k funkcionaram.

Lěpšiny hižo njezačuwać

Freitag, 24. Juni 2016 geschrieben von:
Axel Arlt

Brexit. Najwšelakoriše pozicije nastupajo jasny wuslědk wčerawšeho referenduma we Wulkej Britaniskej su nas w běhu dnja dosćahnyli. Fakt je, sławne kralestwo je hłuboko pačene. Fakt tohorunja je, zo widźi w Sewjernej Irskej a Šotiskej stajnje wjetšina přichod kraja dale w Europskej uniji a nic kaž w Jendźelskej a Waliziskej zwonka njeje. Z poraženeho, EU přichileneho lěhwa bě dźensa rano sebjekritisce słyšeć, zo su w swojich kampanjach lěpšiny přemało tematizowali.

Anzeige

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019