Prezident Zeman Němsku wopytał

Montag, 24. September 2018 geschrieben von:

Berlin (ČŽ/K). Prezident Čěskeje republiki Miloš Zeman poby wot srjedy hač do pjatka w Němskej. Posledni dźeń swojeho statneho wopyta měješe wón rozmołwy z němskej kanclerku Angelu Merkel (CDU) kaž tež z prezidentom Frankom Walterom Steinmeierom. Z woběmaj je přede- wšěm wo zhromadnym dźěle na polu hospodarstwa jednał. Problematika migracije je skerje na kromje rólu hrała.

Zeman po tym rjekny, zo „so wón z knjeni kanclerku rady rozmołwja a zo wona jeho stajnje z ,dobrý deń wita‘“. Ze zwjazkowym prezidentom Steinmeierom staj sej wonaj wo tym přezjednaj, zo „matej Němska a Čěska republika – dźensa dobraj přećelej – wzajomnu zamołwitosć za přewinjenje trajaceje europskeje krizy a za nańdźenje zhromadnych wotmołwow na dotal njedorozrisane prašenja kaž tež za to, zo njeby Europa znowa do zapada a wuchoda dźělena była“. Pjatk zetka so Zeman tež z němskimi firmownikami a z bywšim kanclerom Gerhardom Schröderom, kotrehož woznamjeni za jednoho z najwjetšich swojeju dweju němskeju přećelow.

Duda pola Trumpa wuspěšny?

Freitag, 21. September 2018 geschrieben von:

Medije analyzuja wopyt pólskeho prezidenta we Washingtonje

Waršawa. Politiscy komentatorojo njejsu sej přezjedni, hač bě wopyt pólskeho prezidenta Andrzeja Dudy we Washingtonje wuspěšny abo nic. Duda bě wutoru ze swojej mandźelskej Agatu na statnym wopyće pola prezidenta USA Donalda Trumpa. Na termin pak dyrbješe dohromady tři lěta čakać. Wotpowědnje tomu je medijam wopyt jako tajki hižo wulki wuspěch. Wšitke pólske nowiny mějachu foto z prezidentomaj a mandźelskimaj před Běłym domom na titulnej stronje.

Baltikum z njemałymi starosćemi

Freitag, 21. September 2018 geschrieben von:

„Wupućowanja z Litawskeje, Letiskeje a Estiskeje do zapada přewobroćeja Baltikum do najspěšnišo pustnjaceho teritorija w Europskej uniji. Wosebje wotchad młodych ludźi změje bolostne wuskutki na přikład na rentowe systemy w tutych krajach.“ Takle dramatisce rysuje korespondent čěskeje nowiny Mladá fronta dnes w litawskim Kaunasu nětčiše połoženje spomnjenych třoch baltiskich statow. Mjez druhim wón zwěsća, zo je Litawska po lěće 1991 – po rozpadnjenju Sowjetskeho zwjazka zaso samostatny kraj – třećinu swojeho wobydlerstwa zhubiła. Při tym je najwjetši dźěl ludźi wotešoł po lěće 2004, po tym zo bě so Litawska z čłonom EU stała. Hdyž ličba wobydlerjow njewulkeho kraja w běhu dwaceći lět wot 3,7 milionow na 2,9 milionow woteběra, ma baltiski kraj ćim wjetši problem, hdyž běštej dwě třećinje wotchadnikow ludźo w starobje 20 do 40 lět – generacija to, kotraž by ze swojimi dźěćimi populaciju poprawom zestabilizować měła. Město toho zbywaca ludnosć hladajcy zestarja. „A tych, kotřiž rentu za seniorow financuja, je spochi mjenje“, cituje nowinar bjezradneho staršeho Litawčana.

Plista krajam V4

Donnerstag, 20. September 2018 geschrieben von:

Ljubljana/Praha (ČŽ/K). Nowy ministerski prezident Słowjenskeje Marjan Šarec je kraje Visegrádskeje štyrki Čěsku, Słowaksku, Pólsku a Madźarsku migraciskeje politiki dla kritizował. W telewiziji RTV Slovenija wón rjekny: „Słowjenska je konstruktiwny čłon Europskeje unije a njesteji tuž za solowymi akcijemi, kajkež Visegrádska skupina praktikuje a štož je Madźarskej pominanje wunjesło.“ Za to Šarec wobkrući, „my wopokazujemy so solidarni“. To wozjewja z Ljubljany čěska powěsćernja čtk a kaž přispomnja, zo su słowjenske medije w minjenym ­času spekulowali, Słowjenska móhła so bórze poziciji krajow V4 přibližić.

Wěste mjeztym je, zo změje premier Marjan Šarec hnydom na swojim prěnim wukrajnym wopyće z migraciskej politiku činić. W awstriskim Salzburgu wobdźěli so wón tele dny na njeformelnym zeńdźenju prezidentow a premierow krajow EU, na kotrymž dźe nimo brexita tež wo wobchadźenje z ćěkancami.

Maja slěd mordarja?

Donnerstag, 20. September 2018 geschrieben von:
Bratislava (SŽ/K). Słowakske statne rěčnistwo je identifikowace foto wosoby wozjewiło, za kotrejž w padźe zamordowanja nowinarja Jána Kuciaka a jeho slubjeneje Martiny Kušníroveje pytaja. We wizěrje ma policija něhdźe 30lětneho muža z krótkimi włosami, čornej brodu a šnawcarjom. „Tale wosoba móhła za čas mordarstwa na městnje njeskutka być“, zastupnik statneho rěčnistwa publikowane foto komentuje. Na prašenje reportera čěskeho dźenika Hospodářské noviny, hač móhło so pola muža na foće snano wo skućićela jednać, zastupnik statneho rěčnistwa rjekny, zo by to „spekulacija“ była. Wobkrući pak, zo bu mordarstwo 25. februara profesionelnje a na skazanku skućene. A Jána Kuciaka a jeho partnerku je w jeju chěži we wsy Veľká Mača jedyn čłowjek zatřělił. Motiw mordarstwa bě Kuciakowe nowinarske dźěło za rozprawniski portal Aktuality.sk. Za swoje wozjewjenja nastupajo počinanje italskeje mafije w Słowakskej bě wón wospjet hroženja dóstał. Hdyž běchu policiji spočatnje 30 zaplećenjow do pada skićili, zaběra so wona nětko jenož hišće z dwěmaj móžnymaj wersijomaj.

Kiwa wujednanje?

Montag, 17. September 2018 geschrieben von:
Mitrovica (ČŽ/K). Na wopyće sewjero­kosowskeho města Mitrovica, wobydleneho předewšěm wot Južnych Serbow, serbiski prezident Aleksandar Vučić wozjewi, zo je přistupny tomu, z nawodami Kosowa wujednać kompromis, kotryž by woběmaj krajomaj zrunał puć k čłonstwu w Europskej uniji. „My chcemy do EU, kosowscy Albanjenjo chcedźa bjezwizumowy zwisk z EU. Zo by so to zmóžniło, dyrbimy hromadźe žiwi być, dyrbimy porno sebi žiwi być“, Vučić zwurazni. Zhromadźenym krajanam, pokazowacym serbiske chorhojčki, wón praji: „Sym přijěł wam rjec, zo docpějemy přichodnje kompromis, ale zo budźemy za to tójšto woprować dyrbjeć.“ Wo podawku pišu čěske nowiny, powołace so na powěsćernju Reuters. Serbiska a Kosowo běštej so lěta 2013 zawjazałoj, pod škitom EU so prócować wo normalne mjezsobne poćahi. Ewentualne dojednanje wo wuměnje teritorijow by Serbiskej zmóžniło wobchować kontrolu nad sewjernymi dźělemi Kosowa, w kotrychž bydla hłownje Južni Serbja. Běłohród móhł za to Preševsku dolinu „woprować“, hdźež bydla wosebje ludźo albanskeje narodnosće.

Ličba ludźi rozrostła

Montag, 17. September 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Wo ličbu ludnosće, kaž ma ju na přikład město Kamjenc, je Čěska republika w prěnim połlěće 2018 přibyła – wo něhdźe 15 400 hłowow zrosće wona na nětko 10 625 449 wobydlerjow. Při tym bě znowa wjace ludźi zemrěło hač dźěći so narodźiło. Na prawdu Božu woteńdźe hač do kónca junija 58 026 wosobow, porodow pak registrowachu jenož 55 736. Najwjace dźěći porodźichu maćerje, 30 lět stare. To wuchadźa z najno­wšich přisłušnych datow Čěskeho statistiskeho zarjada. Zo je wobydlerstwo při­wšěm rozrostło, wuskutkowa migracija.

W prěnim połlěće 2018 je so w Čěskej mjenujcy na wšěch 29 220 wukrajnikow zasydliło, mjez nimi 5 600 Ukrainjanow, 2 700 Słowakow, 1 100 Rumunow a runje telko Bołharow. Čěsku wopušćiło je w tym času něhdźe 11 500 ludźi. Zmandźeliło je so wot wulkeho róžka hač do smažnika 20 916 porow, 1 445 wjac hač loni w tym času. Tři štwórćiny porow su sej prěni raz „haj“ dali. Najwjace ženichow je 29 lět starych było, najwjace njewjestow 27 lět. Rozwjedźenych bu 11 856 mandźelstwow – 1 155 mjenje hač w prěnim połlěće 2017.

Knježi „festiwal přilubjenjow“

Freitag, 14. September 2018 geschrieben von:

Kandidaća za komunalne wólby w Pólskej z naročnymi programami

Waršawa. Pólska hotuje so na komunalne wólby. Dnja 21. oktobra maja woby­dlerjo kraja wo znowawobsadźenju měšćanskich a gmejnskich parlamentow kaž tež wo měšćanostach a wjesnjanostach rozsudźić. To brizantne na tym je: Při minjenych wólbach 2014 bě tehdy knježaca liberalna Wobydlerska platforma nimale po cyłym kraju dobyła. Nětko pak chce narodnokonserwatiwna strona Prawo a sprawnosć (PiS), kotraž wot lěta 2015 knježi, móc tež na komunalnej ­runinje přewzać. Zo bychu přichilnosć wolerjow zdobyli, so kandidaća hladajo na wólbne přilubjenja runjewon wubědźuja. Hižo rěča medije wo „festiwalu přilubjenjow“.

Lěćo tak ćopłe kaž 244 lět nic

Freitag, 14. September 2018 geschrieben von:

LĚTUŠE LĚĆO je po informacijach Praskeho Klementinuma, zaměstnjeneho njedaloko Karloweho mosta, tak ćopłe było kaž hišće nihdy w stawiznach tuteje najstaršeje čěskeje wjedroweje stacije, w kotrejž temperaturu počasow bjez přetor­hnjenja měrja wot lěta 1775. Tam registrowana přerězna ­ćopłota 22,7 stopnjow celsija je najwyša w minjenych 244 lětach. Dotalny rekord najćoplišeho lěća dźeržeše lěto 2003 z přerěznej ćopłotu 22,4 stopnjow, slědowane wot lěta 2015 z 22,3 stopnjemi celsija za měsacy junij, julij a awgust. To zdźěleja čěske medije, kotrež powołuja so na mjenowany hydrometeorologiski institut.

Tři najćopliše lěća minjenych 244 lět su potajkim w nětčišim lětstotku byli, a to hladajcy na jeho započatku. Sobudźěłaćerjo Klementiniuma dyrbjachu zawěrno hłuboko ryć, zo bychu štwórte najćopliše lěćo nadešli. Hakle z lětom 1834 zwěsćichu je z přerěznej ćopłotu 22,1 stopnjow. Z přerěznymi 22 stopnjemi steji lěto 1811 na pjatym městnje a lěto 2017 z 21,7 stopnjemi celsija na šestym. Hladajo na cyły kraj je lětuše horce lěćo z přerěznej temperaturu 19,3 stopnjow celsija było najćopliše wot lěta 1963 sem.

Mzdy w Čěskej spochi wyše

Mittwoch, 12. September 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Přerězna měsačna mzda je w Čěskej w druhim kwartalu 2018 z 8,57 procentami znowa nadpřerěznje přibyła a wučinja nětko rekordnych 31 851 krónow. Dźiwajo na inflacisku ratu a zwyšenja płaćiznow zwyši so realna mzda wo 6,2 procentaj. To wozjewi Čěski statistiski zarjad tele dny.

Postupili su mzdy bjez wuwzaća we wšitkich hałžkach industrije, wo 13,1 procent wosebje sylnje w kulturnym, zabawjenskim a turistiskim sektorje. Najwyšu přerěznu mzdu 39 668 krónow maja tradicionalnje w Praze. Najniša je wona ze 27 741 krónami w Karlovarskim wobwodźe. Nastupajo jednotliwe branše płaća w bankownistwje a zawěsćerni­stwje najwyše přerězne mzdy, mjenujcy 58 591 krónow. W Morawsko-šleskim wobwodźe zasłužeja dźěłopřijimarjo z 28 585 krónami přerěznje najmjenje.

Přerězna mzda w Čěskej wot lěta 2014 njepřestajnje přibywa. Tele wuwiće pohonjatej dobre hospodarske połoženje kraja kaž tež ćišć na mzdy čućiweho njedostatka fachowych dźěłowych mocow dla. Fachowcy su sej wěsći, zo dobre wuwiće tež přichodne lěta dale traje.

Anzeige