„Bratraj“ časa dla njepřezjednaj

Donnerstag, 15. November 2018 geschrieben von:

Praha/Bratislava (ČŽ/K/SN). Na zakładźe iniciatiwy Europskeje komisije w naležnosći přestajenja časa w nalěću a nazymu je so tež čěske knježerstwo z wotpowědnej problematiku zaběrało. Kabinet premiera Andreja Babiša wupraji so při tym nimale jednomyslnje za to, zo měł po zakónčenju wotměnjowanja zymskeho a lěćneho časa stajnje być zymski čas. „Ze wšelkich praktiskich a strowotniskich přičin je standardny, to rěka zymski čas, přihódniši“, Babiš zwurazni, pokazujo tež na doporučenje ekspertow. Wědomostnicy fyziologiskeho instituta Akademije wědomosćow Čěskeje republiki běchu knježerstwu swoju poziciju sposrědkowali. W njej mj. dr. pišu: „Wobchowanje standardneho (zymskeho) časa cyłe lěto zaruča ludźom w zymje wjac rańšeho swětła a w lěću njejsu tak dołho wječornemu swětłu wustajeni.“ Wědomostnicy dodawaja, zo zymski čas kwalitu spara polěpša, zo je za wutrobu strowši a zo ma pozitiwny wliw na ćělnu disponowanosć.

Bjezdźěłnosć niska

Mittwoch, 14. November 2018 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K/SN). Bjezdźěłnosć je w Čěskej tež w oktobru spadnyła, byrnjež jenož wo dźesaćinu procenta. 31. winowca wučinješe wona 2,8 procentow, štož je najmjenje wot junija 1997 sem. Bjez dźěła bě k terminej 215 622 ludźi, runo­časnje poskićachu předewzaća a firmy 316 622 wólnych dźěłowych městnow. Dokelž mnohim z nich dźěłowe mocy pobrachuja, njeje jim móžno, produkciju hižo zwyšić. Předewzaćeljo pytaja najbóle twarskich dźěłaćerjow, pomocnikow w produkciji, montažnikow, rjedźerki, šoferow nakładnych awtow, składnikow a pomocnych kucharjow. Najmjenje bjezdźěłnych ma druhi raz zasobu Pardubicski wobwod z 1,8 procentami před južnočěskim regionom z 1,9 procentami a Prahu z dwěmaj procentomaj. Najwjace ma jich Morawsko-šleski wobwod ze 4,4 procentami za Ústiskim ze 4,3 procentami. Njedostatk wukubłanych dźěłowych mocow pohnuwa firmy, poskićeć krótkodobne dźěłowe zrěčenja. Při wšěm mnohe zawody njewuńdu bjez wukrajnych dźěłowych mocow. W Plzeňskim wobwodźe dźěła 40 969 ludźi z krajow EU, hłownje Słowakojo, Bołharojo a Rumunojo.

Pirat nětko Praski měšćanosta

Dienstag, 13. November 2018 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Čěska stolica Praha dóstanje prěni króć měšćanostu z rjadow Piratow. Strowotniski politikar Zdeněk Hřib je wčera koaliciske zrěčenje z wobydlerskej iniciatiwu a jednej z konserwatiwnych stron podpisał. „Stejimy dźensa woprawdźe na proze wulkich změnow“, rjekny 37lětny.

Strona piratow bě při komunalnych wólbach spočatk oktobra w Praze 17 procentow hłosow zdobyła, złožujo so po měnjenju wobkedźbowarjow na bonus „nowačka“. Liberalno-populistiske hibanje ANO ministerskeho prezidenta Andreja Babiša njemóžeše zastojnstwo měšćanosty zakitować, byrnjež Babiš stajnje zaso připowědźał, zo je jemu čłon ANO w tutym zastojnstwje w stolicy hižo z pre­stižnych přičin jara wažny. Strona bě nimale dwaj milionaj eurow za wólbny bój w Praze wudała.

Nowowoleny měšćanosta stolicy Prahi Hřib je studowany medicinar, njeje pak nihdy jako lěkar dźěłał. Město toho zaběraše so z digita­lizowanjom w strowotnistwje. Wón chcył mjez druhim nowu čaru metro twarić dać. Runje tak chce so wón za twar bydlenjow prócować.

Potajnosćiwy row na Tuchorju

Dienstag, 13. November 2018 geschrieben von:

Budyšin (JBR/SN). Na poslednim kóncu, při muri Budyskeho Tuchorja namakaš wosebity row. Na wulkej šěrej plaće leži wudypany worjoł z drohotneho čerwjeneho zornowca, kajkiž w našej wokolinje zrědka mamy. Rownišćo je wěnowane 33 pólskim woporam fašizma – wosom mužam, štyrjom žonam a 21 dźěćom. Wo nich chcychu w lěće 2006 šulerjo Schilleroweho gymnazija we wobłuku projekta wjace zhonić. Tak wobroćichu so na pólski konsulat w Lipsku, tón pak zaso­ na pólskich wobydlerjow Budyšina.

W kěrchowskim běrowje ničo dokumentowane njeje. Jasne jenož je, zo nasta row za čas NDR. Čehodla njedawa žadyn datum? Kak su wopory zahinyli? Čehodla njewopyta rownišćo žana oficialna delegacija? A štó je dźěći, žony a muži woprawdźe morił? Tajke a podobne prašenja stajeja sej zas a zaso Budyscy Polacy, kotřiž so wo rownišćo zahinjenych krajanow staraja. Wokoło swjedźenja Chudych dušow zetkawaja so woni ze swojim měšnikom Marcinom Ogórekom při tutym potajnosćiwym rowje, modla so, zaswěća swěčki a kładu kwětki. Njefaluje tež symboliska, narodna chorhoj.

Swójski pochod prezidenta

Freitag, 09. November 2018 geschrieben von:

Wyša měšćanostka Waršawy demonstraciju prawicarjow zakazała

Waršawa. Najebać zakaz demonstrowanja hotuja so pólscy nacionalisća njedźelu, 11. nowembra, na tradicionalny pochod po dróhach Waršawy składnostnje narodneho swjatka, załoženja pólskeho stata 1918.

Prawicarjo běchu minjene dny demonstraciju přizjewili, připowědźejo 10 000 wobdźělnikow. Waršawska wyša měšćanostka Wanda Gronkiewicz-Waltz je akciju zawčerawšim, srjedu, zakazała. Wona wopodstatni to z wospjetnymi namócnosćemi, kotrež běchu minjene lěta stajnje zaso ze stron „narodowcow“-prawicarjow wuchadźeli. Gronkiewicz-Waltz pokaza w tym zwisku na negatiwny medialny wothłós we wukraju. A mjenowaše hišće dalšu přičinu: Stolica nima dosć policistow, kotřiž móhli wěstotu zaručić. Hłowna přičina pak je stawk zastojnikow po wšěm kraju, kotřiž přećiwo niskim mzdam protestuja. Runje 3 000 złotych (750 eurow) je přemało za strašnu słužbu, woni argumentuja. Minjene dny su so mnozy policisća jako „schorjeni“ wot słužby wotzjewili. Woni sami mjenuja swoju chorosć ironisce „psyču gripu“, wumyslenu epidemiju.

7 300 km z „jednej nohu“ pućował

Freitag, 09. November 2018 geschrieben von:

PUĆOWAĆ móže čłowjek na najwšelakoriše wašnje – z lětadłom, balonom, busom, awtom, motorskim, kolesom a nic naposledk pěši. Čech Marek Jelínek za wonu zaběru wužiwa njewšědny wobchadny srědk „koloběžku“, kaž naši susodźa rolerej rěkaja. A njepućuje snano po blišej wokolinje, ani po swojej krasnej domiznje – z rolerom rozhladuje so Jelínek po swěće.

Po lońšim dyrdomdeju Južna Amerika bě Mareka lětsa Azija wabiła. W aprylu nastaji so 24lětny pachoł na wuprawu do Dalokeho wuchoda, a 190 dnjow pozdźišo po zakrasnych 7 300 kilometrach je nětko swój cil docpěł – Singapur. Powěsćerni čtk je horliwy rolerowak rozprawjał, zo je přeprěčił Indisku, Bangladesh, Laos, Vietnam, Kambodźu, Thailandsku a Malajziju. „Wšudźe bjez wu­wzaća z rolerom a na nim 24 kilo­- gramow wačokow“, wón k tomu zdźěli. Jeničce za pře­stup z Bangladesha do Laosa trjebaše lěta­dło a ćah.

Zeman w Chinje

Donnerstag, 08. November 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Čěski prezident Miloš Zeman poby na wopyće w Chinje. Runja nawodnym reprezentantam kopicy krajow, mjez druhim Ru­skeje, Filipinow a Chorwatskeje, wobdźěli so wón na zahajenju wulkowikow China International Import Expo w Shanghaiju z wobdźělenjom 2 800 firmow ze 180 statow. Chinskeho kolegu-hosćićela Xi Jinpinga přewodźeše wón po čěskej ekspoziciji hromadźe z nowym wonkownym minis­trom Tomášom Petříčekom, ministerku za industriju Martu Novákovej a dalšimi wosobinami, při čimž Zeman Jinpingej na klawěrje „Petrof“ štučku zahra.

Z hłowu chinskeho stata je so Zeman w běhu swojeje mjeztym štwórteje wizity „rajcha srjedźizny“ cyłkownje sydom króć zetkał. Předmjet jednanjow z nim bě nimo dalšeho wutwara hospodarskeje kooperacije nowočasny „židźany puć“, kotryž ma Aziju zwjazować z Europu a Afriku z pomocu železnicow, łódźow a dalšimi infrastrukturnymi elementami. Čěskej wulce na tym zaleži, tutomu wulkoprojektej „přiwjazana“ być.

Stipendije roma- skim šulerjam

Mittwoch, 07. November 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Organizacija Romea ma stipendijowy program, z kotrehož pomocu z pjenjezami a dalšimi podpěrnymi naprawami dźěćom z njezamóžnych romaskich swójbow wjetšu zdźěłanosć zmóžnja. Znowa spožčichu jón 60 młodym Romam. Direktor orga­nizacije­ Zdeněk Ryšavý rjekny, zo njeń­dźe jenož wo pjenjezy, ale wo wobšěrniše móžnosće zdźěłowanja.

Stipendij, lětnje 14 000 krónow (ca. 540 eurow), dóstawaja šulerjo srjedźnych a wyšich šulow. „Wupłaćamy kóžde poł lěta połojcu sumy hladajo za tym, hač přijimar pjenjezy hłownje za swoje zdźěłowanje wužiwa“, Ryšavý praji. Wuraznje wón přispomni, zo wobsahuje stipendij nimo pjenjez dalše aktiwity. Mjez druhim „dźe wo móžnosće dowukubłanja a ewentualnje wo kursy cuzych rěčow“.

Managerka stipendijoweho programa Jitka Votavová widźi hłowny plus w nawjazanju a hajenju kontaktow. Najlěpje wobkedźbować je to po jeje sudźenju w kónctydźenskich zetkanjach raza „baruvas“. Słowo woznamjenja w roma­šćinje „rosćemy“. Na tajkich zarjadowanjach čerpaja wobdźělnicy z nazhonjenjow druhich.

Čěska ma 29. městno

Dienstag, 06. November 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Swětowy ekonomiski forum (WEF) je konkurencykmanosć 140 krajow zwěsćował. W jeho studiji steji Čěska­ na 29. městnje, z čimž je so wo dwě polěpšiła. Z něhdyšich socialistiskich krajow je wona zdobom najlěpje placěrowana. Čěska docpě 71,1 dypk ze sto móžnych. Najwyše hódnoćenje maja USA z 85,6 dypkami, sćěhujetej Sin­ga­pur z 83,5 a Němska z 82,8 dypkami. Přepytowanje konkurency­kmanosće wotmě so tónkróć po nowej metodźe, reflektowacej bóle digitalnu transformaciju ekonomije. Studija WEF wujewja, zo zawostawa Čěska na polu opti­skeho kontaktowanja z internetom, štož je technologija přichoda. Zakład přirunanja tworješe dwanaće faktorow, wopřijace mjez druhim infrastrukturu, kubłanje, strowotnistwo, efektiwnosć dźěłowych wikow, inowaciju, wulkosć wikow, transparentnosć a wukonliwosć knježerstwa.

Tabulka konkurencykmanosće ma po USA, Singapurje a Němskej slědowacy rjad: 4. Šwicarska, 5. Japanska, 6. Nižozemska, 7. Hongkong, 8. Wulka Brita­niska, 9. Šwedska, 10. Danska, 29. Čěska, 37. Pólska, 41. Słowakska, 48. Madźarska.

Merkel na rozmołwach w Pólskej

Freitag, 02. November 2018 geschrieben von:
Waršawa (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) poda so dźensa zhromadnje ze swojim knježerstwom na mjeztym 15. knježerstwowe konsultacije. We Waršawje rěčachu z pólskim narodnokonserwatiwnym knježerstwom pod nawodom ministerskeho prezidenta Mateusza Morawieckeho wo dalšich mjezsobnych poćahach kaž tež wo wěstotnopolitiskich prašenjach w Europje. Poćahi Němskeje k Pólskej su so po nastupje strony Prawo a sprawnosć (PiS) lěta 2015 wochłódnili. Pólska kritizuje němsku politiku ćěkancam napřećo kaž tež nowy płunowód mjez Ruskej a Němskej. Prašenje reparacijow za wójnske škody zawinuje dalše napjatosće.

Anzeige