Zajimawosće z čěskeho šulstwa

Donnerstag, 26. September 2019 geschrieben von:

WOČAKOWANJA, kajkež maja starši wot šule, za tym je so w Čěskej towaršnosć IdeaSense w nadawku zjednoćenstwa School My Projekt wobhonjała. Z teje přičiny předpołožichu awtorojo zwěsćowanja 500 staršim w starobje 24 do 54 lět, kotřiž maja dźěći mjez štyrjomi a sydom lětami. Wotpowědnje wotmołwam rozdźělichu woni staršich do štyrjoch typowych skupin – angažowani, porjadni, komunikatiwni a njenaročni. Skupiny su přibližnje jenak wulke a wobsteja we wšitkich wobwodach kraja kaž tohorunja w městach a na wsach. Njerědko wšak so nahlady překřižuja.

Kaž naprašowanje wujewja, wučinja skupina porjadnych staršich 28 procentow. Woni wobhladuje šulu jako awtoritu a chcedźa jasnosć wo tym, što ma dźěćo wědźeć a kak móhli jemu při tym pomhać. Něhdźe 26 procentow woprašanych kładźe wažnosć na dobru atmosferu w šuli a na přećelske wobchadźenje mjez dźěćimi. Něhdźe 24 procentow ma za to, zo je šula sama zamołwita za wuwučowanje dźěći a njeměła sej wot staršich ničo žadać.

Sylne protesty

Dienstag, 24. September 2019 geschrieben von:
Bratislava (SŽ/K/SN). Iniciatiwa „Za přistojnu Słowaksku“ bě po wjacorych měsacach znowa k protestam namołwjała, na čož su minjeny pjatk dźesaćitysacy ludźi na dróhu šli – w dwanaće městach kraja, ale tež syły słowakskich krajanow w Londonje, we Wienje a samo w Melbournje. „Wot wšeho spočatka wustupujemy za dwě žadani – za dokładne wuswětlenje zamordowanja přepytowaceho nowinarja Jána Kuciaka a jeho njewjesty Martiny Kušniroveje a nimo toho za nowe, dowěryhódne knježerstwo“, zwurazni rěčnica iniciatiwy Eva Lavriková. „Dźe wo proces čisćenja, w kotrymž mamy tež my wobydlerjo swoje naroki.“ Na demonstraciji we wuchodosłowakskim Prešovje je so tež Zlatica Kušnirová, mać zamordowaneje Martiny, słowa jimała: „Janko je wo njeporjadnosćach w kraju pisał a to ze swojim žiwjenjom zapłaćił, a moja Mata bě we wopačnym času na wopačnym městnje.“ Słowakske medije publikuja wot njedawna wobsahi komunikowanja Mariana Kočnera, podhladneho naštykanja k mordarstwu, kotrež bě policija na jeho handyju našła.

Nowy termin nětko póndźelu

Freitag, 20. September 2019 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump a pólski šef stata Andrzej Duda chcetej w New Yorku zrěčenje wo zesylnjenju wojerskich jednotkow podpisać. Tak su USA namjetowali, so do póndźelu planowaneje połnozhromadźizny UN zetkać. Termin ma so hišće oficialnje wopodstatnić.

Kaž politiski rěčnik za wonkowne naležnosće Pólskeje Krzysztof Szczerski wobkrući, chcedźa so wo to prócować, zrěčenje podpisać. Poprawom bě tole hižo­ na wopyće Trumpa 1. septembra předwidźane. Prezident USA pak je wopyt krótkodobnje wotprajił.

Hižo loni w juniju stej so Trump a Duda na to dojednałoj wjac wojerskich jednotkow w Pólskej zaměstnić. Dotal je tam 4 500 wojakow, ličba měła so na 5 500 rozšěrić. Pólska je zwólniwa, kóšty infrastruktury za ameriske jednotki přewzać. Trump chce wojakow z Němskeje wotćahnyć. Stajnje zaso wumjetuje wón zwjazkowemu knježerstwu, zo zamołwitosće NATO njespjelnja a přemało pjenjez za zakitowanje wudawa. Poćahi mjez USA a Němskej su so pod Trumpom dramatisce wochłódnili.

Čěska nětko na 24. městnje

Donnerstag, 19. September 2019 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Nastupajo kwalitu žiwjenja bywa Čěska republika lěta 2018 mjez 147 krajemi swěta na 24. městnje. Porno lońšemu je so wona wo dwě poziciji polěpšiła a tak samo USA přesćahnyła. To wuchadźa ze zwěsćowanja, přewjedźene kóžde lěto wot organizacije Social Progress Imperative hromadźe z agenturu Deloitte. W indeksu towaršnostneho rozwića, kiž wobsahuje dźesać wšelakorych kategorijow, docpěwa Čěska ze 100 móžnych 84,66 dypkow. W tabulce steji wona za Južnej Koreju a před Estiskej. Dźiwajo na staty Visegrádskeje štyrki ranžěruje Čěska nahladnje před Pólskej (81,23), Słowakskej (80,34) a Madźarskej (80,11). Najlěpje žiwi su ludźo w nordiskich krajach. Prěnje městno zaběra Norwegska (90,26), druhe Islandska (90,24) a třeće Danska (89,96). Šwicarska (89,87) je štwórta a Němska (89,24) dźewjata. Afriske staty porno tomu hladajcy zawostawaja. Eritreja wupokazuje cyłkownje 33,74 dypkow, Srjedźoafriska republika 32,96 dypkow a Čad jeničce 28,20 dypkow. Čěska je so předewšěm w ekonomiskich kategorijach polěpšiła, ale tež ze zežiwjenjom a strowotnistwom.

Pólska: PiS we woprašowanjach dale prědku

Mittwoch, 18. September 2019 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Nimale měsac do wólbow parlamenta w Pólskej je knježaca narodnokonserwatiwna strona Prawo a sprawnosć (PiS) we woprašowanjach dale prědku. Nimale 45 procentow ludźi chce za PiS hłosować. To je přepytowanje slědźenskeho instituta Pollster w nadawku bulewarneje nowiny Super Express wunjesło. Najwjetši opoziciski zwjazk, liberalnokonserwatiwna wobydlerska koalicija KO-PO móže so po tym jenož 26 procentow hłosow nadźijeć. Zwjazkej přisłušeja wjelelětna knježaca Wobydlerska platforma PO a dwě dalšej stronje. Druhe woprašowanja mjez wolerjemi su podobny staw zwěsćili.

Ukrainu wopytała

Mittwoch, 18. September 2019 geschrieben von:
Kijew (SŽ/K/SN). Słowakska prezidentka Zuzana Čaputová je wčera swój program wopytow susodnych krajow z wizitu Ukrainy zakónčiła. Při zetkanju z prezidentom Wolodimirom Zelenskim stej hłowje wobeju statow wo konkretnych naležnosćach jednałoj, mjez druhim wo hraničnych přechodach, problemach z pašowanja a wo zhromadnych kontrolach. Na nowinarskej konferency zwurazni słowakska prezidentka, zo je chwalobnje hódnoćiła reformowe skutkowanje prezidenta Zelenskeho a jeho prócowanje wo konstruktiwny dialog nastupajo konflikt na wuchodnej Ukrainje. Popołdnju měješe prezidentka Čaputová zetkanje z ministerskim prezidentom Oleksijom Hončarukom. Za čas swojeho přebytka w ukrainskej stolicy wobdźěli so wysoki hósć tež na pietnym akće kładźenja wěncow na row njeznateho wojaka kaž tež na počesćenju­ woporow hłoda w 30. lětach minjeneho lětstotka. Po swjatočnym złoženju prezidentskeje přisahi srjedź junija je so prěnja žónska hłowa Słowak­skeje republiki tradicionalnje nablaku do bratrowskeje Čěskeje podała a hakle po tym dalše europske kraje wopytała.

Nowy rekordnik hišće dosć nima

Montag, 16. September 2019 geschrieben von:

WOTMOŁWA njeje dołho na so čakać dała – wužadany wot rekorda 36lětneho Vrchlabčana Štěpána Domoráda, kiž bě w juliju 170 kilogramow ćežke brěmjo na Sněžku donjesł, je so Zdeněk Pácha z morawskeje Baški na nowy pospyt zwažił. A zamó Domoráda woprawdźe přetrjechić, z wahu 211 kilogramow samo chětro nahladnje. Na samozdźěłanym krosnje stransportowa 51lětny nošer tři sudźiki piwa na najwyšu čěsku horu.

Za 1 888 metrow dołhu čaru, wjeducu po jubilejnej šćežce wot Šleskeho domu na wjeršk ze stupanjom 208 metrow, trjebaše Pácha tři hodźiny a 27 mjeńšin. Po puću, na kotrymž přewodźeše jeho wužadany riwala Domorád, dyrbješe wón po 40, 50 abo 60 kročelach stajnje wodychnyć, tak zo je wšo hromadźe 90 přestawkow zapołožił. Wotpočujo je so z mineralnej wodu a malenowej brěčku wokřewjał a je so tež z palačinkami, pomazanymi z janskojahodowej konfitiru, posylnjał.

Powěsćerni čtk nowy rekordnik wuzna, zo dyrbješe po kóždym nowym nastupje bórze za dychom hrabać, naj­ćešo pak bě „njeposrědnje před wjerškom“. Přiwšěm wón přispomni, zo chce so přichodnje z wahu 230 kilogramow wuspytać.

Serbisku wopytał

Montag, 16. September 2019 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Čěski prezident Miloš Zeman poby na dwaj dnjej trajacym wopyće Serbiskeje. Přewodźała je hłowu stata sylna delegacija, wobstejaca ze štyrjoch ministrow a 50 předewzaćelow. Prěni dźeń jednaše wysoki hósć ze swojim serbiskim kolegu Aleksandrom Vučićom a premierku Anu Brnabićovej. Wječor wopyta wón towaršliwe zarjadowanje čěskich krajanow, kotřiž su w serbiskej stolicy žiwi a swěru swoju narodnu kulturu haja. Hłowna naležnosć druheho dnja bě Zemanej, so wobdźělić na forumje serbiskich a čěskich předewzaćelow, na kotrymž dźěše wo móžnosće spomóžneho kooperowanja a skutkowneho rozšěrjenja ekonomiskich zwiskow.

Wjeršk krajow V4 rozšěrjeny

Freitag, 13. September 2019 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). W stolicy Čěskeje republiki wotmě so wčera prawidłowny wjeršk statow Visegrádskeje štyrki (V 4). Wurjadny bě wón tónkróć z teje přičiny, zo su so po wuradźowanjach premierow krajow V 4 ministerscy prezidenća šěsć zapadobalkanskich statow na nim wobdźělili.

Čěski ministerski prezident Andrej Babiš jako hosćićel zarjadowanja wuradźowaše z pólskim kolegu Mateuszom Morawieckim, słowakskim kolegu Peterom Pelegrinijom a madźarskim kolegu Viktorom Orbánom. Na jednanjach dźěše hłownje wo europske naležnosće, wo přichodny budget Europskeje unije a nic naposledk wo migraciske prašenja.

Hinaši wid na „čorne złoto“

Freitag, 13. September 2019 geschrieben von:

Greenpeace sej wot Pólskeje žada zmilinjenje brunicy skónčić

Waršawa. Njewšědna spektakularna akcija wobswětoškitneje organizacije Green­peace spočatk tydźenja w Gdańšćanskim přistawje je po cyłej Pólskej kaž tež mjezynarodnje wulku kedźbnosć zbudźiła. Zdobom je wona ludźom hladajo na wobchadźenje z wuhlom woči wotewrěła.

Wjace hač dwaceći aktiwistow Greenpeace bě wulku nakładnu łódź před přistawom ze swojimi čołmami blokowało, žadajo sej kónc zmilinjenja brunicy w Pólskej. Łódź transportowaše wuhlo z dalokeho Mosambika do Pólskeje. Policija je akciju namócnje skónčiła a aktiwistow zajała. Po tym zo běchu woni po něšto času zaso swobodni, zalězechu na krany přistawa a tomu zadźěwachu, zo dźěłaćerjo wuhlo z łódźe wukładuja.

Pólska zjawnosć so nětko praša, čehodla dyrbi kraj wuhlo z 15 000 kilometrow zdaleneho afriskeho kraja dowožować. Najwjetši dźěl ludźi bě sej dotal wěsty, zo kraj za milinarnje a tepjenje trěbne „čorne złoto“ sam wudobywa.

Anzeige