Narodna tragedija ma sćěhi

Freitag, 09. März 2018 geschrieben von:

Bratislava (SŽ/K/SN). Zatřělenaj nowinar-přepytowar Ján Kuciak a jeho slubjena Martina Kušnírová staj pohrjebanaj. Słowakska je wšak dale rozbudźena a nawodnym politikarjam wětřik mócnje mjezwoči duje, wuchadźacy z naležnych protestow ludnosće a razneje kritiki medijow.

Dokelž běštaj so w meji chcyłoj woženić, su woporaj jako nawoženju a njewjestu pochowali. 28lětny Ján Kuciak namaka posledni wotpočink w ródnej wsy Štiavniku na sewjerozapadźe kraja. Rekwiem swjećił je w přitomnosći wjace hač tysac žarowacych arcybiskop Bratislavy a předsyda Konferency słowakskich biskopow Stanislav Zvolenský. 24lětna přećelka nowinarja, studowana archeologowka Martina Kušnírová, je w swojej ródnej wsy Gregorovcach na wuchodźe Słowakskeje pochowana.

Ekspedicijaz ćežemi

Mittwoch, 07. März 2018 geschrieben von:

Waršawa (JBR/SN). Zymsku narodnu ekspediciju alpinistow wot lońšeho decembra je cyła Pólska wobkedźbowała. Mustwo chcyše jako prěnje zalĕzć na wjeršk hory K2 w horinach Karakorum, štož so w zymskim času hišće nikomu poradźiło njeje. Hora na mjezy Pakistana a Chiny je 8 611 metrow wysoka. Na K2 knježa tuchwilu ekstremne temperatury minus 30 stopnjow a sylny wichor.

Pólskim alpinistam přizamknył bě so nazhonity krosnowar Denis Urubko, w Kazachstanje rodźeny Rus z pólskim staćanstwom. Wón zdoby sej wulku sympatiju, dokelž bě w riskantnej nócnej akciji francosku alpinistku na horje Nanga Parbat před smjerću wuchował.

Njejapcy Urubko tele dny zdźěli, zo njemóže zymsku ekspediciju dale přewodźeć. Wšako so za njeho zyma 28. februara kónči. Mjeztym je kazachsko-rusko-pólski alpinist po puću domoj. Dospołnje překwapjeni Polacy, kotřiž mějachu jeho dotal za „swojeho“, wobhladuja Urubka naraz jako „ruskeho přeradnika“. Tež woni dyrbja swoje zmachi spakować a so na dompuć podać, wšako meteorologojo žane lěpše wjedro njepřipowědźeja.

Kiska chcył nowowólby

Montag, 05. März 2018 geschrieben von:

Bratislava (dpa/SN). Po morjenju wotkrywanskeho žurnalista a jeho slubjeneje w Słowakskej sej statny prezident Andrej Kiska žada, knježerstwo přetworić abo nowowólby přewjesć. To by trěbne rozrisanje tuchwilneho politiskeho połoženja było, potwjerdźi Kiska po informacijach powěsćernje TASR wčera w narěči. Wón doda, zo je trjeba dowěru ludźi do stata, institucijow a zastojnikow a do jeho kmanosće, wěstotu wobydlerjow garantować, zaso wróćo zdobyć. „Hranica je překročena, njeje žanoho puća wróćo“, Kiska rjekny a připowědźi, zo chcył wo swojim namjeće přichodne dny ze šefami politiskich stron wuradźować.

Po morjenju žurnalista Jána Kuciaka steja słowakscy politikarjo pod wulkim ćišćom. Kuciak bě nastupajo splećenja mjez politikarjeni a předewzaćemi rešeršował. Při tym bě wón prawdźepodobnje na zwiski mjez italskej mafiju a čłonami słowakskeho knježerstwa storčił. Kónc februara běchu 27lětneho a jeho slubjenu Martinu Kušnírovu mortweju w jeju domje našli. Por bu přez wutřěle do hłowy a hrudźe morjeny. Kušnírová bu pjatk pochowana, Kuciak zawčerawšim, sobotu.

Židźa: Hańba dokumentowana

Freitag, 02. März 2018 geschrieben von:

Nowy pólski zakoń wo holocausće zbudźa dalše protesty

Waršawa. Chcyjo nochcyjo dyrbi so pólska zjawnosć z nowym zakonjom wo holocausće dale rozestajeć, kotryž je wot wčerawšeho oficialnje płaćiwy. Tón zakazuje, Polakow na złóstnistwach němskich nacionalsocialistow za čas Druheje swětoweje wójny sobu winować.

Najnowši protest je pólski ministerski prezident Mateusz Morawiecki wosobinsce zbudźił. Na njedawnej wěstotnej konferency w Mnichowje so jeho israelski žurnalist wopraša, hač dyrbi z chłostanjom ličić, hdyž rjeknje, zo drje bě jeho mać holocaust přežiwiła, wšitcy druzy swójbni pak zahinychu, dokelž běchu jich pólscy susodźa němskej Gestapo přeradźili. Morawiecki jemu přilubi, zo njetrjeba so bojeć: Bě drje ně­kotrych pólskich kolaboraterow. Tajkich ludźi pak bě tež mjez Židami, Rusami a Ukrainjanami, wón rjekny.

ANO dale přibyła

Freitag, 02. März 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Hižo kóždy třeći čěski woler by swój hłós Aliancy njespokojnych wobydlerjow (ANO) dał, bychu-li w susodnym kraju nětko parlamentne wólby byli. Strona premiera w demisiji Andreja Babiša je tuž porno januarej znowa na přiwisku přibyła (tehdy 30 procentow) – a to najebać fakt, zo policija přećiwo njemu jako šefej ANO přepytuje podhlada financnych manipulacijow dla w naležnosći wočerstwjenišća Baćonjace hnězdo.

Z februarskeho zwěsćowanja aktualnych wotpohladow wolerjow přez institut slědźenju měnjenjow CVVM dale wuchadźa, zo bychu druhe městno Piraća z 13 procentami (+ 0,5) wobsadźili a třeće socialdemokraća z dwanaće proc. (- 0,5). Dale bychu do sejma zaćahnyli ODS z podźělom 10,5 procentow (-0,8), KSČM z 10 procentami (+2) kaž tež Strona njepo­srědnjeje demokratije (SPD) Tomija Okamury ze 6,5 proc. (-0,5). Najčućiwiši rezultat by wuskočił za KDÚ-ČSL – ta by jeničce 3,5 procentow (-2,3) dóstała a tak prěni raz delnju komoru misnyła. Do sejma njebyštej znowa tež TOP 09 a hibanje Starosća a njewotwisni (STAN) zaćahnyłoj; prěnja by so z 3,5 procentami spokojić měła, a druha z třomi proc.

Stajnje zwólniwy pomocnik Serbow

Freitag, 02. März 2018 geschrieben von:

Praha (SN/MKWj). Zo su zjawne słyšenje k naležnosćam Serbow minjenu wutoru w Senaće čěskeho parlamenta w Praze wotměć móhli, je z wulkeho dźěla zasłužba muža, kiž so mjeztym wjele lět za wšo serbstwo hori. Jaromír Jermář, kiž je wot lěta 2006 senator, je so hižo wjacore lěta z mysličku nosył Serbam tajki wusahowacy podij skićić a jich naležnosće zajimowanej zjawnosći spřistupnić. Nětko je wón zarjadowanje z pomocu Towarstwa přećelow Serbow zwoprawdźił a sej tak sam són spjelnił, kaž wón po zakónčenju słyšenja rjekny.

Wo Serbach bě Jaromír Jermář prěni króć w šuli zhonił, kaž so dźensa 61lětny hišće derje dopomina. Tehdyši wučer powědaše wo hoberskich słowjanskich zlětach na horje Mužský pola Mladeje Boleslavy w 1930tych lětach, na kotrychž so tež Serbja prawidłownje wobdźělachu. Zetkanja běchu tak mócne, zo syły ludźi w lěće 1933 hitlerski režim nuzowachu někotrych zajatych Łužiskich Serbow zaso z jastwa pušćić.

Žaruja wo zatřěleneju

Donnerstag, 01. März 2018 geschrieben von:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Z čornym ramikom słowakske nowiny jara zrědka wuńdu. A za smjerć nowinarja je to docyła prěni raz w nowšich stawiznach. Nastróžena je Słowakska – a nic jenož wona – zamordowanja žurnalista Jána Kuciaka a jeho přećelki dla. Mjeztym ma so za to, zo bu Kuciak w někoho nadawku zatřěleny. Jako přepytowacy nowinar zwěsćowaše wón wliw mafije na politiku. Knježerstwo premiera Roberta Fica je za popadnjenje mordarja milion ­eurow wupisało. Mjeztym staj samo dwaj ministraj afery dla wotstupiłoj.

Ćěkancy starosće načinjeja

Donnerstag, 01. März 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Hospodarsce so Čěskej hižo někotre lěta šlachći kaž lědma někajkemu druhemu statej w europskim zhromadźenstwje statow. Loni měješe wona nimale pjeć procentow hospodarskeho přirosta při njecyłych třoch procentach bjezdźěłnosće, štož pyta w Europje swojeho runjeća a je tež žiwjenski standard ludnosće hladajcy zwyšiło.

Bjez problemow Čěska přiwšěm njeje. Zasakłe spjećowanje knježacych, přijimać ćěkancow po kwotach, je tydźenja wjeršk šefow statow Europskeje unije znowa šwikał a samo z přikrótšenjom podpěrnych pjenjez hrozył. Susodny kraj argumentuje, zo ma so w prěnim rjedźe wo wěstotu wobydlerjow starać. Migranća přinjesu nimo chorosćow tež terorizm do kraja, w Praze twjerdźa. Tež organizacija za čłowjeske prawa Amnesty International (AI) je tele dny Čěsku jeje pozicije nastupajo požadarjow azyla dla kritizowała. AI wumjetuje jej diskriminowace wobchadźenje z mjeńšinu Romow. Porokuje krajej mjez druhim, zo njezmóžnja romaskim dźěćom samsny přistup k zdźěłowanju, ale sćele je do wosebitych rjadownjow abo samo šulow.

Tež Češa maja problem z holocaustom

Dienstag, 27. Februar 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Podobnje kaž w Pólskej diskutuja tež w Čěskej republice wo sobuwinje Čechow na złóstnistwach w holocausće za čas Druheje swětoweje wójny. Při tym rěča w prěnim rjedźe wo městačku Lety. Tema nutřkownu politiku kraja mjeztym přiběrajcy zajědojća.

W Letech pola Píseka bu 1939 koncentraciske lěhwo Romow załožene, dohladowane wot wobrónjenych čěskich protektoratnych stražnikow. Tući běchu so krjudowanja jatych dopušćili, samo z křižowanjom. Po wójnje su procesy byli, ale skerje pro forma. Za čas socializma spytachu „blak hańby“ wumazać a natwa­richu tam kormjernju swini. Po somo­ćanej rewoluciji je stat ležownosć kupił a na razne žadanja Romow chlěw potorhać dał. Jedne z knježerstwow pozdźišo přilubi, na tym městnje za Romow stajić pomnik. Oficialnje je tema Lety wjac hač njewitana, wobškodźa dźě wona „dobre mjeno“ Čěskeje. Wo „čěskim koncentraciskim lěhwje“ njeměło so rěčeć.

ČSSD za zhromadne dźěło z ANO

Freitag, 23. Februar 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Čěscy socialdemokraća hladaja po ćežkej poražce při wólbach sejma na nowy nastup, personelnje a programatisce. Na wurjadnym zjězdźe tydźenja wuzwolichu Jana Hamáčeka jako před­sydu a Jiříja Zimolu jako jeho prěnjeho naměstnika ČSSD. Tak stajichu delegaća wuraznje teju kandidatow na čoło strony, kotrajž běštaj k spjelnjenju programowych zaměrow za zhromadne dźěło z hibanjom ANO rěčałoj, njedźiwajcy problemow jeje šefa Andreja Babiša z justicu.

Mjeztym socialdemokraća z ANO hižo wo programowych dypkach móžneho zhromadneho dźěła w knježerstwje jednaja. ČSSD wustupuje za progresiwny dawk a wotpokazuje spriwatizowanje zjawnych posłužbow. Po najnowšim je so premier w demisiji Babiš w tym zmysle wuprajił, zo přińdźe za njeho jeničce kabi­net ANO a ČSSD z podpěru KSČM do pra­šenja. Prezident Miloš Zeman sej přeje, zo by druhe knježerstwo Babiša do lě­ća dowěru sejma dóstało.

Anzeige