Strach ludźi dźeń a wjetši

Dienstag, 10. März 2020 geschrieben von:

Marek Krawc rozprawja za Serbske Nowiny z Prahi

Tež w Čěskej stej corona-wirus a z nim zwisowace nowe schorjenje płucow covid-19 tele dny najwažniša tema w medijach a towaršnosći.

Tak su hač do wčerawšeho 800 ludźi testowali, 769 pruwowanjow měješe negatiwny wuslědk, informuje ministerstwo strowotnistwa wo aktualnej situaciji hladajo na wupřestrěće noweho wirusa. Mjez 31 dopokazanymi schorjenjemi je 29 ludźi, kotřiž přebywachu do toho w Italskej. Jedna pacientka bě so minjeny tydźeń na konferency w ameriskim Bostonje wobdźěliła. Tež ameriska turistka, wona studuje w italskim Mailandźe, je mjez pacientami. Hromadźe ze swojej přećelku z Ekuadora bě na wopyće w Brnje, hdyž zwěsći na gripu podobne symptomy. W tamnišej chorowni chcyše so testować dać, słužbu wukonjaca lěkarka pak ju wotpokaza. Pokročowaše tuž w swojim programje a jědźeše dale do Prahi, hdźež infekciju skónčnje zwěsćichu.

Loni mjenje mjedu žnjeli

Donnerstag, 05. März 2020 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K/SN). Pčołki su čěskim pčołarjam minjene lěto wšo hromadźe 8 260 tonow mjedu nanosyli. Porno lětu 2018 wšak bě to cyłych wosom procentow mjenje a zdobom­ najmjenje w zašłych pjeć lětach, kaž Čěski statistiski zarjad wozjewi. Po hódnoćenju předsydki Zwjazka čěskich pčołarjow Jarmile Machoveje stej předewšěm lońše mokre nalěćo kaž tohorunja suchota w lěću mjeńši wunošk tejele „słódkeje dobroty“ zawiniłoj. Přiwšěm njeje so po jeje zwěsćenjach płaćizna mjedu we wikowanišćach a wobchodach zwyšiła a wučinješe přerěznje 205 krónow na kilogram. Machová pak ma za to, zo je hódnota mjedu w Čěskej porno tamnym krajam Europskeje unije pod hódnotu. Loni je kóždy čěski wobydler přerěznje 0,9 kilogramow mjedu spožiwał, lěto do toho cyły kilogram. Wobchody najwšelakorišeho razu poskićeja samozrozumliwje tež měd wukrajneje produkcije. Najwjace importow pochadźa z Němskeje. „Po słodźe je měd ze Španiskeje, Bołharskeje a Chile wulce zajimawy, praji Milan Špaček, jednaćel towaršnosće Medokomerc. Čěska sama měd tež wuwožuje – najwjac do susodneje Słowakskeje.

„Wostańće radšo doma!“

Freitag, 28. Februar 2020 geschrieben von:

Pólska hotuje so na nowy wirus, byrnjež dotal žadyn pad njezwěsćili

Waršawa. Turisća, kotřiž so wot spočatka tydźenja ze zymskeho dowola z Italskeje do Pólskeje wróća, dožiwjeja na lětanišćach kraja witanje cyle wosebiteho razu: Sobudźěłaćerjo strowotniskeho zarjada w škitnych woblekach jich w dołhich rynkach izoluja. Ludźo smědźa lětanišćo hakle wopušćić, hdyž su prěni test na zwyšenu temperaturu wobstali a swoje wosobinske kontaktne daty zawostajili.

W Europje rozšěrjacy so nowy corona-wirus, zawinowacy schorjenje płucow, je tele dny wusahowaca tema w medijach kraja. Gazeta Wyborcza je problematice minjenu wutoru samo cyłu titulnu stronu wěnowała. „Corona-wirus bliski“, rěkaše hłowne nadpismo. „Liča z wirusom“, pisaše samsna nowina nazajtra. Přichodne dny chcedźa samo w parlamenće wuradźować, kak móhli Pólsku před móžnej epidemiju škitać. Při tym njeje so wirus w Pólskej hišće jewił. Po informacijach strowotniskeho ministerstwa je mjeztym něhdźe połsta wosobow w chorownjach, dokelž maja „wěste symptomy“. Dopokazana wšak strašna infekcija dotal njeje.

Docpěje-li so z wólbami změna?

Freitag, 28. Februar 2020 geschrieben von:

Poslednja februarska sobota skići składnosć, w Słowakskej z wólbami parlamenta stat kaž tež towaršnosć změnić. Nic mjenje hač 25 politiskich stron a naj­wšelakorišich hibanjow je sta kandidatow za najwyši zakonje wobzamkowacy organ kraja nastajiło.

Dotalna knježerstwowa koalicija stron Smer-SD, SNS a Most-Híd po poslednich zwěsćowanjach wotpohladow wolerjow nima hižo žane wuhlady na dobyće. Za to je žedźenje ludnosće za změnu wočiwidna. Njepřewidźomna wšak je tež móžnosć, zo ultraekstremna L’udová strana Naše Slovensko (L’SNS) zlě wuwołaneho nacionalista-radikalista Mariana Kotleby nastupajo ličbu hłosow druhe městno wobsadźi – L‘SNS ma dale a wjace přiwisnikow.

Gripa w Čěskej grasěruje

Donnerstag, 27. Februar 2020 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). W Čěskej gripa po cyłym kraju grasěruje, a schorjenych je telko ludźi, zo Praske strowotniske ministerstwo wo epidemiji rěči. Na 100 000 wobydlerjow zwěsćichu 1 865 schorjenych. Po wudawanju hygieniskich městnow su wšitke starobne skupiny potrjechene. Najwjace schorjenych je w poměrje k ličbje wobydlerjow w južnych Čechach a w Morawskošleskim wobwodźe. Nowiny pišu, zo někotre strowotniske a socialne zarjady gripoweje epidemije dla wopyty wobmjezuja.

W najbóle potrjechenym južnočěskim wobwodźe zličichu samo 2 211 schorjenych na 100 000 wobydlerjow. Tam je dotal jedne dźěćo zemrěło. W Morawskošleskim wobwodźe je na 100 000 ludźi 2 100 chorobnych padow, z čimž je próh epidemije tohorunja překročeny. W Liberecskim wobwodźe je ličba schorjenjow wo 18 procentow přiběrała – na 100 000 wobydlerjow je tam 1 191 pacientow. Po cyłym wobwodźe Ústí je wjace hač 14 000 wosobow na gripu schorjeło. Zwjetša w Čěskej gripa w januaru zachadźa. Loni bě wona hakle w februaru wudyriła. Kóždy króć na nju 1 500 do 2 000 ludźi zemrěje.

Čućiwy njedostatk rjemjeslnikow

Dienstag, 25. Februar 2020 geschrieben von:

RJEMJESLNIKOW je w Čěskej spochi mjenje. Hdyž bě lěta 2017 w susodnym kraju hižo 300 000 rjemjeslnikow přemało było, pobrachuje tam nětko 400 000. We wšěch powołanjach rjemjeslnicy faluja. W twarstwje na přikład pytaja mulerjow, ćěslow, třěchikryjerjow, blidarjow, molerjow a lakěrowarjow. To samsne nastupa instalaterow, klempnarjow a skowarjow. Čěska hospodarska komora a Zwjazk přemysła a wobchada skoržitej, zo je za wšě profesije přemało wučomnikow kaž tež fachowych dźěłaćerjow.

Njedostatk ludźi na dźěłowych wikach zawinuja po hódnoćenju ekspertow někotre faktory. Sobu najwažniši z nich je, zo dale a wjace rjemjeslnikow staršeje generacije do zasłuženeje renty wotchadźa. Młódši pak wotchady zdawna njenarunaja. Tež z teje přičiny nic, dokelž so demografiske wuwiće minjenych dwaceći lět zdobom na te wašnje wuskutkuje, zo je dale a mjenje wotchadnikow srjedźnych šulow. A střeća dyrbjachu zwěsćić, zo je po lěće 2000 zajim wo powołanske šulstwo chětro popušćił.

Awto Škoda z rekordom

Montag, 24. Februar 2020 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Awtotwarc Škoda Auto je loni w swojich třoch čěskich zawodach prěni raz 910 000 wozydłow zhotowił. Z tym mnóstwom rozšěri přede­wzaće produkciju „doma“ porno lětu 2018 wo 2,5 procentow. W Mladoboleslavskej tworni – najwjetšej swojeho razu – nadźěłachu 590 000 nowych jězdźidłow, zbytk zmontowachu w twornjomaj Kvasiny a Vrchlabí. Cyłkowna lońša pro­duk­cija awtotwarca Škoda Auto pak wučinja dohromady 1,24 milionow Škodow­kow naj­wšelakorišich typow, předewšěm Octa­vijow. K tutej bilancy přinošowachu zawody awtotwarca w Słowakskej, Ruskej, Algeriskej, Chinje kaž tež Indiskej.

W běhu lěta chcedźa w Mladej Boleslavje z produkciju prěnjeho Škodow­skeho elektromobila započeć. Prěnje e-aw­to na čěske wiki pak prawdźepo­dobnje awtotwarc Hyundai přinjese. Južno­korejska firma započnje w měrcu w swojej tworni w Nošovicach pola Frýdeka-Místeka elektromobil Kona Electric produkować. A lětsa maja hišće dźesaćitysacy z nich nastać. Zawod w Nošovicach je jeničke produkowanišćo firmy Hyundai w Europje.

Konfeti Dudec mandźelskimaj

Freitag, 21. Februar 2020 geschrieben von:

Pólska strona PiS prezidentski wólbny bój za „kandidata sonow“ zahajiła

Waršawa. Pólska hotuje so z wotmachom na wólby prezidenta, kotrež budu 10. meje. Minjenu sobotu je knježaca narod­no-konserwatiwna strona Prawo a sprawnosć (PiS) wólbny bój oficialnje zahajiła – cyle po ameriskim wašnju.

PiS bě swojich přiwisnikow do wulkeje hale „Expo 21“ we Waršawje zwołała, kotraž­ ma 3 000 městnow. Ludźo přijědźechu z busami z cyłeho kraja. Na kóncu dyrbjachu mnozy wonka stejo wostać, štož zbudźi mjez nimi njespokojnosć. Za to­ bě nutřka wšitko za wulku show spřihotowane. Hala bě z hoberskimi chorhojemi w barbach Pólskeje wupy­šena. Atmosfera runaše so ameriskemu wólbnemu bojej.

Wulce zahorjeni su přitomni prezidenta Andrzeja Dudu witali. Pod wyskom swojich přiwisnikow wón připo­wědźi, zo chcył dalše pjeć lět najwyše zastojn­stwo kraja wukonjeć. Tak chcył wšitko činić­, zo by so Polakam lěpje šło.

Demonstranća w čěskim Brnje spytachu wčera tomu zadźěwać, zo nowy społnomócnjeny za prawa wobydlerjow Stanislav ­Křeček zastojnstwo nastupi. 81lětneho jurista a bywšeho zapósłanca běchu wčera w parlamenće spřisahali. Křeček bě stajnje ­zaso z rasistiskimi wuprajenjemi wosebje přećiwo Romam napadnył. Policija je blokadu namócnje rozpušćiła. Foto: dpa/Igor Zehl

Pólscy hórnicy kolije blokowali

Donnerstag, 20. Februar 2020 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Protestujo přećiwo wuhlu z Ruskeje su pólscy hórnicy kolije železnicy blokowali. „Tule přijědźe ze železnicu ruske wuhlo, kotrež nam dźěłowe městna a prawo na zwyšenje mzdow bjerje“, rjekny předsyda dźěłarnistwa Serpień­ 80 Bogusław Ziętek powěsćerni PAP. Nasypy wuhla pólskich podkopkow su połne, wón wuzběhny. Najebać to běchu­ dotal wšitke namołwy hórnikow na pólske knježerstwo podarmotne, import wuhla z wuchoda přetorhnyć.

Hórnicy su mjeztym za 28. februar centralnu demonstraciju we Waršawje připowědźili, zo bychu swoje žadanja za zwy­šenjom mzdow wo dwanaće procentow a za skónčenjom importa wuhla potwjerdźili. Pólska produkuje nimale 80 procentow swojeje miliny z wuhla.

Po informacijach za hórnistwo za­mołwiteho pokładoweho ministerstwa we Waršawje je kraj loni 16,7 milionow tonow kamjentneho wuhla dowožował, z toho 10,8 mio. tonow z Ruskeje. Pólske wuhlowe jamy produkowachu po samsnych žórłach runočasnje 61,6 mio. tonow kamjentneho wuhla, štož pak za zastaranje kraja njedosaha.

Anzeige