Statna rěčnica a dźiwadźelnica Andreja Bulankowa w portreće

„Moja wutroba bije za dźiwadło. Jako šulerka chcych přeco do młodźinskeho dźiwadła, njejsym pak sej zwěriła. W Chrósćicach sym drje w šulskej skupinje sobu hrała, ale hakle w dwanatce sej prajach: Nětko abo nihdy! Prěnja inscenacija bě ,Žiwjenje bjez zawěškow‘, z kotrejž so swojemu sonej dale přibližowach.“ Takle zjima Andreja Bulankowa swój puć na jewišćo. Kročel wot młodźinskeho do profesionalneho dźiwadła bě za nju tuž logiska: „Wobhonich so pola tehdyšeho nawody gymnazialneho ćělesa Michała Lorenca, hač njemóhła so z elewku NSLDź stać. Wón měnješe, zo raz pohladamy. K tomu přińdźe, zo je jeho naslědnik Torsten Schlosser runje přichodnu hru ze šulerjemi nazwučował. Za kruch „Na frasu!‘ dyrbjachmy scenisce improwizować. Přihotowach so tehdy runje na maturu, a premjera by hakle po wotzamknjenju była. Tohodla Torsten namjetowaše intendantej Lutzej Hillmannej poručić, mje předrěčeć dać. Dóstach termin za rozmołwu a předehru – a nadobo běch elewka činohrajneho studija.“

Jako běch w oktobru z wědomostnikami Serbskeho Instituta na mjezynarodnej slawistiskej konferency w ukrainskim Lwowje, móžach tak kaž woni w hóstnym domje Uniwersity Iwana Franka bydlić. Přebytk bě dosć přijomny, zastarać pak mějachmy so sami. To njeje tež za wukrajnika problem, za słowjanskeho scyła nic.

Moji přewodnicy njeběchu zdźěla prěni raz na Ukrainje a so z tamnišimi wobstejnosćemi derje wuznachu. Tuž dźěch za nimi, jako rěkaše, zo póńdźemy jěsć do „Puzateje chaty“ (chata kutłača). Mjeno same hižo dosć zajimawe klinči, ale što so za tym chowa? Tajkich chatow maja w Lwowje tójšto. Najzajimawša, najznaćiša a najwjetša pak je ta njedaloko Uniwersity Iwana Franka.

Potomnicy kublerskeho rodu von Loebenstein Łaz wopytali

Swětej wotewrjeny a mnohostronsce angažowany­ běše knježk Alexander Robert von Loebenstein (1811–1855). 1836 wón wudowje Caroline von Muschwitz kubła we Łazu a Mortkowje wotkupi a přesydli so do Stróže a Łaza. Pruski kral pozběhny jeho 1839 do zemjanstwa. Alexander Robert von Loebenstein bě nimo toho wokrjesny deputěrowany, naměstnik wokrjesneje rady a čłon ratarskeho towarstwa we Wojerecach.

„Z nim započachu so zemjanske stawizny swójby we Łazu. Wón stwori tež swójbny wopon. Jeho zajim słušeše ornitologiji“, powěda předsyda Spěcho­wanskeho towarstwa zetkawanišća Dom Zejlerja a Smolerja we Łazu Reinhardt Schneider, kiž pokazuje zajimcam zdobom 1 070 ptačich preparatow wopřijacu zběrku knježka von Loebenstein. Něhdźe 50 potomnikow zemjanskeje swójby dokładnje­ připosłucha a so dale napra­šuje. Łaz je jenož jedna ze stacijow na zetkanju swójby von Loebenstein. Cyłkownje 120 potomnikow bě tele zetkanje w Smochčanskim Domje biskopa Bena zjednoćiło.

Njeńdźe jenož wo zeznaće

Pohladnicy powědaja wo dawnych časach,­ swědča wo podawkach a ludźoch.­ Alfons Handrik wotkrywa nam swět, na kotryž smy w minjenych lětach nimale pozabyli.

Lědma štó, kiž po nowej dróze z Chrósćic do Delan jědźe, wobkedźbuje tam za nowozapołoženym křižowanišćom mjez Hórkami a Worklecami z třoch statokow wobstejace sydlišćo. Ludźo z wokoliny wědźa, zo je to Lejpold. A za wulkej lipu njeposrědnje při puću stejacy tykowany dom bě něhdy znaty a woblubowany hosćenc. Hačrunjež drje njeje so napohlad, kaž jón na pohladnicy widźimy, dospołnje změnił, je wón tola swědk měnjatych stawiznow. Pominyło je so zapopadnjene čiłe žiwjenje w lěće 1903. Dale je lipa nalěwo wo wjele wjetša, a žony w narodnej drasće tam hižo žane njewuhladaš.

Žohnowane a strowe nowe lěto

Freitag, 05. Januar 2018 geschrieben von:

W Hornjej a Delnjej Łužicy silwester jara wšelako swjećili

Chětro wšelako su so ludźo w Hornjej Łužicy z lětom 2017 rozžohnowali a nowe lěto witali. Ći jedni činjachu to skerje mjelčo a rozmyslujo z hudźbnym nyšporom, tamni z koncertom, naročnym běhom abo z wochłódźenjom w jězorje.

Napadnyło je, zo su mnozy tójšto pjenjez za praskotaki a rakety wudali – cyłkownje su ludźo po cyłej Němskej wjac hač 137 milionow eurow za nje płaćili – a nowe lěto z wulkim hołkom a tołkom witali. Hara při rozbuchnjenju tychle pyrotechniskich wudźěłkow docpě nowu dimensiju, wone běchu hišće wótřiše hač lěta do toho. Tež njezboža z praskotakami su přiběrali. Njezadźiwa tuž, zo mjeztym tež w Němskej wo zakazu priwatnych wohnjostrojow rozmysluja, štož su mjez druhim w Nižozemskej abo Awstralskej hižo přesadźili. – Wšojedne kak sće nowe lěto witali, hłowna wěc, zo sće so při tym derje čuli. Žohnowane a strowe nowe lěto­ přeje redakcija Serbskich Nowin! Janek Wowčer

Topřinjese nam lěto mały róžk ...

Freitag, 29. Dezember 2017 geschrieben von:

To přinjese

nam lěto

Wopušći wón muski chór?

Freitag, 29. Dezember 2017 geschrieben von:

Tajke abo hinaše

chipsy dóstanjeće w ...

Přeswědčeni, zo budźe wobchad wěsćiši

W Róžeńće ma před cyrkwju přechod za pěškow přez puć nastać. Přičina je, zo dochadźa tam po njedźelnych a předewšěm po putniskich kemšach často k napjatym situacijam, dokelž chcedźa pěšcy kaž šoferojo awtow swoju heju přetłóčić. Bjezmała by hižo k nje­zbožu dóšło, dokelž mějachu někotři šoferojo nje­dźelu dopołdnja chětro ćežkej noze, z kotrejuž jedna na płun tłóčeše, bjez toho zo to chcychu.

„Połoženje je njeznjesliwe. Sčasami so boju, zo scyła přez dróhu njepřińdu a njemóžu k Frenclecom na nyšpor hić“, rjekny stajny kemšer ze susodneje wo­sady, kiž nochce tule mjenowany być. Předswědčeny pak je, zo budźe z přechodom wot cyrkwin­skeho parkowanišća k Frenclec korčmje wobchad wěsćiši a pěšcy a putnicy, kotřiž chcedźa do cyrkwje abo do tamneho směra, njetrjebaja so hižo bojeć, zo jich něchtó přejědźe.

smažnik ...

Freitag, 29. Dezember 2017 geschrieben von:
smažnik Fanojo wulkeje kopańcy smědźa so zaso wjeselić, wšako započnu so 14. junija swětowe koparske mišterstwa. Naši hólcy wokoło Jogija Löwa chcedźa wězo wšitko za to činić, zo bychu swój před štyrjomi lětami dobyty titul swětoweho mištra zakitowali. Byrnjež žadyn serbski kopar w kadrje njebył, budu swětowe mišterstwa tež za serbskich sportowych funkcionarow zajimawe. Woni chcedźa mjenujcy rešeršować, z kelko pjenjezami je so Rusam poradźiło turněr do swojeho kraja dóstać. Tele dopóznaća maja tomu słužić, přichodnu europeadu zaso we Łužicy přewjesć móc.
róžownik Dokelž spominamy 5. meje na 200. narodniny Karla Marxa, chce Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow zjawnu konferencu přewjesć. Hłowna tema budźe, kak móhli firmownicy teoretiske dopóznaća Marxa wo kapitalu hišće lěpje za sebje zwužitkować a ze swojich předewzaćow hišće wjace wuzbytko­wać. Tónle zaměr kapitala drje bě Marx stajnje kritizował. Serbscy rjemjeslnicy pak su so zawjazali swoje přidatne dochody tak zasadźeć, zo bychu wšitcy něšto z toho měli.

žnjenc

Dypkownje spočatk noweho šulskeho lěta su w Njebjelčicach tola hišće swójsku šulu w swo­bodnym nošerstwje wutworili. Nowe kubłani­šćo na zelenej łuce drje natwarić njemóžachu, za to ani Njebjelčanski wjesnjanosta dosć fenkow wobstarać njemóžeše. Kaž staj­nje pak měješe wón ideju. Nowu šulu zaměstnja nětko w prózdnym dźělu tak mjenowaneje socialneje dźěłarnje, kotruž minjene lěta tak a tak wužiwali njejsu, po tym zo hižo žane spěchowanske srědki njesydachu. Nětko je­nož hišće rozmysluja, što činić přećiwo smjerdej ze susodneje plahowarnje rancow.

Mam klamu połnu wot teje bruneje Sprjewineje juški

Anzeige