Hońtwy dale a trěbniše

Mittwoch, 28. Oktober 2015 geschrieben von:

Wot oktobra hač do januara klinči wone „halali“ tež po łužiskich lěsach. Za hońtwjerjow je so hłowna sezona zahajiła. Při tym je wěstota hajnikow a honjerjow runje tak wažna kaž za wuchodźowarjow.

Nazymu a w zažnej zymje wotměwaja so hibanske hońtwy, tež honjenske abo tłóčace hońtwy mjenowane. Čerwjene třiróžki z napisom „Hońtwa“ abo „Kedźbu, hońtwjerjo“ skedźbnjeja při dróhach kaž tež­ při lěsnych a pólnych pućach na hońtwy. Němski hońtwjerski zwjazk prosy wuchodźowarjow, sportowcow, jě­charjow a přećelow přirody, tele znamješka wobkedźbować. Tež na powjaz přiwjazane banćiki abo lapki móhli pokazka na blisku hońtwu być.

Na wěstotu při hońtwach kładu při wukubłanju a w praksy wulku wažnosć.

Při hibanskich hońtwach ćahnu honjerjo z psami pomału po lěsach. Přez nastawacu haru spłóša woni sorny, dźiwje swinje a dalšu dźiwinu a honja (tłóča) ju pomału, ale wobstajnje do směra třělcow. Tak móža tući starobu, splah a konstituciju dźiwiny derje spóznać a wutřěl wěsće wusměrić.

Zymska lipa – štom lěta 2016

Mittwoch, 28. Oktober 2015 geschrieben von:

Załožba Štom lěta je w Berlinje wuzwoliła zymsku lipu (tilia cordata) za štom lěta 2016. Załožba hódnoći tutu družinu jako štom z najwjetšej wšelakorosću wužiwanja, z najwyšim připóznaćom a najwje­t­šim wuznamom za mytologiju. Direktor załožby dr. Silvius Wodarz wopodstatni rozsud ze słowami: „Njeje žanoho druheho štoma, kotryž je wušo z lubosću čłowjeka zwjazany hač lipa. Hižo to je drohoćinka. Lipa je najčasćiši štom Němskeje a srjedźneje Europy.“ Wona je wosebje požadana jako štom za města. Njestaja žane wulke žadanja na pódu a městnosć, je rezistentna napřećo chorosćam a docpěwa starobu hač do 1 000 lět. Wosebje pčołarjo waža sej lipu jeje pózdnjeho kćenja a dobreho wunoška dla.

Lipa je znamjo mandźelskeje lubosće, dobroćiwosće, hospodliwosće a skromnosće. Tež najčasćiše pomjenowanje hosćencow­ so na lipu złožuje. Wjace hač tysac němskich hosćencow ma při pomjenowanju poćah k lipje.Jan Kral

Łužiska IT 4.0

Mittwoch, 28. Oktober 2015 geschrieben von:

Wojerecyy (SN/JK). Saksko-braniborske IT-wiki za srjedźny staw wotměwaja so dźensa a jutře we Wojerowskej Łužiskej hali. W měsće wunamakarja kompjutera Konrada Zusy je to wjace hač jenož prezentacija předewzaćow, kotrež wěnuja so prašenjam načasneje informatiki a rozrisaja wične problemy komunikacije.

W dźěłarničkach kaž tež na fachowych přednoškach chcedźa so informatikarjo Łužicy publikumej předstajić a za swoje dźěło wabić. Někotre wobdźělene předewzaća hižo mjezynarodnje skutkuja. Jich nazhonjenja maja łužiskim firmam informaciskich technologijow puće do swěta runać. Na wikach wuznamjenja tež najlěpši předewzaćelski koncept IT-firmow Łužicy.

Z nowymi strukturami k energijowej změnje

Dienstag, 27. Oktober 2015 geschrieben von:

Solna/Choćebuz (SN/JK). Energijowy koncern Vattenfall je dźensa dopołdnja w šwedskim sydle předewzaća předstajił hospodarski wuslědk lětušich prěnich dźewjeć měsacow. Wobrot koncerna je so porno lońšemu časowemu wotrězkej wo 2,75 milionow šwedskich krónow zwyšił a tak zdobom operatiwny dobytk koncerna.

Wrjós ze zelenych wikow

Donnerstag, 22. Oktober 2015 geschrieben von:
Na mnoho łužiskich zelenych wikach, kaž na přikład tu w Budyšinje, poskićeja nětko wrjós runje tak kaž alpske fijałki. Kaž Simone Dittrich z tudyšeje Steglichec zahrodkarnje zdźěli, su tele rostliny tuchwilu přewšo požadane. Ludźo wužiwaja wrjós w horncach rady tež za rowy, kotrež maja přichodne tydźenje na zymu přihotować. Na Budyske zelene wiki přińdu měšćenjo rady po čerstwe ratarske wudźěłki. Nimo sadu a zeleniny su to tež rostliny, měd a jeja. Foto: SN/Maćij Bulank

Historiske swědki zachować

Mittwoch, 21. Oktober 2015 geschrieben von:

Wuwićowy koncept łužiskeje jězoriny wopřijima 134 projektow

Po cyłym lěće intensiwneho dźěła předleži nětko pisany regionalny wuwićowy koncept łužiskeje jězoriny (REK) za přichodne dźesać lět. „Wón njedźiwa jenož na turizm, ale wobhladuje cyły region jak­o cyłk. Koncept ma być zwoprawdźomna, strategiska směrnica za region“, podšmórnje wotrjadnik zawoda za projektowe wuwiće a planowanje wuwića městow w Drježdźanach Andreas Worbs. Na njedawnym wuradźowanju zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakska w Hamorje je wón koncept předstajił. Tón wopřijima 134 konkretnych naprawow ze 16 klučowymi projektami.

Ćežka technika přirodźe škodźi

Mittwoch, 21. Oktober 2015 geschrieben von:

Spěchowanske towarstwo za přirodu hornjołužiskeje hole a hatow z.t. je so z listom na sakskeho statneho ministra za wobswět a ratarstwo Thomasa Schmidta (CDU) wobroćiło. W nim kritizuje ničenje přirody w biosferowym rezerwaće lutowanskich naprawow dla.

Mikow (SN). Spěchowanske towarstwo za přirodu hornjołužiskeje hole a hatow rozprawja w lisće sakskemu ministrej za wobswět a ratarstwo Thomasej Schmidtej wo ničenju přirody w biosferowym rezerwaće Hornjołužiska hola a haty w dotal njewidźanym rozměrje. Dokładnje jedna so wo hladanje škitanych łukow w biosferowym rezerwaće.

Greenpeace faworizuje załožbu

Mittwoch, 21. Oktober 2015 geschrieben von:

Wobswětowa organizacija Greenpeace nastupajo swój poskitk, kupić brunicowu spartu Vattenfalla, nježortuje. Greenpeace Nordic je wčera koncept za załožbu předstajił, kotraž ma hač do lěta 2030 milinarnje a brunicowe jamy we Łužicy krok po kroku zawrěć.

Wjelcej (SN/at). Greenpeace wotpohladuje, zawrěće milinarnjow a jamow paralelnje z přetwarom łužiskeje brunicoweje sparty Vattenfalla na předewzaće wobnowjomnych energijow pod třěchu załožby přewjesć. To wopisuje we wčera zapodatym, tak mjenowanym „stejišću zajima“. Kak móhł tajki scenarij socialnje znjesliwy a bjez wohroženja klimy škita wupadać, to je Berlinski institut za ekologiske hospodarske slědźenje (IÖW) za Greenpeace wobličił a jako studiju „šansa Vattenfalla“ hižo w aprylu předstajł. Po njej móhli Němska, Braniborska a Sakska tež při zakónčenju wudobywanja brunicy krok po kroku swoje klimowe cile docpěć. We wobłuku wobnowjomnych energijow by dosć nowych dźěłowych městnow nastało, kotrež přez brunicu zhubjene narunaja.

Nowy projekt

Mittwoch, 21. Oktober 2015 geschrieben von:

Pirna/Drježdźany/Praha (SN). Turistikarjo w Sakskej Šwicy a Čěskej Šwicy chcedźa hišće wušo hromadźe dźěłać. Minjene lěta su kónčinu hranicu přesahowace turis­tisce wuwili a zwičnili. Nětko chce so region­ stać z přikładom poradźeneje integracije turizma, přirodo- a wobswětoškita kaž tež bjezbarjernosće.

Składnostnje dźesaćlětneje kooperacije stej předsydstwje turistiskeho zwjazka Sakska Šwica a powšitkownowužitneje towaršnosće Čěska Šwica wčera we wulkopósłanstwje Němskeje w Praze wuradźowałoj. „Połobske pěskowčiny maja so stać z modelom za přikładnu integraciju zajimow turizma, přirodo- a wobswětoškita“, rjekny předsyda sakskeho zwjazka Klaus Brähmig. Jeho čěski kolega Zbyněk Linhart, do přichoda hladajo, doda: „Bjez partnerskeho, mjezy překročaceho zhromadneho dźěła njebychmy dawno tam byli, hdźež dźensa stejimy.“

Spěchowanske srědki Europskeje unije su dwěmaj wuspěšnymaj wulkoprojektomaj polěkowali. Próstwa za dalši w lěće 2016 je zapodata. Ćežišćo ma tam wuwiće a zwoprawdźenje strategije skutkownosće za region być.

Termin za kupcow nimo

Dienstag, 20. Oktober 2015 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Planowana předań brunicoweje wotnožki energijoweho koncerna Vattenfall we Łužicy je w nowej fazy: Hač do dźensnišeho mějachu potencielni kupcy składnosć, swój zajim na milinarnjach a brunicowych jamach formelnje přizjewić. Zjawnje připowědźiłoj stej tole čěskej energijowej předewzaći EPH a ČEZ. Tež wobswětoškitna organizacija Greenpeace je mjez móžnymi kupcami. Hišće dźensa je wona w Berlinje přičiny swojeje njewočakowaneje iniciatiwy wopodstatniła. Kaž jeje zastupjerjo potwjerdźichu, chcyli wuhlowe jamy kupić, zo by brunica w zemi wostać móhła. Krajnej knježerstwje w Drježdźanach a Podstupimje porno tomu dwělujetej, zo je poskitk Greenpeace chutnje měnjeny.

Dotal njeje znate, hač je nimo mjenowanych zajimcow hišće dalšich móžnych kupcow. Čěskej zajimcaj powěsćerni dpa wobkrućištej, zo stej postajeny termin přizjewjenja dodźeržałoj. Vattenfall chce swoju brunicowu wotnožku we Łužicy w běhu lěta 2016 předać, dokelž njeje hižo lukratiwna.

Anzeige