Z hosćom RCW a Domowiny

Donnerstag, 23. Mai 2019 geschrieben von:

Budyšin (SN). Dwaceći wobdźělnikow z dwanaće wšelakich krajow je so wčera w Rěčnym centrumje WITAJ a w Domowinskim zarjedźe wobhoniło wo połoženju Serbow, wo jich rěči a prócowanjach, hornjo- a delnjoserbšćinu wšědnje nałožować a zakótwić. Hosćo přebywaja tuchwilu na přeprošenje Goethoweho instituta w Němskej. Nawodnica dr. Beata Brězanowa a wědomostnej sobudźěłaćerce RCW Jadwiga Kaulfürstowa a Manuela Smolina su jim serbskorěčne kubłanje w dźěćacych dnjowych přebywanišćach a šulach Hornjeje a Delnjeje Łužicy rozłožili. Runje tak předstajichu dźěławosć a wšelake wudźěłki RCW. W rozmołwje z wobdźělnikami, kotřiž wuwučuja přisłušnikow němskeje narodneje mjeńšiny we wšelakich krajach, wuměnjachu sej mysle wosebje tež k standardam resp. ke kwalitnemu managementej we wobłuku bilingualneje wučby. Zhro­ma­dne dźěło mjez Rěčnym centrumom WITAJ, kaž zarjadnišćo zdźěla, a Goethowym institutom w druhich krajach chcedźa tež w přichodźe dale wjesć.

Stawk za klimu nětko w Budyšinje

Mittwoch, 22. Mai 2019 geschrieben von:

Něšto dlěje hač třištwórć lěta tomu je, zo bě Šwedowka Greta Thunberg loni 20. awgusta prěni króć před twarjenjom Šwedskeho rajchstaga za lěpšu klimu stawkowała.

Budyšin (SN/MiR). Zajutřišim, pjatk, chcedźa nětko w Budyšinje šulerjo prěni króć přikład 16lětneje Grety sćěhować a stawkować. Akcija je zapřijata do globalneho klimoweho stawka k wólbam Europskeho parlamenta. Budyska městna skupina Fridays-for-future chce zhromadnje z wobdźělnikami stawka na to pokazać, zo ma so politika hibać, chcedźa-li nětko rozsudźacy swět přichodnym generacijam zachować.

Namjety zběrali

Mittwoch, 22. Mai 2019 geschrieben von:
Choćebuz (AnK/SN/MiR). 21 wučerkow a wučerjow z 13 šulow Choćebuskeho regiona je so zaběrało z eksternej ewaluaciju serbskich poskitkow w primarnym, to rěka zakładošulskim schodźenku wot lěta 2015 do 2017 w Braniborskej. Na njedawnu cyłodnjowsku dźěłarničku běštej Statny šulski zarjad Choćebuz a tamniše Dźěłanišćo za serbske kubłanske wuwiwanje (ABC) přeprosyłoj. W rumnosćach šulskeho zarjada roz­jimachu přitomni w skupinach prašenje, kak aktualnu situaciju wučby delnjoserbšćiny polěpšić. Poćahowachu so při tym na pozitiwne nazhonjenja a perspektiwy serbskorěčneho kubłanja na primarnych šulach. Wobdźělnicy zběrachu tuž namjety za wuwučowanje. Na dalši dźěl dźěłarnički bě ABC přeprosyło dr. Fabiana Kaulfürsta z Choćebuskeho Serbskeho instituta. Wón rozjasni přitomnym najnowšu prawopisnu reformu. Přikład za to je wužiwanje mjechkeho pismika „ŕ“ w delnjoserbšćinje, kotryž pisa so zaso tež wosrjedź słowa wotpowědnje prawemu wurjekowanju a po tradiciji.

Poskitk nětko wužiwać

Dienstag, 21. Mai 2019 geschrieben von:
Z rjadowanjom wo lěkarskim přepytowanju šulskich nowačkow su zajimcy dlěši čas trjebali, prjedy hač su so zhromadnje wuradźowali. Na kóncu je dojednanje wušło na dobro serbskich předšulskich dźěći. Dyrbja-li wone na přepytowanje, móža wotnětka bjez někajkich wobmyslenjow z lěkarjom abo lěkarku serbsce rěčeć, kiž drje jim zawěsće jeno zrědka serbsce wotmołwi. Za to pak ma přełožowarja poboku. Ale tež starši sami móža rěčny posrědkowar być. Hač tale njewšědnosć předšulske dźěći přeswědča? Ja mam tele postupowanje za wotkryće noweho wobłuka rěčneje komunikacije za naše dźěći a zdobom za nowy serbskorěčny rum. Nětko jenož hišće na staršich zaleži sej poskitk zbližić a jón wužiwać. Woni njedyrbjeli so bojeć na přizjewjenski formular napisać, zo bychu přepytowanski termin rady ze serbskorěčnym přewodom měli. Skerje měli sej wosebitu zamóžnosć swojich dźěći wuwědomić. MilenkaRječcyna

Erasmusowy program w Mělníku

Freitag, 17. Mai 2019 geschrieben von:
Skupina šulerjow Ralbičanskeje wyšeje šule přebywa we wobłuku spěchowanskeho programa Europskeje unije Erasmus hač do jutřišeho w čěskim Mělníku. Dźesać holcow a hólcow 6., 7. a 8. lětnika zaběraše so cyły tydźeń we wuměnje z čěskimi šulerjemi a ze šulerjemi srjedźosłowakskeho Zvolena ze wšelakimi eksperimentami wokoło­ temy woda. Powučne, zajimawe a wočerstwjace běchu ekskursije do wodoweje a jadroweje milinarnje runje tak kaž rafting při „aprylskim wjedrje“ po Wołtawje wot Noveho Broda do Českeho Krumlova. W oktobrje přewjedu druhi dźěl projekta w Zvolenje a klětu dalši w Ralbicach. Foto: Julija Serbinec

Budyski Serbski muzej chce z wosebitej wustajeńcu na dźeń wotewrjeneho muze­ja wabić. Za to su muzejownicy hłuboko w archiwach ryli a dotal nje­widźane wosebitostki wupytali.

Budyšin (SN/MiR). Zapřijaty do Mjezy­narodneho dnja muzejow budźe z poskitkom na jedyn dźeń tež Budyski Serbski muzej. Zastup do zarjadnišćow za poskitk, wotměwacy so po cyłym swěće, je darmotny. „Smy sej za njedźelu, 19. meje, wupytali twórby Budyskich serbskich gymnaziastow“, praji zamołwita za po­srědkowanje kultury a zjawnostne dźěło w muzeju Mónika Ošikowa. „Wjetšinu dźěłow běchmy hižo před dlěšim časom za naš archiw nakupili, dalše su hakle njedawno nastali, a muzej dósta je jako požčonki. Pokazali pak je dotal njejsmy.“

Michaela Koschak je připowědźerka wjedra za telewiziju MDR. Na přeprošenje Friedricha Ebertoweje załožby debatowaše wona njedawno w Budyskim Dźiwadle na hrodźe z wulce zajimowanym publikumom.

Budyšin (CS/SN). W srjedźišću diskusije steješe prašenje, z kotreje přičiny měli nětko aktiwity wuwiwać, zo bychmy woćoplenju zemje zadźěwali. Kaž Michaela Koschak rjekny, stej klima a wjedro chaotiski system, a njeje móžno rjec, kak so wonej přichodne 30 do 40 lět dale wuwijetej. Fakt je, zo temperatury wobstajnje stupaja, specielnje w zašłych 40 lětach. Klima drje je so přeco hižo měnjała, wot lěta 1880 pak, potajkim wot časa industrializacije, stawa so to ekstremnje spěšnje. Klimowa změna ma pozitiwne efekty, negatiwne pak přewažuja. Moderatorka mjenowaše najwažniše faktory wobwliwowanja změny klimy. „Su to rozrost wobydlerstwa, wužiwanje fosilnych tepiwow a zničenje tropowych lěsow. Połojca wobydlerstwa swěta rajs zakładnje za zežiwjenje wužiwa, štož sylny wustork metana wuskutkuje.“

Žiwy a wupjelnjeny skutkuje wobraz Neje. Jeje z běrnjacymi kołkami ćišćane figury „rejuja“ balet. Wone pokazuja spagat, móst, salto a wobwjert. Dalši rejwar elegantnje nohu dowysoka wupřestrěwa. „Wšo so hiba“, hori so jědnaćelětna z rjadownje 4a Wulkoždźarowskeje zakładneje šule „Při Hórnikečanskim jězoru“. Ze sobušulerjemi wěnuje so wona we wuměłskej wučbje temje „Njejsmy žane pohibowe wobuzy“. Wuběr wobrazow słuša k šulerskej galeriji, kotraž je wot minjeneho pjatka we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja widźeć. Třeći raz zakładna šula tam wustaja. Wona ze Spěchowanskim towarstwom Dom Zejlerja a Smolerja Łaz wusko hromadźe dźěła.

Čołowe znamki su trěbne

Dienstag, 07. Mai 2019 geschrieben von:

Budyske wyše zarjadniske sudnistwo (OVG) ma čołowe znamki na wuswědčenjach w Sakskej za woprawnjene. Diskusija­ wo tym, hač su wone wu­nošne, pak dale traje.

Drježdźany/Budyšin (SN/MiR). Wčerawši wusud sudnistwa wuchadźa ze skóržby šulerja 9. lětnika z Drježdźan, kiž chcyše wuswědčenje bjez čołowych znamkow měć, zo móhł so za wukubłanje požadać. Drježdźanske zarjadniske sudnistwo bě na dobro šulerja sudźiło. Sakski krajny zarjad za šulu a kubłanje pak so přećiwo tomu wupraji. OVG je nětko wotpowědnje pohórškej krajneho šulskeho zarjada rozsudźiło.

Z posměwkom widźeć

Dienstag, 07. Mai 2019 geschrieben von:
Njewěm, kak reagujeće, ručež waše dźěćo z wuswědčenjom domoj přińdźe. Hladaće hnydom na čołowe znamki abo skerje na te, kotrež swědča wo wukonach w jednotliwych předmjetach? Dopominam so na šulski čas teje dźensa mjeztym wokoło 30 lět stareje generacije, kotraž tehdy do šule chodźeše. To mějachu ći jedni starši čołowe znamki za trěbne, druzy scyła nic, dokelž prajachu, zo swoje dźěći dosć derje znaja. Pohlad na posudk zadźerženja, pilnosće, sobudźěła a porjadka wuwabi po­směwk jednych staršich, druzy dawachu swojim dźěćom pokiwy. Za hišće starše generacije, wosebje powójnsku, měješe mjenowany posudk wučerja wulki wu­znam. Wid na kajkosće, kotrež njehodźa so měrić, ale jeničce po wosobinskim widźe hódnoćić, bě wažny za wočiwidne wobstaće w towaršnosći. Wusud sudnistwa tuž dale woznamjenja: Čołowe znamki wotwisuja wot dobreho wobkedźbowanja wučerja. Milenka Rječcyna

Anzeige