Mjezsobna wuměna dale trěbna

Donnerstag, 27. Oktober 2016 geschrieben von:

Předewšěm wučerjo su fachowy dźeń 2plus za dalekubłanje wužiwali. Što je jich na tymle zarjadowanju inspirowało? Milenka Rječcyna je so někotrych wobdźělnikow za tym prašała.

Marija Wjenkowa, zakładna šula Chrósćicy: Dóstach informacije wo tym, kotre móžnosće su, zo šulerjo wuspěšnje wuknu. Wosebje zajimowali su mje praktiske pokiwy. Tak sym so w dźěłarničce z tym rozestajała, kak we wučbje rěčeć a připosłuchać. Nadźija na nowe ideje, kotrež hodźa so do wučby zapřijeć, je so zwoprawdźiła.

Steffen Jatzwauk, wyša šula Radwor: Za mnje jako přidružnika běše motiwacija, sej na wuradźowanje dojěć, zo bych so metodisce dale wuwił. Wažny bě mi nastork, wědu stajnje wospjetować. Njejsym maćernorěčny Serb a wužiwach konferencu tež za to, rozšěrić swoju rěčnu kompetencu.

Budyšin (SN/MiR). Ćežki to rozsud, mjez dwanaće wobdźělnikami dobyćerja z wubědźowanja „Warimy z Tomašom“ wu-zwolić. „Njejsmy z tym ličili, zo nas telko šulskich rjadownjow překwapi“, wjeseleše so dźensa rano Weronika Žurowa, lektorka za dźěćacu literaturu w Ludowym nakładnistwje Domowina. Tomaš Lukaš, kuchar w Budyskim „Wjelbiku“, bě ideju za wubědźowanje měł a nastorčił, warić w šulskej kuchni dobyćerskeho mustwa. Wšako wuńdźe přichodny tydźeń w LND jeho kniha z mnohimi nowšimi a hižo wozjewjenymi receptami. „Wulka ličba wobdźělnikow swědči wo tym, zo so dźěći dźensniši dźeń dale a bóle za zežiwjenje zajimuja“, wón rjekny.

Nowostka za dźěći a cyłu swójbu

Donnerstag, 27. Oktober 2016 geschrieben von:

Budyšin (SN). Rěčny centrum WITAJ je w LND wudał Pismikowu kekliju. Je to hra, z kotrejž móža dwaj, třo abo štyrjo hrajerjo na zabawne wašnje swój sło­woskład w serbskej rěči přepruwować a rozšěrjeć. Z pomocu pismikowych kamuškow tworja hrajerjo słowa, kotrež w formje křižowki na hrajnu desku kładu a je mjez sobu zwjazuja.

Hra wobsteji ze 107 hrajnych kamuškow, na kotrychž je stajnje jedyn pismik naćišćany. Kóždy pismik serbskeho alfabeta je w hrě jónu abo časćišo zastupjeny. Hódnotu pismika wupokazuje ličba na hrajnym kamušku deleka naprawo. Čim wyša hódnota je, ćim rědšo so pismik w serbskej rěči wužiwa. Nimo toho su tři jokerowe kamuški w hrě. Wone hodźa­ so za kóždyžkuli pismik zasadźić a pozdźišo z wotpowědnym pismikowym kamuškom wuměnić.

Za kóžde słowo, kotrež hrajer kładźe, dóstawa wón dypki. Přidatnje su na hrajnej desce wosebite pola, kiž hódnotu pismika abo cyłeho słowa powyša. Hra nabywa tak cyle swójsku dynamiku, a wězo tróšku zboža dobyću dopomha.

Štomy a mjena

Mittwoch, 26. Oktober 2016 geschrieben von:

Štomy su nětko wosebita pycha přirody – w nazymskim počasu, hdyž so wone w najrjeńšich barbach prezentuja. To njech je nam nastork, so jim z rěčneho aspekta trochu wěnować, to rěka jich serbskim pomjenowanjam a tomu, kak so wone w našich wjesnych a ležownostnych mjenach wotbłyšćuja.

Na brězu dopomina tójšto łužiskich wsow ze swojim mjenom. Kaž štom samón, potajkim Brěza, rěka wjeska pola Hodźija (Birkau). Tu tči w němskim mjenje štomowy wotpowědnik serbskeje brězy – Birke. Zwjetša wšak su so serbske mjena wsow přewzali z wěstymi zwukowymi a słowotwórbnymi změnami tež do němčiny, tak zo němske mjena jich serbski pochad jasnje pokazuja. Tak je to na přikład pola Brězynki, kotruž mamy dwójce w Hornjej Łužicy: pola Malešec – němsce je to Briesing – a pola Huski (Gaußig); tale wjes rěka němsce Brösang. Njedaloko Hućiny leži Brězyna, kotrejež němski wotpowědnik je Brösa. Njech su tu­ hišće mjenowane Brězecy pola Wósporka­, kotrež němsce rěkaja Brießnitz.

Wjace pjenjez za wjace wučerjow

Mittwoch, 26. Oktober 2016 geschrieben von:

Drježdźany (dpa/SN). Čorno-čerwjena koalicija je so po dołhich rozestajenjach na paket naprawow přećiwo njedostatkej wučerjow w Sakskej dojednała. Najwjetši zaměr je, potrjebu wučerjow za sakske šule lěpje zawěsćić a atraktiwitu powołanja wučerja zwyšić. Dohromady chce knježerstwo za to 213 milionow eurow w přichodnymaj lětomaj nałožić. Wobzamknjene změny maja wot 1. januara 2017 płaćić. Tak chcedźa mjez druhim 722 přidatnych městnow zarjadować a nowym wučerjam přichodnje wjace mzdy płaćić. Tež starši wučerjo móhli přiražku dóstać a mjenje hodźin wuwučować. Nimo toho maja so ličba regularnych hodźin wučerjow na zakładnych šulach wo hodźinu pomjeńšić, konta za dźěłowy čas zarjadować a tři měsacy trajacy přihot za přidružnikow zawjesć.

Šulu cyle praktisce dožiwić

Mittwoch, 26. Oktober 2016 geschrieben von:

Z nowymi idejemi chcedźa nawodnistwo Budyskeho Serbskeho gymnazija, tamniši wučerjo a šulerjo lětsa wo přichodnych gymnaziastow wabić. Dźeń wotewrjenych duri pod hesłom „Šulu dožiwić“ přewjedu w Serbskim šulskim a zetkawanskim centrumje 15. nowembra wot 16 do 19 hodź.

Nošerjo su wužadani

Montag, 24. Oktober 2016 geschrieben von:
Sobotny fachowy dźeń 2plus w Chróšćanskej „Jednoće“ bě wuspěšny. Škoda, zo njeběchu starši a zastupjerjo komunow přeprošenje chutnje dosć brali a njejsu so wobdźělili. Derje, zo su mnozy wučerjo zdobom tež starši. Někotři wědźachu tuž w dwójnej róli derje wustupować. Što pak bě z wjesnjanostami, nošerjemi serbskich a dwurěčnych šulow? Dwaj běštaj so zamołwiłoj. A dalši? Runje za nich by wažne było wo digitalizaciji wučby a tuchwilu wuwiwacych so wuwučowanskich a wu­knjenskich srědkach w serbskej rěči so wobhonić. Zwjazkowe ministerstwo za kubłanje a wědomosć sej žada, wuknjenje z pomocu digitalnych srědkow zesylnić, a připowědźa za to financnu podpěru. Załožba za serbski lud a Rěčny centrum WITAJ­ z dalšimi partnerami na tajkich poskitkach­ dźěłaja a budu wo tym dale informować. Tole měli šulscy nošerjo wužiwać.­ Milenka Rječcyna

Fachowy dźeń 2plus ma so z tradiciju stać

Montag, 24. Oktober 2016 geschrieben von:

Wjace hač 200 zajimcow bě sobotu do Chrósćic na 1. fachowy dźeń 2plus pod hesłom „Za perspektiwami pytać“ přišło. Přednoškaj kaž tež sydom dźěłarničkow skićachu informacije a nastorki.

Nowa CD wušła

Freitag, 21. Oktober 2016 geschrieben von:
Budyšin (SN). „Serbsce lochko 2“ je wot dźensnišeho na předań. Wudał je dwójnu CD, kotraž płaći dwanaće eurow, Rěčny centrum WITAJ. Wona wobsahuje rěčne wobroty za zajimcow a wuknjacych, kiž maja hižo předznajomosće hornjoserbskeje rěče. Přikładowe sady za rozmołwy we wsědnym dnju je zestajała Jadwiga Gerberichowa. Připołoženy je tež tekstowy zešiwk, wobsahowacy rozjasnjenja kaž tež wšitke wobroty – němsce a serbsce – k sobučitanju. Rěčnicy su Štefan Paška,­ Marian Wjeńka a Bianka Wjeńcyna. CD předleži tež za delnjoserbšćinu.

Digitalizowanje w šuli tež serbsce

Mittwoch, 19. Oktober 2016 geschrieben von:

Budyšin/Chrósćicy (SN/MiR). Něhdźe 200 zajimcow je so za prěnju fachowu konferencu 2plus pod hesłom „Perspektiwy pytać“ přizjewiło. Ta wotměje so tule sobotu w Chróšćanskej Jednoće. Dalekubłanske zarjadowanje měri so wosebje na wučerjow kaž tež kubłarjow. Informacije móžeja woni po tym jako wšědny dźěłowy grat wužiwać.

Anzeige