Najradšo na studij do Lipska

Donnerstag, 21. Juli 2016 geschrieben von:

Před tydźenjemi hakle je Juliana Wawrikec z Jaseńcy na Budyskim Serbskim gymnaziju abituru złožiła. Móhła sej tuž poslednje šulske prózdniny porjadnje popřeć. Tola to hibićiwa młodostna nje­trjeba. „Namołwa Rěčneho centruma WITAJ­ je mje wabiła so wo prózdninske dźěło w jednej pěstowarni prócować, hdźež so z dźěćimi we Witaj-skupinje serbskorěčnje zaběraja“, 19lětna wopodstatnja. Spěšnje bu rozsudźene, zo póńdźe wona do dźěćaceho dnjoweho přebywanišća „Kraj palčikow“ w Rakecach. Mjeztym je tam dwě njedźeli dźěłała, so z dźěćimi zaběrała a sej z nimi hrajkała. Při tym běše kubłarce z dobrej pomocu. Wšako je Juliana cyły čas ze swojimi „palčikami“ serbsce rěčała. To wšak njebě scyła lochko, wšako dźěći rěč doma lědma nałožuja. Na jednym boku bě Jasčanka wuwučowaca, na tamnym je sama wjele nawuknyła. „Najwažnišo je, maš-li z dźěćimi činić, zo měr wobchowaš“, Juliana rozłožuje, „wšako chce kóžde dźěćo něšto druhe. A tak će chětro wužaduje, wšitkim přećam wotpowědować.“

Alternatiwu nańć

Donnerstag, 21. Juli 2016 geschrieben von:
Pućowanske wačoki su spakowane a steja hižo před bydlenskimi durjemi. 54 dźěći a młodostnych čaka njesćerpnje na wot­jězd do Wodowych Hendrichec. Zańdźene lěta měješe Serbske šulske towarstwo za swoje rěčne lěhwo zwjetša něhdźe 30 přizjewjenjow. Lětsa je jich tójšto wjac. Što je přičina tajkeho wulkeho zajima? Lěhwo ma mjez dźěćimi a młodostnymi dobre mjeno. Wužadanje to za tych, kotřiž so wo nje staraja, wšojedne, kelko jich je. Předsydstwo SŠT je tuž hižo wjackróć wo tym rozmyslowało, dalše, mjezynarodne lěhwo zarjadować. Wšitko za to rěči, wšako su zajimy starobnych skupin rozdźělne. Ideju zwoprawdźić pak njeje lochko. Towarstwu pobrachuja personalne a financne kapacity, dalše lěhwo přihotować a přewjesć. Škoda!­ Jeli ličba zajimcow dale rozrosće, měła so alternatiwa nańć. Hewak někotři potom snano na swojich wačokach sedźo wostanu. Milenka Rječcyna

Žiwjenje a tworjenje spisowaćela sej zbližili

Donnerstag, 21. Juli 2016 geschrieben von:

Šulerjo Serbskeje wyšeje šule „Dr. Marja Grólmusec“ Radwor po­dachu so posledni tydźeń minjeneho šulskeho lěta na puć, zo bychu sej wosobinu Jurja Brězana zbližili. Na wosebitym projektnym dnju zaběrachu so z jeho wosobinu, njewšědnosćemi a twórbami.

Hižo w hodźinach serbšćiny zeznajomichu so šulerjo ze žiwjenjom a skutkowanjom spisowaćela składnostnje jeho po­smjertnych narodnin. Dźěći 5. a 6. lětnika dojědźechu sej direktnje do Hornjeho Hajnka, hdźež jim sobudźěłaćerjo Rěčneho centruma WITAJ na zajimawe a kreatiwne wašnje žiwjenje spisowaćela a jeho wokolinu zbližichu. Hrajo, čitajo, paslo a pućujo zhonichu woni zajimawostki z jeho wšědneho dnja. Wosebje spodobaše so jim rallye wokoło Brězanoweho domu. Šulerjo 7. do 9. lětnika zetkachu so samsny dźeń w Budyšinje na žurli Serbskeho domu. Tu bě start a cil nimale štyrihodźinskeje měšćanskeje rallye.

Sprjewine město jako centrum Serbow zeznali

Młodźi filmowcy a stary Njepila

Donnerstag, 21. Juli 2016 geschrieben von:

Kak drje běchu ludźo před 250 lětami žiwi? Někotři šulerjo su so z tym njedawno zaběrali, a to na medijowym campje w Rownom. Tam na Njepilic statoku je wosom šulerjow film wjerćało. Rownjanscy Serbja jim powědachu, zo bě Hanzo Njepila bur a je wo swojim žiwjenju pilnje do knižkow pisał. Maya Stöberec z Běłeje Wody je sej za filmowanje runje tak rady Slepjansku drastu woblekła kaž jeje šulska towarška Milena Pudec. Wobě wuknjetej na Slepjanskej wyšej šuli. „Njepila je mudra hłójčka był. Wón je sej sam čitać a pisać nawučił“, měni Maya. „A my smy tu wjele słowow zeznali, kotrež běchu nam dotal cyle cuze“, praji Milena. Malyn a Wayan Wićazec a Julian Tomašk, kotřiž su z Budyskeje kónčiny, su ze wšěmi serbsce rěčeli. Wšako to tež doma tak činja. Dźesaćlětna Wayan powěda: „Znaju statok Njepile, dokelž sym tu hižo na dworowym swjedźenju była. Mje zajimuje, kak je wón wotrostł, što je wšitko dožiwił a kak je na to přišoł wšitko napisać.“

FSJ dale požadany

Mittwoch, 20. Juli 2016 geschrieben von:

Biskopicy/Budyšin (SN/MiR). Serbske šulske towarstwo poskića młodostnym wospjet składnosć, we wobłuku dobrowólneho socialneho lěta (FSJ) nazhonjenja w dźěle z dźěćimi zběrać. Dotal stej so dwě zajimči přizjewiłoj. Wot septembra chce we Wotrowskim dnjowym přebywanišću „Dźěćacy raj“ lětuša maturantka Budyskeho Serbskeho gymnazija Viktoria Zahrodnikec skutkować a w Malešanskim domje „K wódnemu mužej“ wotchadnica Budyskeje Serbskeje wyšeje šule Sigrid Ederec. „Wjacori młodostni, kotřiž su dotal w tymle wobłuku w našich zarjadnišćach skutkowali, su so po swojim zasadźenju rozsudźili, so z kubłarku abo wučerku resp. kubłarjom abo wučerjom stać“, praji předsydka SŠT Ludmila Budarjowa. „Tak zawěsćeja sej powołanski přichod. Wšako rosće runje ze zniženjom personalneho kluča při zastaranju dźěći potrjeba kubłarskeho dorosta. Smy tuž minjene šulske lěto wosebje na Serbskim gymnaziju zajimcow za FSJ wabili.“

Serbšćina je wulke wobohaćenje

Montag, 18. Juli 2016 geschrieben von:

Łaz (AK/SN). Handrij Zejler by so zwjeselił. Serbski ludowy spěw „Hanka, budź wjesoła“ zaklinča njedźelu prěni króć z přewodom pišćelow Charlott Hörenz we Łazowskej cyrkwi. Přičina toho bě wopyt 17 wobdźělnikow mjezynarodneho ferialneho kursa, kotryž organizuje Budyski Serbski institut. Wobhladali su sej woni nimo cyrkwje tež Dom Zejlerja a Smo­lerja, kotryž jim čłonojo Spěchowanskeho towarstwa pokazachu, kaž tohorunja pomnik a row Zejlerja we wsy. Čłonojo towarstwa witachu jich z chlěbom a selu. Andreas Miersch, Monika Aust a Rosemarie Kloß, wobě we Łazowskej narodnej drasće, zwjeselichu hosći ze serbskimi pěsnjemi. Łaz bě poslednja stacija wčerawšeje wuprawy kursistow. W Malešecach rozestajachu so woni dopołdnja z Handrija Zejlerjowej pěsnju „Lubka lilija“. Zajimawu stawiznu wokoło twórby zbliži jim wjelelětny sobudźěłaćer instituta dr. Franc Šěn. W Slepom pobychu w Serbskim kulturnym centrumje a w Rownom na Njepilic statoku.

Dale a wěsćišo wustupuje

Mittwoch, 13. Juli 2016 geschrieben von:

Hižo jako šulerka Serbskeho gymnazija Budyšin je so Hanka Šołćic za cuze rěče zajimowała. 22lětna Prawočanka poda so tuž po maturje do Mainza na Johannesa Gutenbergowu uniwersitu, zo by tónle swój zajim sćěhowała. W Germersheimje studuje wona dźensa přełožowanje za rušćinu, portugalšćinu a arabšćinu. Studijny směr rěka „Rěč, kultura a translacija“. Z čim chce so po studiju stać, to Hanka hišće njewě. Wě pak, zo ma mnohostronske móžnosće, swoje kmanosće nałožować. „Ručež wěm, z čim chcu so stać, to tež přeradźu.“

Tajni agenća po puću byli

Dienstag, 12. Juli 2016 geschrieben von:
Jako „tajni agenća“ su kursanća ferialneho kursa Serbskeho instituta wčera w Budyšinje po puću byli. Do třoch skupin rozdźěleni mějachu woni wotmołwy na prašenja wokoło serbskeho žiwjenja w sprjewinym měsće – a nic jenož tam – namakać. Pomhali su jim při tym mjez druhim šewc Měrćin Chěžka, w Rěčnym centrumje WITAJ, w lodarni pod Bohatej wěžu, w Smolerjec kniharni a w Serbskej kulturnej informaciji. Ze zastupnym lisćikom do Serbskeho muzeja mytowali su na kóncu wšěch. Foto: Carmen Schumann

Dźěło inspirěruje

Dienstag, 12. Juli 2016 geschrieben von:
Mnozy młodostni pytaja za čas lětnich prózdnin dźěło, zo bychu sej ze zasłuže­nymi pjenjezami wšelake přeća spjelnili. Druzy zaso wužiwaja tajku składnosć skerje­ za to, wuslědźić, hač móhło dźěło tež jich powołanskemu pućej wotpowě­dować. Tak podpěruja tuchwilu holcy kubłarki we Witaj-pěstowarnjach, dźěćom, kotrež wot doma lědma serbsce rěča, serbšćinu posrědkować. Kajke to zmysłapołne postupowanje nošerjow, młodostnym zmóžnić so z dźěćacymi dnjowymi přebywanišćemi a jich kubłanskimi konceptami zeznajomić. Zdobom pak móža praktikanća, a to drje je ćežišćo prózdninskeho dźěła, Witaj-dźěći w začuću skrućić, zo njejsu same z kubłarku, kotrež serbšćinu nałožuja. Serbski swět je wjetši hač jenož rumnosć w žłobiku abo pěstowarni. Zdobom wšak dóstawaja fachowče inspiraciju, sej myslenje dźensnišeje młodźiny spřistupnić. Milenka Rječcyna

Wučerjo trěbni

Donnerstag, 07. Juli 2016 geschrieben von:

Drježdźany (SN/MiR). Z přidatnymi 53 milionami eurow Sakska wukubłanje wučerjow přichodnje zesylni. Swobodny stat chce potrjebu wučerjow tak na dołhu dobu zawěsćić. Z pjeć wysokimi šulemi, kotrež wučerjow wukubłuja, dojedna so na to, zo kapacitu rozšěrja. Tak móža wot klětušeho lětnje 2 000 nowych studentow imatrikulować. Nowinka w dojednanju je, zo změja Uniwersita Lipsk 40 městnow kaž tež techniskej uniwersiće Drježdźany a Kamjenica 20 dalšich studijnych městnow za předmjet němčina jako druha rěč.

Statna ministerka za wědomosć dr. Eva-Maria Stange (SPD) rozłožuje: „Z wutwarom wukubłanja wučerjow reaguje Sakska na generacisku změnu w šulach. Z wjetšej ličbu studijnych městnow ma so tež w přichodźe wučba wšudźe zaručić a kwalita sakskeho šulskeho systema na wysokim niwowje dźeržeć. Atraktiwita našich wysokich šulow přiwabja tež mnohich studijnych zajimcow z druhich zwjazkowych krajow. Dobre šansy na přistajenje maja předewšěm wučerjo za předmjety matematika, informatika, přirodowěda a technika.

Anzeige

  • Serbska lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy je swoju nowu komediju "Ludźo njedźiwaće so" 9. nowembra prapremjernje w Šunowskej Fabrikskej hospodźe předstajiła. tule namakaće někotre impresije z inscenacije. 

Tohorunja tón kónc tydźenja su w Ketl