Namibija w Budyskej bance

srjeda, 11. nowembera 2015
artikl hódnoćić
(0 )
Nowa wustajeńca serbskeho tworjaceho wuměłstwa „Ja sym – molerstwo – grafika – plastika“ je wot minjeneho štwórtka w Budyskej Ludowej bance widźeć. Mnozy Serbja kaž Němcy sej ju na dnju wotewrjenja hižo wobhladachu. SN/Maćij Bulank Nowa wustajeńca serbskeho tworjaceho wuměłstwa „Ja sym – molerstwo – grafika – plastika“ je wot minjeneho štwórtka w Budyskej Ludowej bance widźeć. Mnozy Serbja kaž Němcy sej ju na dnju wotewrjenja hižo wobhladachu. SN/Maćij Bulank

Nowa wustajeńca serbskeho tworjaceho wuměłstwa, kotruž wot zašłeho štwórtka w Budyšinje pokazuja, steji pod hesłom „Ja sym“. Hłowny motiw kołowokoło wobrazow pak su skerje pjenjezy. To započina so hižo pola hosćićela wustajeńcy, Budyskeje Ludoweje banki na Hošic hasy.

Wuměłstwo w srjedźišću pjenježnistwa, na bance – znjese so to scyła? Hdyž tola při přewuskim wusměrjenju na wuspěch wuměłstwo – wšojedne kotreje družiny – často pod tym ćerpi. Přiwšěm, zwiska mjez wuměłstwom a pjenjezami je we wšěch časach było. W srjedźowěku a nowowěku sy jako wuměłc pak bohateho spěchowarja měł pak jako nimašnik wumrěł. A dźensa wuměłske twórby za zdźěla njepředstajomne płaćizny přesadźuja, kaž na přikład před třomi lětami wobraz „Der Schrei“ Edvarda Muncha za nimale 120 milionow dolarow.

Banka je prawy partner

To wšitko pak při nětčišej wustajeńcy žanu rólu njehraje, měni čłon Zwjazka serbskich wuměłcow Tomasz Nawka. Kaž wón praji, je runje Ludowa banka Budyšin prawy partner za projekt, wšako spěchuje wona sama wuměłstwo a je dźě ZSW z njej hižo hromadźe dźěłał. Dalša lěp­šina je, zo na banku wšědnje mnozy lu­dźo chodźa. A tak tam snano tež někotrehožkuli wobhladowarja docpěja, kiž so hewak do wustajeńcy zabłudźił njeby.

Dobre nazhonjenja z ludowej banku ma tež serbska wuměłča Iris Brankačkowa, kotraž předstaja tam nětko dwě mólbje a wjacore rysowanki. Wona je hižo lěta­ 2005 wosobinsku wustajeńcu w Budyskej wotnožce měła. „Banka je tehdy wobraz kupiła, kotryž ma městno w jednym běrowje. Wón so tuž nihdźe zhubił njeje,“ praji Brankačkowa. Nimo njeje tež Marion Kwicojc, Isa Bryccyna, Sophie Natuš­kec, Borbora Wiesnerec a Maja Nage­lowa swoje twórby w přehladce wustaj­eja. Rozsud, jeničce dźěła žonow pokazać, su w ZSW wědomje tworili. „Dal­ša móžna wustajeńca by potom była, zo so jenož mužojo-wuměłcy prezentuja“, Tomasz Nawka rozmysluje. Wón je nětčišu přehladku nastorčił a přiho­tował, wšako je so lětsa Koło serbskich tworjacych wuměłcow znowa załožiło a Naw­ka so z jeho nawodu stał. Wustajeńca je prěni wi­dźomny wuslědk noweje dźěławosće koła.

Serbske zmije a grjekske eura

Wobmjezowanje na wuměłče skići přihladowarjam móžnosć, za zhromadnosćemi a rozdźělemi w tworjenju „žónskeho“ serbskeho wuměłstwa slědźić. Njeje dźě z poměrnje swobodnym hesłom „Ja sym“ žanych wobsahowych abo stilistiskich předpisow, kotrež móhli wuběrej wěsty směr nanuzować. Tak spóznawa wobhladowar w tworjenju kóždeje wuměłče wěsty rukopis, kaž na přikład sylny surealistiski wliw we wobrazach Marion­ Kwicojc. Tež za Maju Nagelowu typiske wuhlowe rysowanki, kaž su wone tuchwilu tohorunja w Serbskim muzeju widźeć, móža zajimcy wobdźiwać. Nagelowa je so składnostnje noweje wustajeńcy hnydom do dźěła dała; a jako zhoni, zo maja wobrazy w kreditnym instituće wisać, je hnydom na motiw pjenjezy nawjazała. Tak so nětko na pjeć wobrazach čorno-šěre zmije na běłym pozadku kołowokoło grjekskich eurakow wleku. Złoto pjenjez twori barbny kontrast na rysowankach. „Grjekski dwueurak sym woliła, dokelž je na nim hłowa Europy widźeć. Zmije su ze wšeho swěta a wšelakich časow, wuchadźała pak sym ze serbskeho zmija, kotryž pjenjezy do domu nosy, ale zdobom cyle njestrašny njeje. Ambiwalenca, kotraž w pjenjezach tči, mje zajimuje,“ Maja Nagelowa rozkładuje. Zdźěla strašne zmije, grjekske pjenjezy – njechowa da so w tutej symbolice tež pokazka na financnu krizu w Grjekskej? „To drje tež we wobrazach tči, ale dodnjenje twórbow přewostajam wobhladowarjam“, wona dodawa.

Njerady so wot wobrazow dźěli Wjace z barbu dźěła wuměłča Isa Bryccyna. Mjez jeje dźěłami stej akwarelej, kotrejž nastaštej na městnje w pusćinje Namibije, hdźež bě w dowolu. Nimo toho předstaja tři kaligrafiske serije. K słowam Hiob, Vitrum, Basta je rjad wobrazow namolowała. Kóždy při tym na mjenje abo bóle spóznajomne wašnje jedyn pismik zwobraznja. „Sym so přeco hižo z kaligrafiju zaběrała, z pismikami a słowami, kotrež jako grafiski element wustupuja“, praji Bryccyna, prašana za zakładom swojich dźěłow. W nakładnistwje dźěła wona jako wuhotowarka knihow. Zaběra z knihami a słowami tuž zaso wróćo do wuměłstwa saha. Kóžde z třoch słowow pak je cyłk, byrnjež z jednotliwych pismikow-dźělow wobstało. Tohodla by je wuměłča tež jenož jako cyłk předała – jeli scyła. Wona so mjenujcy rady wot swojich wobrazow njedźěli. „Mam wony luksus, zo njejsym wot toho wotwisna, hač swoje twórby předam abo nic, dokelž w nakładnistwje dźěłam. Za mnje je přeco ćežko swoje twórby předać, trjebam je dołho wokoło sebje a druhdy sym samo wjesoła, hdyž je nichtó njekupi,“ Isa Bryccyna přiznawa.

Zhladuja hižo do přichoda

Wotmysł wustajeńcy wězo tež je, zo móh­li twórby naposledk kupcow namakać. Wosebje za swobodnje skutkowace mjez serbskimi wuměłčemi je nadměru wažne tón abo tamny wobraz wotbyć, wšako dyrbja wot něčeho žiwi być. Zajimcy móža twórbow dla sobudźěłaćerjow banki narěčeć abo wuměłče same. Wotewzać pak móža sej wobrazy wězo hakle, hdyž so wustajeńca 18. decembra – hišće w prawym času do hód – skónči. Při tym płaći, zo wobraz dóstanje, štóž so jako prěni přizjewi. Tež Budyska banka jednu z po­kazanych twórbow za sebje kupi a wuměłstwo tak ze swojimi pjenjezami podpěruje.

Mjeztym zo móža sej zajimcy wustajeńcu w Budyskej ludowej bance wobhladać, Tomasz Nawka hižo do přichoda zhladuje. Zhromadnje z městom Biskopicami chce Zwjazk serbskich wuměłcow klětu podobnu přehladku wuhotować. Dokładny wobsahowy wobjim njeje hišće jasny, ZSW pak chce z klětušim projektom nimo wuměłstwa z ramikowym programom tež serbsku hudźbu a literaturu w Biskopicach předstajić. Dźěło w nowym kole tworjacych wuměłcow je tuž zaběžało.Měrćin Wjenk

wozjewjene w: Kultura

Galerija

dalši wobraz (1) Wustajeńcu je znowa załožene Koło serbskich tworjacych wuměłcow Zwjazka serbskich wuměłcow spřihotowało. Předsyda ZSW István Kobjela (naprawo) je hosći na wotewrjenju přehladki powitał.
dalši wobraz (2) Dobry znajer serbskeho tworjaceho wuměłstwa Sieghard Kozel je přitomnym wobrazy a jich twórče tróšku zbližił.
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND