Dr. Daniel Měrćink

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

1Sym 43lětny nan serbskeje swójby. Ze serbskorěčnej mandźelskej a třo­mi dźěćimi w starobje wosom, sydom a štyrjoch lět bydlu w Budyšinje. Dźěłam jako jurist w nawodnej funkciji w Frankfurtskej bursy.

Hakle w lěću so z Frankfurta do Łužicy nawróćichmy, kaž běchmoj to z mandźelskej zwoprědka planowałoj. Prěnjorjadna přičina nawróta bě, zo wažimoj sej intaktne serbske rěčne rumy a kulturne cyłki we Łužicy.

Po tym zo profitowachmy jako swójba zašłe lěta z kulturneho, wědomostneho a politiskeho dźěła Serbow we Łužicy, chcu so nětko sam we Łužicy „gratu přimać“. Jako čłon załožboweje rady chcu swoje mocy, wědu a nazhonjenja jako swójbny, nan, jurist a manager za to nałoźić, rěčne rumy a witalne kulturne žiwjenje zdźeržeć a dale wuwiwać.

2Ćežišća měli w nowej wólbnej dobje być: zachowanje a dalewuwiwanje rěčnych rumow a kulturnych aktiwitow, serbskorěčne šule, dźěło z dźěćimi a młodostnymi, modernizacija wobstejacych strukturow, přepruwowanje eficiency a kwality institucijow a jich poskitkow.

Jakub Žur

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

1Motiwacija, za wólby załožboweje rady kandidować, bě móžnosć, přez poradźowacu a tež dohladowacu funkciju aktiwnje na dobro Serbstwa sobu dźěłać. Zo je mje Budyska župa „Jan Arnošt Smoler“ narěčała a mi tak nadawk tež přicpěła, bě dalši pohon.

2Mam digitalizaciju za najwažnišu temu, nic jenož powołanskeho pozadka informatiki dla. Digitalizacija je we wosebitej měrje hódna z mostom być a serbsku rěč a kulturu cyłemu swětej spřistupnić. Serbski nadawk wobsteji w tym, fundament stajić. Wšo, štož je za digitalizaciju trěbne, je do na swěće­ připóznatych standardow kładźene. To je wosebje tež wažne za integraciju serbšćiny do digitalnych zarjadow. Internet dyrbi jako skład serbskeho herbstwa wjele wjetšu rólu hrać. Wšitko, štož je digitalizowane, móže so „sobu wzać“ a je tež zakład za firmy kaž na přikład Google. Wone móža indirektnje něšto za Serbstwo zeskutkownić, dokelž jich metody a algoritmy njewotwisnje­ wot serbskeje rěče po statistiskich modelach dźěłaja.

Julian Nyča

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

1W zašłych lětach móžach nazhonjenja zběrać na polu dźěławosće a struktury serbskich institucijow, kotrež bych rady dale na dobro serbskeho ludu zasadźał.

2Digitalizacija wostawa centralne wužadanje, při čimž dyrbimy nimo nowych poskitkow na přikład za wu­knjacych tež na změny we wšědnym žiwjenju a dźěle myslić, hdźež skića so z techniskimi wuwićemi dospołnje nowe móžnosće. Za jich zmysłapołne wužiwanje trjebamy přidatne srědki, ale předewšěm zhromadnu serbsku strategiju a tež dalekubłanje potrjechenych. Hišće bóle mamy dźiwać na zajimy młodostnych, kiž na přikład hudźbu mjeztym zwjetša přez internet poskaja a ćišćane nowiny hižo nječitaja.

Dr. Jürgen Rühmann

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

1Běch aktiwny w diskusijach wo załoženje korporacije zjawneho prawa w dźěłowej skupinje Załožby za serbski lud. Model Serbski sejm njepodpěruju; wón žaneje prawniskeje bazy nima. Dokelž žadyn z modelow spomnjeneje dźěłoweje skupiny – ani korporacija zjawneho prawa ani skrućenje Domowiny – zwoprawdźeny njebu, sej myslu, zo je tuchwilu jenički wuspěch lubjacy puć na dobro serbskeho ludu sylnjenje jeho wliwa znutřka załožby. Sym zwólniwy přewostajić swoje prawniske znajomosće za tajke zesylnjenje. Mam to za spomóžne, dokelž su tež pjenjezydawarjo přede­wšěm zastupjeni přez prawnisce wobhonjenych sobudźěłaćerjow. Myslu sej, zo mam jako swobodny prawiznik (wot lěta 2019) a bywši wiceprezident Sakskeho wustawoweho sudnistwa (hač do kónca 2018) dosć nazhonjenjow a chwile, čestnohamtsku funkciju wukonjeć.

2Mam za wažne spěchować zachowanje a wuwiće serbskich rěčnych rumow. Ale runje tak wažne je rozšěrjeć wobjim spěchowanja załožby přez pjenjezydawarjow, zo budźe móžno zwoprawdźić wobstejace a nowe zaměry bjez wojowanja jednoho přećiwo druhemu.

Susann Šenkec

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

1Wosobinska motiwacija je a wostanje na dobro Serbow so angažować. Dowěrliwe zhromadne dźěło w radźe ze zastupjerjemi Sakskeje, Braniborskeje a Zwjazka a z regionalnymi zastupjerjemi je mi wosebite wužadanje. Skutkować ze Serbami z Hornjeje, srjedźneje, Delnjeje a zwonka Łužicy mje při tym wosobinsce wobohaća.

2Załožba je wuspěšny instrument financowanja za serbski lud. Přeju sej, zo so wona w tym dale wukmani. Trjebamy nazhonitu partnerku za zwoprawdźenje našich předewzaćow. Wočakuju přesadźenje wobsahowych prioritow w spěchowanju, nawabjenje srědkow třećich, trěbnu zjawnu komunikaciju a poradźowanje za projekty a ideje. Kak a hdźe tučasnje kaž tež nowe wobsahi – hlej digitalizaciju – přichodnje přirjadujemy, to spušćam so na namjety zamołwitych.

To a tamne (12.12.18)

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

Pytajo za čłonom rockeroweje skupiny je so policija mylnje do bydlenja 88lětneje žony zadobyła. Zastojnicy běchu čisło domu w Lüdenscheidźe zaměnili. Kaž statne rěčnistwo wobkrući, bě ćežko wobrónjena specialna jednotka rano w šesćich durje bydlenja wułamała a samo slepjacu granatu na balkon ćisnyła. Staruška pak jara měrnje reagowaše. Načinjenu škodu su jej hišće samsny dźeń narunali. Přiwšěm bě racija wuspěšna: Rockera móžachu w druhim bydlenju zajeć.

Přepilny bě sobudźěłaćer zawoda za wotstronjenje wotpadkow w badensko-württembergskim Remstalu. Cyle přikładnje wuprózdni wón wotpadkowej sudobi před zachodom cirkusa. W nimaj pak běchu lampowe rjećazy cirkusa, kotrež chcychu sobudźě­łaćerjo hišće za wječorne předstajenje spójšeć. Nastata škoda: 5 000 eurow.

Krajny sejm wuradźuje

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakski krajny sejm je dźensa swój posledni wuradźowanski tydźeń lěta 2018 zahajił. W srjedźišću steji debata wo dwójnym etaće 2019 a 2020. Sakska planuje z cyłkownje 41 miliardami eurow telko kaž hišće ženje wudać. Dźensa wobjednachu tohorunja namjet frakcijow CDU a SPD, zo ma knježerstwo ze Zwjazkom a Braniborskej jednanja wo nowym financowanskim zrěčenju za Załožbu za serbski lud zahajić.

Do hód znowa chaos hrozy

Barcelona (dpa/SN). Krótko do hód hrozy so rozestajenje mjez centralnym knježerstwom Španiskeje a separatistami w Katalonskej znowa powjetšić. W Madridźe starosća so připowědźe radikalnych podpěrarjow njewotwisnosće dla, katalansku stolicu Barcelonu 21. decembra do chaosa ćěrić a zlemić chcyć, kaž španiska telewizija dźensa rozprawja. Tón dźeń chce premier Pedro Sánchez tam posedźenje ministerskeje rady wotměć. Njeje jasne, hač zetka so tež z regionalnym prezidentom Quimom Torru.

Snadne rozdźěle

Irakski hólčec pokazuje victory-znamjo na jězbje do tak mjenowaneho „zeleneho pasma“ składnostnje swjatočnosćow wčera­wšeje prěnjeje róčnicy dobyća Iraka nad teroristiskej milicu Islamski stat. W decembrje 2017 bě tehdyši irakski premier­minister al-Abadi wozjewił, zo je teritorij irakskeho stata po wojerskej akciji, kotruž běchu USA podpěrali, wuswobodźeny. „Zelene pasmo“ je hač do dźensnišeho centrum mjezynarodneje prezency w irakskej stolicy Bagdadźe. Foto: dpa/Ameer Al Mohammedaw

Chwalba a kritika

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Sakske knježerstwo dyrbi sej jasny wobraz přichoda stworić. To měni Drježdźanski politologa Hans Vorländer. Knježerstwo Michael Kretschmera (CDU) je drje w prěnim lěće skutkowanja rjad dawno trěbnych naprawow nastorčiło, přiwšěm „njetworja jednotliwe naprawy hišće cyłkowny wobraz. Pobrachuje wizija, hdźe chce Sakska za něhdźe dźesać lět stać“, praji Vorländer. Loni 13. decembra bu Michael Kretsch­mer za knježerstwoweho šefa w Sakskej wuzwoleny. Lěto po tym žněje wón tójšto chwalby, ale tež kritiku.

Wothłosowanje wotprajene

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

London/Berlin (dpa/SN). Britiska premierministerka Theresa May je so dźensa k rozmołwam wo wustupje Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije z nižozemskim knježerstwowym šefom Markom Ruttu a ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU) zetkała. Do toho bě wona za dźensa wječor planowane wothłosowanje w britiskim parlamenće nastupajo z Brüsselom wujednane zrěčenje wo brexiće wotprajiła. Wšako bě wot­widźeć, zo w parlamenće žana wjetšina za nje była njeby.

Najwjetši zadźěwk w zrěčenju je tak mjenowany backstop, potajkim garantija, zo po brexiće žane nowe namjezne kontrole mjez britiskej Sewjernej Irskej a čłonom EU Irskej njenastanu. Hewak móhło być, zo přewinjena wobydlerska wójna znowa wudyri. Rjadowanje předwidźi, zo wostanje Wulka Britaniska jako cyłk tak dołho w europskej cłownej uniji, doniž njeje problem z nowym zrěčenjom rozrisany. Wčera wječor bě May w britiskim parlamenće hišće raz potwjerdźiła, zo chce dale za zrěčenje wojować.

nawěšk

nowostki LND