Budyšin (SN/bn). „Belarus – Protest – Kultur“ je hesło wosebiteje wustajeńcy, wuhotowaneje wot Drježdźanskeho towarstwa Kultur Aktiv a galerije nEUROPA a spěchowaneje wot społnomócnjeneje zwjazkoweho knježerstwa za kulturu a medije, kotraž pokazuje hač do 23. meje plakaty a fotografije dohromady 27 běłoruskich wuměłcow na wjacorych městnach sprjewineho města Budyšina. „Bjezkontakny koncept“ zajimcam zmóžnja, sej twórby we wukładnišćach Thespis-centruma, Serbskeje kulturneje informacije, Póstoweho naměsta, młodźinskeho kluba Kurti a dźěłarnje Dźěłań dźeń kaž tež na wabjenskich taflach ­Kamjentneho domu wobhladać. Pod www.kulturaktiv.org je wustajeńca wirtuelnje přistupna. Eksponaty běchu we wobłuku spjećowanja ciwilneje towaršnosće přećiwo režimej w Minsku nastali.

Dr. Marja Grólmusec

póndźela, 26. apryla 2021 spisane wot:

24. jutrownika 1896 narodźi so antifašistiska wojowarka do swójby Jana Grólmusa w Lipsku. Tam bě jeje nan, rodźeny Radworčan a Maćicar, direktor katolskeje šule. Marja studowaše na wučerku a stawizny, je na to w Lipsku, Berlinje a Offenburgu wučeriła a jako swobodna žurnalistka za demokratiju skutkowała.

Politisce bě Grólmusec najprjedy na katolsku stronu Zentrum wusměrjena a měješe dobre zwiski k politikarjej strony Josephej Wirthej, kiž bě we Weimarskej republice minister, w lětomaj 1921 a 1922 samo reichski kancler. Při nastupje Hitlera hłosowaše wón w Reichstagu jako jenički politikar Zentruma přećiwo zakonjej wo nuzowym stawje w Němskej a tak přećiwo diktaturje nacijow.

Tež hdyž w tuchwilnej situaciji pandemiji zawěšk za publikum w Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle zběhnyć njesmědźa, pak za nim naprawy hygieny wobkedźbujo z połnej paru zwučuja. Zhromadnje ze Serbskim ludowym ansamblom probuja za kruch „Són swjatojanskej’ nocy“ Williama Shakespeara. Bjez publikuma wotměja tuž jutře internu premjeru. Přihladowarjo móža so w přichodnej hrajnej dobje na Shakespearowu komediju wjeselić. Hišće njeje rozsudźene, hač stanje so NSLDź z modelowym projektom. „Čakamy na rozsud sakskeho knježerstwa“, praji Serbskim Nowinam rěčnica Gabriele Suschke. Foto: Mirosław Nowotny

Serbja trjebaja zmužitosć, być hinaši

štwórtk, 22. apryla 2021 spisane wot:

Rozmołwa wo filmje „Sorbenkind“ z Patriciju Kaube a Hansom-Jakobom Völkelom

Prapremjeru filma „Sorbenkind“ we wobłuku prěnjeho digitalneho foruma našeho wječornika je wulka ličba zajimcow sćěhowała. Moderator zarjadowanja ­Jakub Wowčer je připosłucharjam a přihladowarjam doma za wobrazowkami režiserku a producentku Patriciju Kaube a korežisera kaž tež zamołwiteho za zwuk Hansa-Jakoba Völkela ze za­jimawymi prašenjemi zbližił.

Je to Waša dotal najwjetša produkcija?

P. Kaube: Haj, wona je po dołhosći najdlěša, kotruž smy dotal zwoprawdźili.

Móžeće skrótka rozkłasć, kak sće na ideju přišli, film produkować?

Zhromadnje Michała Rostoka wopominali

štwórtk, 22. apryla 2021 spisane wot:

Huska (CS/SN). Něhdźe 60 ludźi wopominaše wčera w Husce serbskeho wučerja a přirodowědnika Michała Rostoka, kiž bě so před 200 lětami w Bělšecach narodźił. 40 lět skutkowaše wón jako wučer w Drječinje. Ze zahoritosću wěnowaše so slědźenju přirody. Njesprócniwje po swojej domiznje pućujo korespondowaše ze slědźerjemi zbliska a zdaloka. Snadnu mzdu wudawaše zwjetša za literaturu. Wobdarjenych šulerjow wón spěchowaše. Michał Rostok wosta njezmandźeleny a zemrě 1893. Na Hušćanskim kěrchowje su jeho pochowali.

Staru chórowu tradiciju wožiwić, nowy kruh bywšich stipendiatow załožić­ ­a znowa chlěb poskićeć – Dr. Gregoriusa Mättigowa załožba chce z lětušimi předewzaćemi móst mjez zašłosću a přichodom tworić.

Budyšin (SN/CoR). Poprawom chcyše předsyda rady Dr. Gregoriusa Mättigoweje załožby dr. Uwe Koch medijowych zastupjerjow kaž tež sobuakterow wčera z čerstwym Mättigowym chlěbom z Kubšiskeje Richterec pjekarnje witać. Wirtuelneje medijoweje konferency dla pak to móžno njebě. „Prěni chlěb sym hižo pjekł a chcu kolegam z regiona zakładny recept kaž w lěće 2009 za indiwiduelne zhotowjenje přewostajić“, rozłoži Kubšiski pjekarski mišter Stefan Richter. 30 centow za chlěb dóstanje kubłanski fonds załožby za projekty.

Łužiski wjesny rum chcetaj zachować

srjeda, 21. apryla 2021 spisane wot:

Přibuzčanaj podpěrujetaj nawrótnikow

Hnydom při zahrodźe wupřestrěwa so Nysowa niwa, wuprudźaca měr a idylku. Podłu niwy wjedźe kolesowarski puć Wódra–Nysa. „Bydlimy tam, hdźež druzy dowol činja“, měni grafiska designerka a wučerka yogi Arielle Kohlschmidt z Přibuzka (Klein Priebus) w gmejnje Krušwica, Zhorjelski wokrjes. W lěće 2009 zasydli so wona tu ze swojim partnerom Janom Hufenbachom. Bě to rozsud wutroby. Z wosomlětnym synom Jasperom słuša swójba dźensa kruće k wjesce ze 70 wobydlerjemi. „Wjes, kotraž hromadźe dźerži, dawa wěstotu“, staj Kohlschmidt a Hufenbach přeswědčenaj. Jako agentura „Blendwerck“ starataj so wonaj wo mnohe projekty za marketing, komunikaciju, grafikowy design, wustajeńcy, koncepty za rum a regionalne wuwiće. Z lěta 2017 załoženej syću „Raumpionierstation Oberlausitz“ pohonjataj měšćanow a nawrótnikow, na wjes ćahnyć. Spěchowałoj stej Hornjołužisku pioněrsku staciju w lětomaj 2017/2018 Swobodny stat Sakska a 2019/2020 Roberta Boschowa załožba přez program „Dobyćerjo nowiny/Neulandgewinner“.

Porjedźenka

srjeda, 21. apryla 2021 spisane wot:
We wčerawšej rozprawje pod nadpismom „,Plapadu‘ ma hinaše lěpšiny“ kaž tež w rubrice „Mój wid“ je so zmylk stał. We woběmaj artiklomaj smy mylnje pisali, zo nawoda Lipšćanskeho Instituta za sorabistiku prof. dr. Edward Wornar před­čitansku funkciju za wobě serbskej rěči na priwatnej iniciatiwje zdźěłuje. Prawje ma rěkać, zo Edward Wornar projekt sam wobdźěłuje, nic pak jako priwatna wosoba, ale w dźěłowym času z institutnym kompjuterom. Předčitanska funk­cija za serbšćinje je oficialny institutny projekt. Prosymy wo wodaće za mis­njenje. Redakcija SN

Na 5. dźiwadłowym festiwalu wuchodoněmskich zwjazkowych krajow „Wildwechsel“, kiž ma so lětsa pod hesłom „Zahroda demokratije“ wot 16. do 21. oktobra w saksko-anhaltskim Bernburgu wotměć, předstaji Budyske Němsko-Serbske ­ludowe dźiwadło inscenaciju „Arche Nora“ (na foće wotlěwa Annekatrin Weber ­a Eva Vinke). Kruch nawody klankodźiwadła NSLDź Stephana Siegfrieda je jedna z dohromady wosom produkcijow za dźěći a młodostnych, kotrež bě jury wuzwoliła. Inscenacije pochadźeja z Berlina, Sakskeje a Saksko-Anhaltskeje. W Bernburgu chcedźa potom najlěpši kruch mytować. Foto: NSLDź/Mirosław Nowotny

Strowa konkurenca?

wutora, 20. apryla 2021 spisane wot:
Serbski institut wuwiwa předčitansku funkciju za wobě serbšćinje a nawoda Lipšćanskeho Instituta za sorabistiku – jako priwatna wosoba – tež. Byrnjež to wosobinska iniciatiwa była, začuwa normalny čłowjek to jako dwojenje akcije jeničkeju serbskeju wědomostneju institucijow. Kak maš to hódnoćić? Je to brojenje resursow abo strowa konkurenca, kotraž najlěpšemu wuslědkej polěkuje? Na Hamburgskej uniwersiće je nam w zawodnym čitanju profesor ekonomije rozkładł, kotre móžnosće jako wjetša firma maš so sama strukturować. Pak wšitko hierarchisce rjaduješ a wothorjeka dele postaješ, pak na te wašnje, zo so jednotliwe wotrjady mjez sobu wubědźuja. W prěnim padźe maš problem, zo pobrachowaceje konkurency dla motiwacija wulka njeje so wulce prócować. Na tamnym boku přetrjebuje profilowanje přewjele energije. Najlěpši puć tuž njedawa. Nadźijam so, zo – kaž Edward Wornar to tež namjetuje – dwaj pućej kwaliće serbskeje předčitanskeje funkcije tyjetej. Cordula Ratajczakowa

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND