„Je dźiwne, kotru rólu připad druhdy w žiwjenju hraje“, praji Mira Szary. Lěto skutkuje wona jako přistajena spěwarka w Serbskim ludowym ansamblu, dohromady tři lěta pak bydli hižo ze swojim slubjenym – runja jej spěwarjom SLA – w Budyšinje. Sprjewine město njebě w pólskim Zamośću wotrostłej cuze, jako skićeše so jej šansa přesydlenja. Něhdźe runje tak wulki a znajmjeńša tak rjany kaž Budyšin je tež Zamość. Renesansne městačko blisko ukrainskeje mjezy steji tež na UNESCO-lisćinje swětoweho kulturneho herbstwa. „W našej šuli bě holca z Budyšina lěto hósć. Sym ju někotre razy wopytała, w prózdninach w jeje staršiskim domje přebywała a tež jeje kwas sobu swjećiła. Hač do dźensnišeho smój spřećelenej“, powěda dźensa 33lětna. Lubina Malinkowa rěka přećelka. Mira Szary njeměješe sej tuž tak ćežko, sej tule rjane bydlenje namakać. „Poprawom smój w paradizu dóšłoj“, so wona wjeseli. W lěću chce so mecosopranistka z tenorom Mikołajom Walerychom zmandźelić, a to w jeho ródnym měsće Poznanju.

Towarstwo jako dźěłodawar

wutora, 23. februara 2016 spisane wot:

Budyšin (SN/CoR). Prěni raz skutkuje Spěchowanske towarstwo Serbskeho muzeja jako dźěłodawar, kaž je předsydka dr. Annett Brězanowa wčera na hłownej zhromadźiznje čłonow informowała. Dźak wosebitemu zwjazkowemu programej bě so poradźiło, Budyšanku Irenu Kašporjec wot 1. měrca na tři lěta přistajić. Wona ma so wo archiw a magacin starać. „Hižo dlěši čas bě so muzej wo pomoc prócował. Je tuž wažne, zo podpěruje jón towarstwo při financowanju projektow, předewzaćow kaž tež nakupowanja objektow“, rjekny dr. Brězanowa SN. Mjez druhim je towarstwo tež pomhało katalog jutrowneje wustajeńcy zwoprawdźić. Štož dawno planowany awdioguide za dźěći nastupa, chce so towarstwo za to zasadźić, zo Załožba za serbski lud słuchopřewodnik spěchuje.

Swójske zjawnostne dźěło chce spěchowanske towarstwo muzeja přichodnje bóle profesionalizować. Tak chce swójske logo wuwić, informaciske łopjeno wudać a so zjawnosći přichodnje tež ze stejakom-rollupom předstajić.

Spěchowanske směrnicy změnjene

wutora, 23. februara 2016 spisane wot:

Kulturny konwent Hornja Łužica-Delnja Šleska je na wčerawšim posedźenju we Wojerowskej kulturnej fabrice nowe spěchowanske směrnicy wobzamknył. Nimo toho bu wjelelětny čłon konwenta, bywši direktor Załožby za serbski lud Marko Suchy, rozžohnowany.

Nowy dyrdomdej Gola a Loga

wutora, 23. februara 2016 spisane wot:

Lipsk (SN). Nowa kniha Jurja Kocha wuńdźe k Lipšćanskim knižnym wikam. 17. měrca čita tam awtor sam z dźěćaceje detektiwneje stawizny „Abessinka, wo bist du?“. Štwórta kniha Kocha, kotruž wón w Lipšćanskim nakładnistwje Lychatz wuda, je wot Thomasa Leibla znowa bohaće ilustrowana. Stawizna je zasowidźenje z Golom a Logom. A tež tónraz je wowka Abezinka přičina, zo so přećelej na nowy napjaty dyrdomdej podataj.

Třista dnjow wo francoski Verdun wojowali

póndźela, 22. februara 2016 spisane wot:

21. februara 1916 rano we wosmich zahaji so z wutřělemi z 1 200 kanonami masiwny nadběh němskeho kejžorskeho wójska na francoske město Verdun w Lothringskej, kotrež bě wot 39 twjerdźiznow wobdate. Wutřěle kanonow běchu 200 kilometrow daloko słyšeć. Z tym zahaji so najznaćiša, sobu najkrawniša a na woběmaj bokomaj fronty hoberske straty žadaca sej masowa bitwa Prěnjeje swětoweje wójny. Wona traješe hač do srjedź decembra 1916 a skónči so z němskej poražku. Němske wójsko zhubi ně­hdźe 143 000 padłych a 200 000 zranjenych a zajatych wojakow, mjez nimi cyły rjad serbskich. Straty francoskeje armeje wučinjachu 362 000 bojownikow, z nich 164 000 padnjenych. Po kóncu bojow nazběrachu na bitwišću zbytki 130 000 mortwych, kotrež buchu w kóstnicy w Douaumonće pochowane. Bitwa wo Verdun skónči so po dźesać měsacach na nimale samsnej liniji, kaž lěto do toho. We wojowanju zasadźichu na woběmaj bokomaj prěni raz masiwnje modernu wojersku techniku, kanony z wulkej sylnosću, jědojty płun, wohnjomjetaki, tanki a mócne betonowe bunkry.

Pisane jejka a dalše drohoćinki

póndźela, 22. februara 2016 spisane wot:

25. serbske jutrowne wiki 1 900 wopytowarjow přiwabili

Budyšin (CS/SN). Dohromady 1 900 ludźi je kónc tydźenja do Budyskeho Serbskeho domu přichwatało, zo bychu so wot wušiknosće 32 ludowych wuměłcow wobkuzłać dali, kotřiž su na tamnišich 25. serbskich jutrownych wikach jejka debili. Dokelž bě to jubilejne zarjadowanje, zrodźi Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu wosebitostku: listowu znamku z hódnotu 60 centow, wudatu wot předewzaća PostModern. Wjelelětna čłonka towarstwa Helena Palmanowa z Budyšina njebě jenož ideju k tomu měła. Wona poda zdobom z fotom zakład za wuhotowanje znamki – a po serbskich tradicijach debjene jejka, kotrež su na foće widźeć, bě wona ­tohorunja wuhotowała. Tež sobotu a njedźelu móžachu jej zajimcy přez ramjo hladać, kak małe pisane drohoćinki nastawaja.

Z hudźbu a epizodami zabawjałoj

póndźela, 22. februara 2016 spisane wot:
Jedyn z najpopularnišich dźiwadźelnikow na wuchodźe kaž tež na zapadźe Němskeje Manfred Krug je zawčerawšim hromadźe z jazzowej spěwarku Uschi Brüning ­we Wojerowskej Łužiskej hali koncertował. Jeju tačele drje ma něchtóžkuli doma w kamorje stejo, něhdźe 300 wopytowarjow pak je składnosć wužiwało, jeju live dožiwić. Dwě hodźinje prezentowaštaj wonaj znate a nowše spěwy. Manfred Krug čitaše nimo toho epizody ze swojeho žiwjenja, kotrež připosłucharjam posměwk wuwabichu a jim tak zabawny wječor wobradźichu. Foto: Martina Arlt

Pokazuja pisane serbske jejka a jich tradicije

póndźela, 22. februara 2016 spisane wot:

Jutry so bliža a tak zaso čas jutrowno- jejkowych wikow a wustajeńcow ­wo najznaćišich serbskich ludowych nałožkach.

Budyšin (ML/SN). „Pruhi, kruhi, třiróžki – Pisane serbske jutrowne jejka“ rěka lětuša wosebita wustajeńca Budyskeho Serbskeho muzeja, kotruž stej minjeny pjatk nawječor direktorka Christina Boguszowa a kuratorka Andrea Pawlikowa wotewrěłoj. Wjace hač 80 zajimcow wobhlada sej jako prěni derje zarjadowanu předhladku wo stawiznach a přitomnosći debjenja serbskich jutrownych jejkowe w štyrjoch rumnosćach muzeja. 25 jejkamolerjow z Hornjeje, srjedźneje a Delnjeje Łužicy wustaja tam swoje krasnje pyšene owalne drohoćinki, kotrež móža wopytowarjo hač do 18. septembra w muzeju na Hrodźe wobdźiwać.

„Schlagwort Wendisch“ rěka titul CDje z brošurku, kotruž su dźensa w Choćebuskim Serbskim domje předstajili. Je to­ dokumentacija zwukowych na­točenjow z delnjoserbskich wsow.

Choćebuz (SN). Dešnjanski farar Bogumił Šwjela je na přikład na CDi słyšeć. Wón přednjese wotprošenje Strjažow­skeho braški a powěda wo synowych žnjach na Dešnjanske wašnje. Tež nahrawanje z holčim kwartetom z Górow ma wosebitu hódnotu, a rěčnje zajimawej stej tohorunja natočeni z Christianom Jandowom z Korjenja (Kahren) a prědowanja Wylema Noweho. Cyrkwinske kaž tež ludowe spěwy su słyšeć, kotrež wotbłyšćuja mnohotnosć a kreatiwnosć Delnjo­serbow. Wšako ma nimale kóžda wjes swoju wosebitu rěčnu a hudźb­nu wariantu. Někotre su dźensa hišće znate. Zwukowe nahrawanja dokumentuja dialektalne­ formy delnjoserbšćiny a su zdobom drohotny rěčny material. Historiske dokumenty pochadźeja ze wšelakorych němskich a čěskich archiwow, zdźěla su starše hač 100 lět a dotal njewozjewjene.

Nowa kniha Dyrlicha wušła

pjatk, 19. februara 2016 spisane wot:

Ludwigsburg (SN). Nowa kniha Benedikta Dyrlicha je dźensa pod titulom „Surreale Umarmungen“ w Ludwigsburgskim nakładnistwje Pop wušła. Wona wopřijima poeziju a krótku prozu kaž tež portret Dyrlichoweje maćerje, kotraž bě wot lěta 1937 do 13. februara 1945 w Drježdźanach słužiła. Prof. dr. Dietrich Šołta je předsłowo spisał. Prezentacija němskorěčneje zběrki budźe 20. měrca na Lipšćanskich knižnych wikach.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND