Wosebity zajim za delnjoserbšćinu zwěsćałoj

póndźela, 26. oktobera 2015 spisane wot:

Za dobry spočatk ma jednaćelka Ludoweho nakładnistwa Domowina (LND) Marka Maćijowa prěnje wobdźělenje LND na Mjezynarodnych knižnych wikach Krakow wot 22. do 25. oktobra.

Krakow/Budyšin (SN/at). 19. raz wotměchu so w pólskim Krakowje mjezynarodne knižne wiki, za LND bě to premjera. A wobsadka serbskeho wustajenišća je so z dobrym zaćišćom nawróćiła. Wjele wustajerjow tam bě, mnozy wopytowarjo so za jednotliwe prezentacije zajimowachu. Zastupjerkomaj LND bě wažne, tele knižne wiki zeznać. Jednaćelka Marka Maćijowa a nawodnica rozšěrjenja Manja Bujnowska běštej sej přezjednej: Klětu zas!

Kónc awgusta 1965 wotewrěchu w małym schleswigskim měsće Bredstedt/Bräist tak mjenowany Nordfriisk Instituut (NI). Wón přewza nadawk, rěč, stawizny a kulturu Sewjernych Frizow hajić a přepytować. Institut z dwanaće sobudźěłaćerjemi na šěsć planowych a dalšich wobmjezowanych městnach je hač do dźensnišeho centralne zarjadnišćo k zachowanju a spěchowanju mjeńšinowych aktiwitow we wokrjesu Sewjerneje Friziskeje (NF), kotrež ma swoje sydło w přistawnym měsće Husum. Institut podpěruje tuž – na politisce neutralnej bazy – hižo 50 lět čestnohamtske mocy w specifiskich towarstwach runje tak kaž kubłanje abo medije. Sam wudawa štwórćlětnje časopis Nordfriesland.

Wo knihach a kniharni (23.10.15)

pjatk, 23. oktobera 2015 spisane wot:

Přez kromu talerja pohladnyć, nic naposledk na polu zjawneho literarneho žiwjenja, je spomožne a „přinjese“ stajnje něšto, wšojedne hač awtorej abo literarnje zajimowanemu čitarjej. Druhdy zrodźi so při tym myslička, so z tym abo tamnym awtorom bliže zeznać chcyć. „Připinjene“ informaciske łopjeno Sakskeje literarneje rady tule potrjebu za naš region přikładnje spjelni. A nic jenož to, wšako wuńdźe w nakładźe 2 500 eksemplarow a so po cyłej Němskej rozšěrja. Tak je tež multiplikator za serbsku literaturu. Lětsa na přikład předstajejo spisowaćela Bena Budarja. Wobšěrny přinošk bě tež wěnowany Serbskemu kulturnemu leksikonej.

„Angezettelt“ wuńdźe z lěta 2000. 40stronski zešiwk wuchadźa trójce wob lěto a informuje wo wšelakich wobłukach literarneje krajiny Sakska. Jednotliwe zešiwki maja druhdy titulowu temu, kotrejž so wšelake rubriki přizamknu. W kóždym wudaću staj nimo toho portretaj sakskich awtorow abo přełožowarjow.

Po wobšěrnym generalnym wobnowjenju su Sauerowe pišćele na koncertnej žurli Choćebuskeho konserwatorija z wosebitym koncertom minjeny tydźeń znowa poswjećili. Zaklinčachu mjez druhim twórby Johanna Sebastiana Bacha, Josepha Gabriela Rheinsbergera, Felixa Mendelssohna-Bartholdyja a Pabla Saraste. Mjez solistami wječorka bě tež bywši hudźbny šuler Choćebuskeho konserwatorija prof. Uwe Walther. Pišćele běchu před 25 lětami do žurle zatwarili. Foto: Michael Helbig

Nowa dźěćaca kniha „Dyrdomdeje na wsy“ z pjera Štefana Paški činješe na mnje, jako mějach ju prěnjotnje w rukomaj, jara rjany zaćišć. Wuhotowała je ju Isa Bryccyna, ilustrowała Friederiki Ablang a Załožba za serbski lud je pu­blikaciju spěchowała. Tež sotrowc a dźěći blišich­ přiwu­znych, kotrež hišće čitać njemóža, so za nju hnydom zajimowachu. Titul­ny wobraz, na kotrymž widźiš hólca z kóčku a bulom, jich wězo wa­bješe. Hižo to hódnoću jako prěnju po­zitiwnu rezonancu – chwalba tuž wu­hotowarce!

Poradźeny koncert w Lubinje

štwórtk, 22. oktobera 2015 spisane wot:

Lětuši 40. załoženski jubilej Błótowskeho žónskeho chóra Lubin bě hódna přiležnosć, zo wuhotowaše spěwne ćěleso hromadźe z dalšimi cyłkami minjenu njedźelu nazymski koncert w skutkowanišću wuznamneho twórca kěrlušow Pawoła Gerhardta.

Po dlěšej přestawce zarjadowachu w zamołwitosći Załožby za serbski lud zaso raz nazymski koncert w Lubinje. Połdra hodźiny zaklinčachu serbske pěsnje w cyrkwi Pawoła Gerhardta, wuznamneho twórca ewangelskich kerlušow. Zajimawa infomacija bě wonkowny koncertnym hosćom, zo měješe Gerhardt swój bydlenski dom direktnje pó­dla serbskeje cyrkwje města, wobstejaceje hač do 1945.

Biblioteki dale jara woblubowane

štwórtk, 22. oktobera 2015 spisane wot:

Na dnju bibliotekow měri so sobotu kedźbnosć na nimale 10 000 knihownjow w Němskej. Wone maja wulku přićahliwosć a su dale kulturne a kubłanske zarjadnišća z najwjace wopytowarjemi – tendenca samo stupa. Němski zwjazk bibliotekow je tole hakle njedawno w swojej rozprawje wo połoženju tychle žórłow wědy zwěsćił. Knihownje su so dawno z modernym městnom z e-bookami, konsolowymi hrami a digitalnymi informacijemi stali.

Ludnosć čita telko, kaž hišće ženje do toho. Knihownje po cyłej Němskej su loni přez 440 milionow medijow wupožčili. We wjac hač 122 000 je jich kóžde lěto w Kamjenskej měšćanskej bibliotece Gotthold Ephraim Lessing, jednej z najbóle wukonitych zarjadnišćow w Sakskej. Po prostej statistice sej kóždy Kamjenčan wob lěto přerěznje 65 titlow – su to knihi, časopisy, CDje a DVDje – wupožčuje. Za dwanaće procentow wobydlerjow Kamjenca a wokoliny je knihownja w Lessingowym domje prawidłowna adresa.

Z wjace hač 90 zarjadowanjemi w lěće spěchuje Kamjenska měšćanska biblioteka čitansku a medijowu kompetencu, wosebje w předšulskim a šulskim wobłuku. Marion Kutter

Hdźe su Słowincy wostali?

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Kak je so w Pólskej słowjanski narod z wuchodneje Pomorskeje pominył

Wo Słowincach zhonich prěni raz w přiručkach za předmjet stawizny na Serbskej wyšej šuli, spisanych wot dr. Frida Mětška, te­hdyšeho direktora šule. Běše to w lěće 1952. Do skicy wo Słowjanach (hlej časopis Serbska šula 1953/1954, str. 423) běše Mětšk zarysował Južnych Słowincow w Alpach kaž tež Sewjernych Słowincow při Baltiskim morju. Pozdźišo storčich na sadu w stawizniskej wučbnicy za šulu a powšitkownu wědu sowjetskeho awtora w němskej rěči wo słowjanskim ludźe Sewjernych Słowincow. Dopominam so na sadu, zo su „jich spěwy na přeco womjelknyli“, w tym zwisku tež přispomnjenje wo Serbach, pola kotrychž njeje wěste, hač přežiwja.

Lětsa, na wotewrjenskim zarjadowanju wustajeńcy wo Kašubach w Serbskim muzeju, prašach so nawodu kašubskeje kulturneje skupiny, kiž je po powołanju wučer, hač něšto wo Słowincach wě. Wědźeše jenož: Lud Słowincow je so zhubił. Hdy a kak, to njemóžeše rjec.

Přihotuja nowu wustajeńcu

wutora, 20. oktobera 2015 spisane wot:
Stephan Lehmann z Budyskeho Kamjentneho domu a moler Thomas Kern (wotprawa) přihotujetaj nowu wustajeńcu „MIX 15“, kotruž chcedźa tam pjatk wotewrěć. Widźeć budu twórby něhdźe 30 ludźi, kotřiž wobdźělichu so pod nawodom Kathrin Christoph, Margity Rauschardt, Marka Bruka a Thomasa Kerna na wuměłskich kursach młodźinskeho sociokulturneho centruma. Přehladka budźe hač do 17. januara na hornim poschodźe Kamjentneho domu přistupna. Foto: SN/Maćij Bulank

Dokumentuje změny krajiny

wutora, 20. oktobera 2015 spisane wot:
Mjez něhdźe 50 zajimcami, kotřiž běchu na wotewrjenje wustajeńcy „Změny krajiny“ Jürgena Maćija njedźelu w Dešnjanskim domizniskim muzeju přišli, bě tež Choće­buski wuměłc Stephan Kaiser z mandźelskej (wotprawa). Na 25 wulkich wobrazach a w třoch ramikach z mjeńšimi fotami Maćij mjez druhim dokumentuje, kak je wudobywanje brunicy napohlad zdźěla wotbagrowaneje wsy Groźišća wot 1987 do 2005 a zničeneho Liškowka wot 1987 do 2006 změniło. Foto: Thomas Kläber

nawěšk

  • Tež lětsa je Domowina na swjedźenskim zarjadowanju wjacorym čestnohamtsce skutkowacym Serbam Myta Domowiny, Čestne znamješko Domowny a tohorunja čestne čłonstwo třěšneho zwjazka spožčiła.  Mjez wuznamjenjenymi běchu zastupjerjo wjacorych generacijow.

nowostki LND