Kulturny konwent Hornja Łužica-Delnja Šleska je na swojim poslednim lětušim posedźenju dalšu lisćinu spěchowanskich projektow za lěto 2016 wobzamknył. Tež towarstwo Kamjenjak budźe z 10 000 eurami podpěrane.

Zhorjelc (SN/CoR). 10 000 eurow spěchowanja – to najprjedy raz derje klinči. Za předsydu towarstwa Kamjenjak Ludwiga Pickerta pak je připrajena suma problem. Wšako steji tak dale na hračkach, hač móža klětu scyła mjezynarodnu wuměłsku dźěłarničku rězbarjow a kamjenjećesarjow w Miłočanskej skale přewjesć. Hižo lětsa dyrbjachu planowane jubilejne 10. zarjadowanje njedosahacych pjenjez dla wupadnyć dać, hačrunjež by kulturny rum projekt z 10 000 eurami spěchował. „Nimamy hišće oficialnu zdźělenku. Trjebamy něhdźe 50 000 eurow, zo bychmy dźěłarničku přewjesć móhli. Smy tuž próstwu wo wjele wjace hač 10 0000 eurow stajili. Problem wostanje samsny: Zwotkel dóstanjemy zbytne pjenjezy? Nowe měritka kulturneho ruma, zo njespěchuja projekty z wjace hač 50 procentami cyłkownych kóštow, su jara špatne za towarstwa bjez wosobinskich swójskich dochodow“, kritizuje předsyda.

Wo knihach a kniharni (23.12.15)

srjeda, 23. decembera 2015 spisane wot:

Sym sej chětro wěsty, dwustronski přinošk tale kolumna njebudźe. Ale trochu chcył hišće zhladować na zašłe nakładniske lěto. Njech je to mały literarny pospyt wo nas a našich knihach, prjedy hač so do – myslu sej – zasłuženeho swjatka a hodownikowanja podamy. Hodownikowanje, dźiwne to słowo, wo kotrymž njejsym jenož před chwilku čitał, ale njedawno tež słyšał. Mój serbski słownik je njeznaje, to rěka, ani jedyn z tych na mojej polcy ani Frenclowy. A naš luby Alfons sam mi to bohužel hižo prajić njemóže – naš serbski wšudźebył, kiž zdaše so w kóždźičkim kućiku swěta a Łužicy doma być a kiž by zawěsće jako prěni wědźał, hdźe statok mój hišće pokład chowa, kotrehož so dotal sam dohladał njeběch. Wón wědźeše powědać wo kóždej wsy, je nimale kóždy stary dom a kóždeho wobydlerja z mjenom znał. Ach, so wě, tajkeho mjenowědnika tola hišće mamy, jenož z „W“ prědku. Tón so z mjenami samo tak derje wuznawa – wosebje w kónčinje Błótow a jamow –, zo je cyły atlas z nimi pjelnił. Potajkim naš mjenowy nawigator po Łužicy.

Powědku słyšeli

póndźela, 21. decembera 2015 spisane wot:
Nimale 50 předewšěm małych připosłucharjow je wčera na Chróšćanskej Krawčikec žurli hodownu powědku Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła „Dźěći kralow“ słyšało a widźało. Petra-Marija Bulankec-Wencelowa čitaše holcam a hólcam kaž tež jich staršim wo dyrdomdejach dźěći třoch kralow, kotrež na kóncu stawizny tola hišće hródź z Jězusdźěćatkom nańdu. Foto: Feliks Haza

Janšojski bog w měšćanskej hali

póndźela, 21. decembera 2015 spisane wot:
Wjace hač 800 wopytowarjow je wčera popołdnju w Choćebuskej měšćanskej hali musical „Hodowne žony“ Delnjołožiskeje kulturneje akademije (Kula) za dźěći a dorosćenych dožiwiło. Něhdźe 60 sobuskutkowacych w starobje pjeć do šěsnaće lět musicala Fantasia, Delnjoserbskeho gymnazija a chóra delnjoserbskeho dźěćaceho a młodźinskeho ansambla je na jewišću tež Janšojskeho boga witało. Ideja a stawi­zna musicala stej wot Franka Kossika. Foto: Michael Helbig

Lange žada sej rozsud pruwować

pjatk, 18. decembera 2015 spisane wot:

Z napjatosću wočakowany dypk dnjoweho porjada na wčerawšim posedźenju kulturneho konwenta Hornja Łužica-Delnja Šleska w Zhorjelcu bě próstwa města Zhorjelca, so z wothłosowanja­kmanym čłonom gremija stać.

Zhorjelc (SN/CoR). W kulturnym konwenće wostanje najprjedy wšitko, kaž je. Město Zhorjelc smě drje dale wo rozsudach sobu diskutować, wothłosować pak nima. Zhorjelski krajny rada Bernd Lange (CDU) bě wčera za próstwu hłosował, přirjadnica Budyskeho krajneho rady Birgit Weber wšak přećiwo tomu. Tak bě próstwa wotpokazana. Załožba za serbski lud njeje so na wčerawšim posedźenju konwenta wobdźěliła.

Antiserbskosć element rasizma

pjatk, 18. decembera 2015 spisane wot:

Budyšin (ML/SN). „Stereotypy su wobrazy w našich hłowach a nastajenje skupiny ludźi k druhej“, wuzběhny dr. Tobias Weger wčera w přednošku w Budyskim Serbskim instituće. Wědomostnik w Oldenburgskim Zwjazkowym instituće za kulturu a stawizny Němcow we wuchodnej Europje porěča na temu „Hornja Łužica na němskich ,mental maps‘ w času mjez swětowymaj wójnomaj“.

Pawlina Krawcowa

pjatk, 18. decembera 2015 spisane wot:
Do delnjoserbskich prócowarjow a woporow nacistiskeho režima słuša Pawlina Krawcowa, kotraž narodźi so 18. decembra 1890 dźěłaćerskej swójbje Kita Rejnusa w Gołkojcach. W Choćebuzu nawukny wona wušiwanje a wukubła so w Berlinje na mišterku-šwalču. Wuda so na tkalca Krawca z Bageńca. Swójba přesydli so 1928 do Choćebuza, hdźež bě Krawcowa wot lěta 1926 do 1938 samostatna šwalča za delnjoserbsku drastu. Wuběrnje je tež klanki w tutej drasće zhotowjała. Jeje ludowuměłske­ wudźěłki wustajachu w Frankfurće n. M., hdźež dósta za nje diplom, w Budyšinje, Drježdźanach, Berlinje, Saarbrückenje a Praze. Tam wobdźěli so 1932 tež na zjězdźe Sokoła. W srěnich lětach pisaše někotre reportaže a basnje wo narodnym a socialnym połoženju do Casnika a do Pratyje. Nacije ju „antiněmskeje propagandy, strašnych poćahow a spionaže za Čěsku dla“ wobskoržichu, a 1938 ju Gestapo zaja. Na smjerć chora bu z jastwa pušćena. 16. septembra 1941 wona zemrě. Před domom šwalčernje připrawichu 2009 kopolak a na domje 2010 wopomjatnu taflu. Manfred Laduš

Z kombitiketom

štwórtk, 17. decembera 2015 spisane wot:

Budyšin (SN/at). Z kombinowanym zastupnym lisćikom chce Budyska turistiska informacija klětu wot měrca wopytowarjow jednoho muzeja w měsće wabić, zo sej hišće dalše wobhlada. Za tak mjenowany kombitiket płaći jednotliwc dźesać, swójba 28,50 eurow. To zaruča zastup do Serbskeho muzeja, Muzeja Budyšin, Stareje wodarnje a na Bohatu wěžu. Budyski wokrjesny sejmik je naležnosći póndźelu přihłosował a změnjene płaćizny zastupnych lisćikow za Serbski muzej wot 1. měrca 2016 wobzamknył. Kaž Katrin Bernkopfowa ze zarjadnišća we wokrjesnym nošerstwje zdźěli, „su dotalne płaćizny dale płaćiwe. Změna stej wudospołnjeni kombitiketa dla.“

Poskitk je předewšěm za turistow mysleny. Za dobu jednoho lěta kombinowany zastupny lisćik we wobłuku pilotoweho projekta jenož w turistiskej informaciji na Hłownym torhošću předawaja. Po tym rozsudźa wo trěbnym přiměrjenju kasow w muzejach, zo móhli tež tam kombitiket předawać. Muzeje dóstanu podźělny dobytk, turistiska informacija pawšalu. Nadźijeja so tuž wjace muzejowych wopytowarjow.

Zaso taj wrotarjej!

srjeda, 16. decembera 2015 spisane wot:

Druha kompjuterowa hra Rapakow „Krabat a potajnstwo serbskeho krala“

Stawizny kompjuterowych hrow – adventurow – su dołhe a hibićiwe. Tónle žanr bě w 1990tych lětach PC jako platformu za hru wurosć dał. Titule kaž „Monkey Island“ su po wšej dorostowej generaciji hłuboki zaćišć zawostali. Je lědma 40lětneho, kotrehož woči njeby­štej so tež dźensa hišće při sadach kaž „Tam, zady tebje, třihłowata wopica!“ hnydom błyšćiłoj.

Wokoło lěta 2000 pak bě boom nimo, a mnozy připowědźachu tehdy kónc žanra. Jenož w Europje dźeržachu so hišće zasakle někotre małe studija, kotrež dale za zbywacych fanow produkowachu, kaž běštej to na přikład Amanita Design w Čěskej a Funcom w Norwegskej. W tym času wozjewi šěsć přećelow z Łužicy pod mjenom Rapaki 2001 prěnju serbsku widejowu stawiznu „Krabat je so nawróćił“. Z lubosću wuhotowana hra bě mjez serbskimi młodostnymi jara woblubowana. Dokelž pak njebě žana němskorěčna wersija, wosta wona zwonka dwurěčneje Łužicy zwjetša njeznata.

Na kóncu swjedźenskeho tydźenja, wotměwaceho so po wuspěšnym zakónčenju wobnowjenja Budyskeje simultaneje cyrkwje swj. Pětra, je ewangelsko-lutherska wosada wosebje sylny duchownohudźbny dypk stajiła. Wulke wosadne kantorstwo předstaji ze solistiskim kwartetom z Drježdźan kaž tež z tamnišim baroknym­ orchestrom pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Michaela Vettera jednu z wusahowacych hudźbnych twórbow barokneje doby, oratorij „Messias“ (The Messiah) Georga Friedricha Händela (1685–1759). Wot lońšeje nazymy w Budyšinje jako kantor a hudźbny direktor za cyrkwinski wo­krjes Budyšin-Kamjenc skutkowacy cyrkwinski hudźbnik běše sej z tejle twórbu jako dirigent a zdobom cembalist nadawk předewzał, za kotrehož přihot trjebaja nazhonići interpreća zwjetša cyłe lěto. Jara poradźene předstajenje w połnje wobsadźenym Božim domje njehodźi so tuž wysoko dosć hódnoćić.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND