Poslednje, rozsudźace proby za lětuši pasion Chróšćanskeje wosady přewodźataj Michał Cyž z Budyskeho SAEK a Tomaš Cyž z Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła, kiž tež režiju wjedźe. Premjera budźe sobotu w 19.30 hodź. Foto: SN/M. Bulank

Zabawna čitanka

štwórtk, 10. septembera 2015 spisane wot:
Budyšin (SN). Wudawaćel Marko Grojlich zhladuje w swojej runje w LND wušłej knize „Mjez Křičom a Lubatu – Zwischen Lutherberg und Löbauer Wasser“ do młódšich stawiznow serbskich narańšich wsow mjez pahórčinu a holu. Zezběrał je wón kopicu historiskich serbskich nowinskich přinoškow wo wšědnym žiwjenju a njewšědnych podawkach w šěsć něhdy ryzy serbskich wosadach Poršicy, Budyšink, Bart, Hrodźišćo, Hućina a Malešecy. Hromadźe z wurězkami ze serbskeje literatury zestaja je do zajimaweje a zabawneje dwurěčneje čitanki.

Rudolf Enderlein

štwórtk, 10. septembera 2015 spisane wot:
Dźensa před 30 lětami je Budyski rězbar Rudolf Enderlein zemrěł. Tworjacy wuměłc bě ze serbskim kulturnym žiwjenjom a wosobinami kaž z dr. Janom Cyžom a Jurjom Winarjom wusko zwjazany. Wšako bě angažowany čłon Budyskeho wokrjesneho předsydstwa Towaršnosće za škit pomnikow a dalšich gremijow Kulturneho zwjazka. Mnohe lěta nawjedowaše wón ludowuměłske kružki a kubłaše tak wuměłski dorost. Stworił je busty Jana Skale, dr. Marje Grólmusec za Radworsku šulu a Jana Arnošta Smolerja za pomnik při Budyskim Cyhelskim nasypje. Město Budyšin pyša někotre dalše jeho twórby, kaž wosebje mjez dźěćimi woblubowanej mjedwjedźej za hłownym domom Němskeho pósta a postawje „Wučomnik“ a „Wustrowjaca“. Jara rady je Enderlein małoplastiki wo zwěrjatach tworił a je swoje dźěła tež rady wustajał, tak w galeriji „Budyšin“ a na Njeswačanskim hrodźe. Trajne zasłužby zdoby sej po kóncu wójny, wotstroniwši wójnske škody na stu­kowym wjelbje Budyskeho hrodu. Nimo toho je sobu restawrował relief Maćija Corvinusa na hrodowej wěži. M. Laduš

Wěste wurazy su trěbne

srjeda, 09. septembera 2015 spisane wot:

Rozmołwa z Alfonsom Frenclom wo nowostce „Mój serbski słownik“

W Ludowym nakładnistwje Domowina je njedawno wušła nowa kniha Alfonsa Frencla, kotraž mjez čitarstwom hižo chwalobny wothłós žněje. Alfons Wićaz je so z awtorom rozmołwjał.

Po trilogiji wo, we a kołowokoło Łužicy a do toho hižo knihach kaž „Podłu Kló­šterskeje wody“ a dalšich je nětko wušoł „Mój serbski słownik“. Što jón wot Wašich předchadźacych publikacijow rozeznawa?

A. Frencl: Poprawom so moje knihi wulce njerozeznawaja, dokelž dźe wo to, widźeć Łužicu w konteksće z wjetšim swětom. Ćeži­šćo nowostki měri so bóle na serbski słowoskład, na serbske słowa, kotrež spytam w konteksće widźeć. Serbska rěč wšak njeje ženje wot wobswěta izolowana była. Wona je dawała a brała, je sej požčowała z druhich rěčow a je tež wupožčowała.

Z pomocu hornjoserbskeho alfabeta namakaće stajnje temu, zwisowacu z Łu­žicu. K tomu podawaće zajimawe słowa, zwjetša archaiske. Kak sće sej to nazběrał?

Prof. dr. Dietrichej Šołće gratulowali

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:
Wjelelětny direktor Serbskeho instituta prof. dr. Dietrich Šołta swjeći dźensa 65ćiny. Tak je wón w Serbskim instituće tež wutrobne zbožopřeća zastupjerjow serbskich institucijow kaž tohorunja slědźerskich kolegow přijał. Z pólskeho Poznanja je prof. dr. Tadeusz Lewaszkiewicz gratulować přijěł. Dietrich Šołta přewza w lěće 1992 direktorstwo serbskeho zwonka uniwersitneho slědźenišća. Našemu dźenikej je wón wot 1980tych lět swěrny awtor. Foto: SN/Maćij Bulank

LND prezentuje literarne žně na čitanskej turneji

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Ludowe nakładnistwo Domowina hotuje so na lětušu čitansku turneju. Wona zahaji so 15. septembra w Choćebuzu. Na programje steji 14 čitanjow. Z literarnej kermušu 4. oktobra w Spalach so tradicionalna turneja zakónči.

Günterej Hoffmannej k 80ćinam

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:
Znaty zběrar serbskeje narodneje drasty Günter Hoffmann z Małeje Nydeje je sobotu 80ćiny swjećił. Jeho angažement njewaža sej jenož we Wojerowskej Domowinskej župje „Handrij Zejler“, ale tež w Rownjanskim towarstwje Njepilic dwór, hdźež je z čestnym čłonom. Do syły gratulantow stej so tež Heidi Listowa a Gertrud Win­carjowa (wotlěwa) z Čornochołmčanskeho towarstwa Krabatoweho młyna zarjadowałoj. Heidi Listowa bě jubilarej zhotowiła klanku w drasće jutrowneje spěwarki, kotraž w jeho zběrce hišće zastupjena njeje. Foto: Ulrike Herzger

Naročne zynki Jana Cyža zaklinčeli

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Lichań (bn/SN). Pod hesłom „Wot tradicije hač k modernje“ zaklinča sobotu na žurli Lichańskeho hrodu portretowy koncert z twórbami Jana Cyža. Hudźbny wječor bě mjez druhimi zapósłanča Němskeho zwjazkoweho sejma Marja Michałkowa (CDU) tež składnostnje njedawnych 60. narodnin komponista w ramiku Lichańskeho­ lětnjeho kulturneho programa organizowała. Čłonaj Berlinskeje komiskeje opery Gerald Gnausch na křidle, Lutz Kohl na saksofonje a klarineće a jako docentka w Berlinje skutkowaca sopranistka Anna Korondi předstajichuwe so wotměnjacych so wobsadkach titulej­ zarjadowanja wotpowědny zajimawy zarys dotalneho tworjenja Jana Cyža. Wosebje wusahowachu kruchi „Joy – Stück I“ za klarinetu, „Gedanken über …“ za basklarinetu a prěni raz hrata „Krydowana njewjesta“. W srjedźišću koncerta stejaca, připosłucharjow nimale dźesać mjeńšin putaca kompozicija za sopran­, alt-saksofon, basklarinetu a pask „Skoki přez Š“ na tekst Róže Domašcyneje bě wjeršk wječora. Spěwarka Anna Korondi přeswědči z kedźbyhódnym serbskim wurjekowanjom.

Mortkowska twjerdźizna twori idealnu kulisu

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Mortkow (SN/MiR). Spektakl pod hołym njebjom „Knježe prawa“, 3. nóc na twjerdźiznje w Mortkowje pola Łaza, je so zarjadowarjomaj radźił. To pokaza publikum – něhdźe 1 200 zajimcow bě sej pjatk, sobotu a njedźelu tam dóšło – z wulkim přikleskom na kóncu předstajenja. Sobotu hrajachu, spěwachu, rejwachu a hudźachu ansamblowcy a jich hosćo­, byrnjež so před kulisu po srjedźowěkowskim přikładźe natwarjeneje twjerdźizny chětro dešćowało. Publikum to wosebje chwaleše. Njedźelu pak dyrbjachu předstajenje wotprajić, za to poskićachu wuměłcy wurězki z inscenacije na žurli Jakubecec twjerdźizny. Tež swójbne popołdnjo je wčera pod wjedrom ćerpiło. Přiwšěm wužichu mnohe swójby składnosć so po njewšědnym twarje rozhladować.

Serbske Nowiny so čitarjow naprašuja

pjatk, 04. septembera 2015 spisane wot:

Lube čitarki, lubi čitarjo,

redakcija Serbskich Nowin a Ludowe nakładnistwo Domowina stej wćipnej: Je Wam naš wječornik swěrny přewodźer po serbskim a łužiskim žiwjenju abo rozsudźa proste wuhotowanje nowiny wo tym, hač přinoški čitaće? Što so Wam wobsahowje lubi, što mjenje rady čitaće? Kotre informacije parujeće a kotre maće snano samo za zbytne?

To wšo ma naprašowanje w němskej rěči DIMA Marktforschung z Mannheima w septembrje a oktobrje wuslědźić. Za to wužiwaja rozmołwy w małym kruhu w Budyšinje abo telefoniske napra­šowanje. Wobdźělenje je dobrowólne a ano­nymne. Institut je hižo před pjeć lětami­ čitanske zadźerženje abonentow a njeabonentow Serbskich Nowin přepytował. Zakonske zakłady za tajke naprašowanja nakładnistwu njedowoleja, na wosobu poćahowane daty abonentow institutej DIMA dale dawać.

nawěšk

nowostki LND