Na kónc wójny so dopominali

póndźela, 31. awgusta 2015 spisane wot:

Składnostnje 2. hornjołužiskeho dnja, kotryž je so hižo 21. awgusta wotměł, organizowachu tójšto wšelakich kul­turnych a zabawnych zarjadowanjow. Nimo­ mnohich koncertow, literarnych wječorow a dalšich zetkanjow steješe wčera tež serbske čitanje na programje.

Budyšin (JRö/SN). Zwjazk serbskich wuměłcow je tež lětsa składnostnje 2. hornjołužiskeho dnja swójske zarjadowanje při- a wuhotował. Přeprosyli běchu sej wčera do zahrodoweho lokala „Morgensonne“ w Budyšinje spisowaćela Bena Budarja, kiž je w serbskej kaž tež němskej rěči swoje basnje a wujimki z knihow „Tež ja mějach­ zbožo“ a „Sym měła tajki strach“ čitał.

Na wčerawšim swjedźenskim ćahu w błótowskich Bórkowach składnostnje 700. róčnicy prěnjeho naspomnjenja sydlišća wobdźělištej so tež tutej žonje, prezentowacej běrny jako ratarski wudźěłk regiona. Cyłkownje tysac sobuskutkowacych so na ćahu wobdźěli. Bě to wjeršk tydźeń trajaceho swjedźenja. Foto: dpa/Patrick Pleul

Čitajće w nowym rozhledźe (28.08.15)

pjatk, 28. awgusta 2015 spisane wot:

W šestym čisle Rozhlada rozprawješe Kinga Doleżal-Kijo wo mjez Serbami mjenje znatych publikacijach etnografa Oskara Kolberga, do kotrychž słušeja tež přinoški wo Łužicy. Mjez druhim wopisowaše wona ludowy spěw „Naša Hanka w’ wěncu steji“, wobjednawacy lubosć mjez Hornjoserbowku a Delnjoserbom. Nastaću, wo­znamej a změnam pěsnje wěnuje so farar na wuměnku Cyril Pjech.

Wustajeńca nětk w Slepom

štwórtk, 27. awgusta 2015 spisane wot:

Zhromadny wuměłski projekt słowjenskich a serbskich wuměłcow „Přechod Übergang-Prehod“, kotryž bu loni w Korutanskej zahajeny, su lětsa wot spočatka meje do awgusta w Budyšinje a Choćebuzu dele wjedli. Nětko nańdźe přehladka w Slepom swoju poslednju městnosć we Łužicy.

Zajutřišim, sobotu, wotewru w Slepjanskej cyrkwi mjeztym w Serbach šěroku diskusiju zbudźacu wustajeńcu fotoweho cyklusa słowjenskeho tworjaceho wuměłca z Korutanskeje Karla Vouka pod hesłom „Satkula. (S)twor(jen)a krajina. Oder die Wa(h)re Landschaft“. Přehladka je hižo w Serbskimaj muzejomaj w Budyšinje a Choćebuzu dobry wothłós mjez wopytowarjemi našła, kotřiž běchu sej ju w nahladnej ličbje wobhladali a so wo njej pozbudźejo wuprajili. Wšako wustajene fota wo zničenju łužiskeje krajiny, jeje kultury a identity přez wotbagrowanje serbskich wsow runje to napřećiwne wuprajejo, hač to, štož z tam zdobom po­datych citatach, wosebje z wustawow krajow Sakskeje a Braniborskeje, wo škiće serbskeje rěče, kultury, serbskeho rěčneho ruma a přirodźe wuchadźa.

Wo poeziji wobrazliwosće

štwórtk, 27. awgusta 2015 spisane wot:

Na finisaži wustajeńcy „Satkula“ zhromadnje z wustupom wobdźělnikow-basnikow 37. swjedźenja serbskeje po­e­zije w Budyskim Serbskim muzeju měje­še Karl Vouk swjedźensku narěč. Wujimki z njeje tule wozjewjamy:

Jako wobrazowy wuměłc wužiwam stajnje zaso literarne citaty jako dźěl swojich wobrazow, tak na přikład w cyklusu „Vita: mors“ (2005 – 2010) abo w tule wustajenym cyklusu „Satkula“. André Breton rěčeše wo „poeziji wšědneho dnja“. Tule wustajene dźěła jednaja wo wšědnym dnju. Wone cituja z wustawow Swobodneho stata Sakskeje a Kraja Braniborskeje, kotrejž měłoj wšědny dźeń w tutych regionach regulować. Ci­taty konterkarěruju wobraz po wobrazu z napřećiwnymi wobrazami, napřećiwnosćemi, kotrež začuwach jako wobkedźbowar, jako w lětach 2011 do 2013 Łu­žicu přepućowach.

Berlin (SN/CoR). Jedyn z najwažnicših mjezynarodnych hudźbnych mytow, Echo klasiki, dóstanje lětsa mjez druhim Carolina Eyckec. Tereministku a komponistku wuznamjenja w kategoriji koncertneho nahrawanja lěta za hudźbu 20./21. lětstotka za CD „Kalevi Aho: Theremin Concerto – Horn Concerto“, kotruž je loni šwedska firma BIS Records (Klassik Center Kassel) wudała. Zakład toho běštej koncertaj, kotrejž bě wona w lěće 2011 zhromadnje z Lapskim komornym orchestrom a jeho nawodu Johnom Storgårdsom kaž tež z hornistom Annuwom Salminenom zwoprawdźiła.

„To je wulka česć za mnje a zdobom kročel doprědka w prócowanju, zo namaka teremin swoje městno w swěće klasiskeje hudźby“, zwuraznja Carolina Eyckec na swojej internetnej stronje. Dźensa 28lětna serbska hudźbnica bě jako sydomlětna nawuknyła na lěta 1920 wot Leona Theremina wunamakanym elektroniskim instrumenće hrać. „Dźakuju so Kalevijej Aho, zo bě dosć zmužity ‚haj‘ prajić, jako prošach jeho, zo by mi koncert za teremin spisał.“

Historiski rozsud wosrjedź nocy

wutora, 25. awgusta 2015 spisane wot:

W rańšich hodźinach 23. awgusta 1990 wobzamkny Ludowa komora NDR, te­hdyši sejm, kónc swójskeho kraja, Němskeje demokratiskeje republiki

Zapósłancy ludu běchu w přidatnym posedźenju, zwołanym na wurjadnu próstwu ministerskeho prezidenta Lothara de Maizièra (CDU) w nócnym marathonje wobzamknyli, zo ma NDR wobłukej Za­kładneho zakonja Zwjazkoweje republiki Němskeje po artiklu 23 Zakładneho zakonja přistupić. Stać měješe so to 3. oktobra samsneho lěta.

Wotpowědnu próstwu ludoweho zastupnistwa předčita prezidentka Ludoweje komory Sabine Bergmann-Pohl a wozjewi zdobom wuslědk wothłosowanja: „Wotedate bu 363 hłosow, wšitke bě­chu­ płaćiwe. Z „haj“ hłosowało je 294 zapósłancow.“ Trěbna wjetšina za doskónčny krok k zowazjednoćenju bě docpěta. Dźesać měsacow po wotewrjenju murje bě kónc něhdyšeje socialistiskeje NDR wobzamknjeny. Ministerski prezident de Maizière, kiž chcyše tydźenje trajacu ćahańcu rozsudźenu měć, bě po nócnym posedźenju mučny, ale chětro wolóženy.

Wjac hač swěcu a zwuki dožiwili

póndźela, 24. awgusta 2015 spisane wot:

Delni Wujězd/Hamor (AK/SN). Hižo do wulkeho wjerška festiwala transNaturale poskićichu hibićiwi wobydlerjo a organizatorojo lětsa zajimawe zarjadowanja. W delnim Wujězdźe wotewrěchu minjeny pjatk stajnu wustajeńcu na česć hoń­twjerja a spisowaćela Gottfrieda Unterdörfera (1921-1992), kiž je ze swojimi spisami zwuraznił žiwjensku filozofiju, dźensa aktualnišu hač hdy do toho.

Delnjowujězdźanske domizniske towarstwo je zestajało zajimawu přehladku wo Unterdörferu, kotrehož skutkowanje chcedźa tež z pomocu CDje dale rozšěrjeć. Wot soboty ranja bě wotewrjeny hród pod hesłom „Delni Wujězd pisa stawizny“. Wosebita wustajeńca pokazuje stawizny tamnišeho něhdyšeho wustawa za wukubłanje duchownych a wučerjow. Tež młodźi Serbja mějachu přez wustaw dóstać přistup k wyšemu kubłanju. Domizniske towarstwo haji tohorunja namrěwstwo fararja Jana Šmuca (1715 - 1798), kiž je, po tym zo bě serbšćinu nawuknył, serbsku gramatiku a serbsko-němski słownik wudał.

Stare pohanstwo – nowe hibanje

póndźela, 24. awgusta 2015 spisane wot:

Bywši šefredaktor časopisa Rozhlada dr. Richard Bígl a bywši jednaćel nakładnistwa Telesma dr. Baal Müller wobhospodarjataj hromadźe internetnu stronu www.wendisches-heidentum.jimdo.com. Minjeny pjatk staj wonaj w Budyskim hosćencu „Culinarium“ we wobłuku 2. dnja Hornjeje Łužicy ideju a swój angažement na polu słowjanskeho pohanstwa předstajiłoj.

Budyšin (SN/CoR). Něhdźe 20 zajimcow jara wšelakoreho razu, mjez nimi tež někotři Serbja, bě přišło, zo bychu wjace wo tematice zhonili. Čiły dohlad do aktualneje sceny nowonaboženskeho słowjanskeho hibanja poda dr. Bígl. Do toho bě z Hessenskeje pochadźacy a dźensa w Treuenbrietzenje bydlacy dr. Müller přitomnym temu z bóle wědomostneho wida zbližić spytał.

Třeći raz přewjedźe Serbski ludowy ansambl swjedźenske hry na Jakubecec twjerdźiznje w Mortkowje, a to wot 4. do 6. septembra pod hesłom „Knježe prawa“.

Budyšin/Mortkow (SN/CoR). Wopytowarjo smědźa so lětsa na pokročowanje lońšeje stawizny „Prawo prěnjeje nocy“ z pjera Jěwy-Marje Čornakec w režiji Tima Heilmanna wjeselić. Ze spěwom a reju powěda nowa hra zabawnje stawiznu wo lubosći, intrigach a swójbnej zwadźe.

Stawizna započina so w póstnym času lěta 1685. W korčmje pod Mortkowskim hrodom dadźa sej poddanojo knježka jeja a połć słodźeć. 30lětny Willibald von Stinkwitz, kiž bě so na karnewalu we Venedigu zawjeselował, so domoj wróći. Ale tež jeho mać Heriberdina so po třinaće lětach jako metresa na kurwjerchowskim dworje w Drježdźanach do Mortkowa nawróći. Wona hnydom zapřimnje, zo tu njemóžetaj dwaj knježić. Syn dyrbi hić, najkmańšo na kralowski dwór do Drježdźan, tam by móhł karjeru činić. Wona plan wupječe, w kotrymž tež sakski kurwjerch wažnu rólu hraje.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND