Čitajće w nowym rozhledźe (26.02.16)

pjatk, 26. februara 2016 spisane wot:

Přichodny štwórtk, 3. nalětnika, spominamy na 200. narodniny Jana Arnošta Smolerja. Mjez njeličomnymi projektami bě wón nastorčił wudawanje časopisa Łužičan, kiž je nimo Łužicy předchadnik dźensnišeho Rozhlada. Z hódnoćenjom Smolerja a ze slědźenjom wo nim zaběra so w swojim nastawku Franc Šěn. Wón praša so zdobom za tym, hdźe móhło so dotal njewuslědźene zawostajenstwo Smolerja chować.

Tak kaž dźiwaše so Smoler 1845 w Tydźenskej Nowinje serbskich wučerjow dla, kotřiž ničo za Serbstwo nječinja, dokelž njewěrja, zo wone dale wobsteji, tak rozestaja so Hartmut Leipner z wuslědkom kompjuteroweje simulacije slawista Tadeusza Lewaszkiewicza, kotraž wěšći smjerć serbšćiny w lěće 2170.

Wěra zachowa nutřkownu domiznu

pjatk, 26. februara 2016 spisane wot:

Slepo (AK/SN). Zwjazanosć z domiznu wurosće ze sylneje wěry a z pěstowanja kulturneho namrěwstwa předchadnikow. „Nutřkownu domiznu njemóžeš ni­hdy zhubić“, podšmórny propst An­drzej Fober, farar ewangelsko-lutherskeje wosady swjateho Chrystoforusa Wrócław, wčera we wobłuku bibliskeho tydźenja w Slepom. Tón wotměwa so hišće hač do njedźele pod hesłom „domizna“.

Předswědčiwe wukony

štwórtk, 25. februara 2016 spisane wot:

Dobyćerjo wubědźowanja „Młodźina hudźi“ koncertowali

Wuznamjenjeni lětušeho regionalneho wubědźowanja „Młodźina hudźi“ su předposledni dźeń januara w awli Wojerowskeho Lessingoweho gymnazija koncertowali. 17 dźěći a młodostnych w starobje dźewjeć do 16 lět z hudźbnych šulow Budyšin, Třikrajowy róžk, Zhorjelc a Wojerecy předstaji so jako solist, w duwje abo w ansamblu.

Wulka pilnosć, wobstajnosć a hłuboki nutřkowny poćah k hudźbje k tomu wjedu, zo hižo najmłódši w starobje dźewjeć a dźesać lět wuměłske wukony prezentuja, zo so jenož dźiwaš. A njeje to jeničce hrajerska wušiknosć, kotraž wulki zaćišć zawostaja. Tež předstajenske kmanosće w přednoškach emocionalnje a čile skutkuja. Tak Maria a jeje bratr Daniel Pfister na klawěrje a klarineće wulkotnje hromadźe hudźitej. W kruchu „Andante“ Ludwiga Spohra je dynamiske zwukowanje klarinety na koncerće wosebje napadnyło.

Wobrazliwa zběrka začućow

štwórtk, 25. februara 2016 spisane wot:

Měrćin Wjenk je wuwzaće, 29lětny spisowaćel je zdokonjał, štož ma někotryžkuli młody čłowjek na swojej, tak mjenowanej „to-do“-lisćinje stejo: jónu w žiwjenju knihu napisać. Njeje drje to hnydom roman, ale w rjedźe kapsnych knihow Ludowe nakładnistwa wuńdźe kónc lěta 2015 jeho prěnička „Stary dom“, wopřijaca 124 stron.

A puć ke knize je Měrćin Wjenk wutrajnje kročił. Tuž měł sej na nim přikład wzać, štóž chcył tež raz swójsku knižnu premjeru dožiwić. Do zjawnosće stupił je młody awtor prěni króć lěta 2010 z powědančkom w zešiwku Paternoster. Lěće po tym wobdźěli so na dźěłarničkomaj LND za serbski literarny dorost. Tak je próca wo nowu generaciju pisacych prěnje płody njesła. Wot toho časa mjenujcy dźěłaše Wjenk zaměrnje zhromadnje z lektorom LND Pětrom Thiemannom na swojej prěničce. Wona wobsahuje štyri, po wašnju powědanja cyle wšelakore stawizny.

Lausitziale IV na turje

štwórtk, 25. februara 2016 spisane wot:
Grodk (SN/CoR). Z prěnim hrajnym filmom „Das richtige Leben“ młodeho, z Korzymja pochadźaceho režisera Roberta Hebera su zawčerawšim lětušu Lausitziale zahajili. Na to poda so před třomi lětami w Grodku załoženy filmowy festiwal prěni raz na turu. Pod hesłom „Změnić a přeměnić“ přeprošeja tónraz na jězbu po počasach a štyrjoch městnach z regionalnymi stawiznami a žiwjenskimi dopomnjenkami. Tak předstaja 27. apryla we Wjelčanskim wopytowarskim centrumje „Excursio“ lědma pokazane filmowe dokumenty. 23. junija prezentuje kameramuž Andreas Köfer we Wojerowskej kulturnej fabrice njewšědne produkcije studentow filmowych uniwersitow a akademijow. Poslednja stacija budźe 26. septembra w Čornopumpskim domje „Suhler Klubhaus“, hdźež pokazaja filmowe dokumenty z časa nastaća industrijoweho giganta „Čorna Pumpa“ . Časowi swědcy tam wo swojich nazhonjenjach rozprawjeja.

Originalne „Podlěćo“ předstajił

štwórtk, 25. februara 2016 spisane wot:

Budyšin (CRM/SN). Zakónčiwši pjećdźělny cyklus oratorijow „Počasy“ bě wučer a hudźbnik Korla Awgust Kocor w Ketlicach w oktobrje 1891 slědowace zwěsćił: „... kóždy zjawnje spóznaje, zo sym so za serbski spěw a serbske spěwanske swjedźenje swěru a dospołnje postarał.“ Oratorije předležachu nětko kompletnje jako rukopis, a to z klawěrnym přewodom. Orchestrowe wersije zdźěłachu hakle počasu po Druhej swětowej wójnje.

Što móža listowe znamki powědać

štwórtk, 25. februara 2016 spisane wot:

Budyšin (SN/CoR). Tež Budyske towarstwo filatelistow je na swjedźenskim lěće składnostnje 200. narodnin Jana Arnošta Smolerja wobdźělene. „Je to wosobina, kotruž dyrbiš hódnoćić“, wuzběhny Bernd Seiler, čłon předsydstwa a hłowny organizator wustajeńcy, kotruž su wčera w Budyskej Serbskej kulturnej informaciji wotewrěli. Dohromady 14 taflow z wosebitymi znamkami, pohladnicami, kuwertami a dwurěčnymi kołkami su zestajeli. Šěsć z nich je wuhotował předsyda Malešanskeje Domowinskeje skupiny a čłon Budyskich filatelistow Klaws Petrenc. Za taflu pod hesłom „Serbja we Łužicy“ bu wón na wubědźowanju ze slěbornym mytom wuznamjenjeny.

Dwě wukrajnej skupinje hižo jasnej

srjeda, 24. februara 2016 spisane wot:

Chrósćicy (SN/JaW). Prěnjej wukrajnej skupinje, kotrejž chcetej so na klětušim XII. mjezynarodnym folklornym festiwalu wobdźělić, stej jasnej. „Stej to cyłkaj z Egyp­towskeje a z Indiskeje. Smy jimaj wobdźělenje wobkrućili“, rjekny předsyda přihotowanseho wuběrka festiwala Marko Kowar po wčerawšim prěnim zetkanju gremija w Chrósćicach.

Kaž Kowar dale zdźěli, maja hižo mnohe naprašowanja z wukraja wo sobuskutkowanje na klětušim swjatku. Wuběrk chce so nětko časćišo schadźować, festiwal přihotować, wotpowědne próstwy wo spěchowanje spřihotować a je sčasom wotedać. Zdobom dyrbja so čłonojo, zwjetša hižo wjacore lěta we wuběrkuskutkowacy a tuž nazhonići, rozsudźić, kotre dalše požadace so kulturne skupiny z wukraja přeproša.

„Je dźiwne, kotru rólu připad druhdy w žiwjenju hraje“, praji Mira Szary. Lěto skutkuje wona jako přistajena spěwarka w Serbskim ludowym ansamblu, dohromady tři lěta pak bydli hižo ze swojim slubjenym – runja jej spěwarjom SLA – w Budyšinje. Sprjewine město njebě w pólskim Zamośću wotrostłej cuze, jako skićeše so jej šansa přesydlenja. Něhdźe runje tak wulki a znajmjeńša tak rjany kaž Budyšin je tež Zamość. Renesansne městačko blisko ukrainskeje mjezy steji tež na UNESCO-lisćinje swětoweho kulturneho herbstwa. „W našej šuli bě holca z Budyšina lěto hósć. Sym ju někotre razy wopytała, w prózdninach w jeje staršiskim domje přebywała a tež jeje kwas sobu swjećiła. Hač do dźensnišeho smój spřećelenej“, powěda dźensa 33lětna. Lubina Malinkowa rěka přećelka. Mira Szary njeměješe sej tuž tak ćežko, sej tule rjane bydlenje namakać. „Poprawom smój w paradizu dóšłoj“, so wona wjeseli. W lěću chce so mecosopranistka z tenorom Mikołajom Walerychom zmandźelić, a to w jeho ródnym měsće Poznanju.

Towarstwo jako dźěłodawar

wutora, 23. februara 2016 spisane wot:

Budyšin (SN/CoR). Prěni raz skutkuje Spěchowanske towarstwo Serbskeho muzeja jako dźěłodawar, kaž je předsydka dr. Annett Brězanowa wčera na hłownej zhromadźiznje čłonow informowała. Dźak wosebitemu zwjazkowemu programej bě so poradźiło, Budyšanku Irenu Kašporjec wot 1. měrca na tři lěta přistajić. Wona ma so wo archiw a magacin starać. „Hižo dlěši čas bě so muzej wo pomoc prócował. Je tuž wažne, zo podpěruje jón towarstwo při financowanju projektow, předewzaćow kaž tež nakupowanja objektow“, rjekny dr. Brězanowa SN. Mjez druhim je towarstwo tež pomhało katalog jutrowneje wustajeńcy zwoprawdźić. Štož dawno planowany awdioguide za dźěći nastupa, chce so towarstwo za to zasadźić, zo Załožba za serbski lud słuchopřewodnik spěchuje.

Swójske zjawnostne dźěło chce spěchowanske towarstwo muzeja přichodnje bóle profesionalizować. Tak chce swójske logo wuwić, informaciske łopjeno wudać a so zjawnosći přichodnje tež ze stejakom-rollupom předstajić.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND