Budyšin (DŠ/SN). W rjedźe knižnych premjerow předstaji Ludowe nakładnistwo Domowina wčera wječor nowostku Křesćana Krawca, kotraž je runje hišće w lěće jeho kulowatych 80. narodnin wušła.

Za dwanaće monologow pod titulom „Sej statok stajili“ bě Hrubjelčanski awtor po lěće 2012 prěki a podłu po woběmaj Łužicomaj jězdźił, zo by awtentiske žiwjenske stawizny Serbow z třoch generacijow nahrawał. Před něhdźe 25 připosłucharjemi čitaše wón wčera w Budyskej Smolerjec kniharni, podpěrany wot lektorki Ingrid Juršikoweje, wurězki z třoch samoportretow – z Delnjeje Łužicy, ze Slepjanskeho regiona a z Chrósćic. Njeje to prěni raz, zo staja wjelestronski spisowaćel tu prašenje „Što wot nas wostanje?“, a to z wida serbskeho kulturneho prócowarja.

Kulturna skupina Lidová muzika z Chrastu je předwčerawšim w Praskej cyrkwi swjateho Klimenta swoju nowu CD ze serbskimi pěsnjemi předstajiła. Cyłkownje 28 štučkow w hornjo- a delnjoserbšćinje kaž tež w slepjanšćinje běchu lajscy wuměłcy minjene měsacy­ w Plzeňskim studiju Čěskeho rozhłosa nahrawali. Režiju měješe Jaroslav Krček, kiž je hižo wjacore serbske hudźbne projek­ty přewodźał. Koncert na premjerje zynkonošaka w Praskej cyrkwi wopyta něhdźe sto ludźi. Foto: Beno Šołta

Čitajće w nowym rozhledźe (30.11.18)

pjatk, 30. nowembera 2018 spisane wot:

Decemberski Rozhlad je w šěrokim zmysle stawizniski. Před 400 lětami zemrě Albin Moller – muž, kiž wuda 1574 prěnje serbske ćišćane knihi. Rozhlad předstaja z Tšupca pochadźaceho fararja kaž tež wosud jeho kalendra a spěwarskich z małym katechizmom. Jens Buliš pisa wo njerunym žiwjenskim puću Mollera – na přikład njebě so duchownemu poradźiło, trajne farske městno namakać –, kotrehož běh móžeš z dźensnišeho wida wše­la­ko interpretować. Po rozdźělnych pućach dóstachu so tež eksemplary Mollerowych spěwarskich z jedneje ruki do druheje, doniž­ so mnohe slědy za dźensnišeho zajimca njezhubja. Někotre pak wjedźechu k digitalizaciji, tak zo móžemy Mollera mjeztym w interneće čitać. Wo tym zhoniće z přinoška Franca Šěna.

Za swójbnymi slědami pytał je přez mnohe lěta a lětdźesatki Kevin Zwar, kotre­hož prjedownik Pětr Zwar bě 1854 z Droždźija wupućował. Justyna Michniuk je so z Awstralčanom rozmołwjała.

Thietmar z Merseburga

pjatk, 30. nowembera 2018 spisane wot:
Wuznamny chronist zažneho srjedźowěka, biskop Thietmar, po staroserbskim Mjezyborski, zemrě 1. decembra 1018 w Merseburgu. 25. julija 975 narodźi so wón sakskej hrabinskej swójbje von Walbeck­ w sydlišću samsneho mjena. W Quedlinburgu a Magdeburgu kubłaše so na teologu a bu 1009 na biskopa Merseburga wuswjećeny. Jako tajki knježeše nad tehdy staroserbskim krajom. Wulke zasłužby zdoby sej jako pisar wosom­zwjazkoweje łaćonskeje chroniki. W njej wopisowaše stawizny a žiwjenje němskosakskich knježićelow, połobskosłowjanskich kmjenow a zažneje Pólskeje wot časa kejžora Heinricha I. hač do lěta 1018. Chronika Thietmara złožowaše so na starše pisomne podłožki a na jeho dožiwjenja na bitwy Němcow z pólskim wójwodu Bolesławom Chrobrym a z dalšimi Słowjanami. Z wopisanjom boja w lěće 1002 wo hłowne hrodźišćo Milčanow stej Budyšin a tam 1018 podpisany měr prěni raz naspomnjenej. Zhoniš wo wojowanju wo hrodźišću Łužičanow Liubusu a jeho zničenju, wo přibohach kaž Swarožiču, wo wysokim stawje ratarstwa Głomačanow, wo zapusćenju jich kraja a wujimki ze serbskeje rěče. Manfred Laduš

Prapremjera a rarita

srjeda, 28. nowembera 2018 spisane wot:

Słowjenski gitarist twórbu na dirigenta serbskeho pochada spisał

Po njedawnym počesćenju dr. Jana Rawpa na dnju posmjertnych 90. narodnin wusa­howaceho serbskeho komponista a hudź­bnowědnika předstajichu hudźbnicy a spěwarjo, mjez druhim sopranistka Romy Petrick, komorne kompozicije, kruchi za soloinstrumenty a spěwy. Liana Bertók bě program zestajała. Dramaturgisce wušiknje pokazachu woni wjelestronskosć wuměłca runje tak kaž jeho wuwiće nastupajo harmoniku a žanry.

„Humor je cyle wažna ručica“

srjeda, 28. nowembera 2018 spisane wot:

Słubfurt. Wobydlerjam wokoliny něhdźe 30 kilometrow sewjernje zaliwa Łužiskeje Nysy do Wódry móhło switać, wo čo so při tutym dźiwnym, tak mjenowanym kófrowym słowje jedna. A wězo tež wšitkim, kotřiž su tam hižo raz na wopyće byli a so trochu za to zajimuja, što so za hranicu na tamnym boku rěki takle stawa. Jasnišo wěcka snano wupada, storčimy-li potom na Zielona Berg, Hrabiwalde abo Zgörzelic. Samo wo Bautszynje bě hižo rěč. Cyle jasnje, smy wosrjedź Noweje Ameriki. Wosebita „komisija za naležnosće pomjenowanja we wróćozdobytych kónčinach“ je sej tute wopřijeća wumysliła a zapisa je do swojorazneje karty, kotraž ma so wot wuchoda na zapad – znajmjeńša, dźe-li po woli iniciatorow projekta „Słubfurt a Nowa Amerika“.

Wědomje budźić

srjeda, 28. nowembera 2018 spisane wot:
Zły Komorow (SN). Nowy rjad zarjado­wa­njow je Załožba Rosy Luxemburg wčera w Złym Komorowje zahajiła. W tam­nišej Serbskej cyrkwi wosrjedź města je spěwy­twórc Bernd Pittkunings něhdźe 40 zajim­cam wobrjady a nałožki Serbow a dwu­rěčneje Łužicy w do- a hodownym času rozłožił. Z nowym rjadom chce załožba w Złym Komorowje a wokolinje wědomje budźić, zo bě město něhdy dwurěčne a je zdobom interkulturne. To zwurazni jeje zastupnik a přećel Serbow dr. Gerd-Rüdiger Hoffmann. Na dalšich zarjadowanjach chcedźa so mjez druhim serbskemu zakonjej wěnować. Wot lěta 2017 přisłuša Zły Komorow oficialnje serbskemu sydlenskemu rumej Braniborskeje. Měšćanska rada bě so tomu chětro wobarała.

Muzej wustaja dary ludźi

srjeda, 28. nowembera 2018 spisane wot:
W Choćebuskim měšćanskim muzeju wotewru dźensa wječor wustajeńcu wosebi­teho razu: Wopytowarjo maja składnosć, sej eksponaty wobhladać, kotrež su ludźo zarjadnišću darili. Muzej njemóže dary přeco hnydom a dołhodobnje wustajeć. Tuž chcedźa so na te wašnje darićelam dźakować. Do měšćanskeho muzeja dochadźa tydźensce tójšto darow, kaž kuratorka muzeja Dagmar Pfeifer zdźěli. Wona bě minjene dny z tym zaběrana, přehladku darow zašłych lět přihotować. Wustajeńca wostanje hač do klětušeho februara přistupna. Foto: Michael Helbig

Kulturna zyma w putniskej oazy

srjeda, 28. nowembera 2018 spisane wot:

Chrósćicy (SN/MWj). Za mnohich wo­bydlerjow Chrósćic a wokolnych wsow je w zymskich tydźenjach a měsacach kruty termin, zo dojědu sej sobotu wječor do Chróšćanskeje putniskeje hospody na přednošk, spěwny wječor abo podobne zarjadowanje. Wot přichodneje soboty, 1. decembra, putniska mać Monika Gerdesowa zaso na zarjadowanja we wobłuku kulturneje zymy přeprosy, a to mjeztym hižo wosmy raz. Wšitke wječory započnu so w 19.45 hodź.

Dohromady 13 najwšelakorišich zarjadowanjow so hač do klětušeho 30. měrca stajnje sobotu w putniskej oazy wotměje. Jeničkej­ wu­wzaći stej 11. a 20. januar. To budźetej­ čitanje Christiana Schultzy z Połčnicy a wječor pod hesłom „Ćěkancy a my“ z ­Kamjeničanskim propstom Clemensom Hrjehorjom pjatk respektiwnje njedźelu.

Žiwjenje Polakow w Němskej, to je stawizna z njeskónčnje wjele fasetami. Wobšěrna kniha „Čitanka-leksikon“ pokazuje nětko z wuběranymi přikładami na zabawne kaž powučne wašnje, kak Pólki a Polacy, „pólske“ městna abo dopomnjenki stawizny a přitomnosć Němskeje wobwliwuja.

Susodny wliw bě a je wjelestronski. Hižo za čas NDR běchu sciencefiction-romany Stanisława Lema a jich sfilmowanja požadane, bě telewizijna serija „Štyrjo tankisća a pos“ kult a spěwytwórc Czesław Niemen tajny tip. Na zapadźe docpěchu profijowe koparske mustwa kaž Borussia Dortmund a Schalke 04 swój postup a wuspěch mjez druhim synow poruhrskich Polakow dla. A někotryžkuli pólski eksport, kaž trikofilmoweju rjekow Loleka a Boleka, jazz-hudźbnika Tomasza Stanka abo prosće pólsku wódku, wažachu sej ludźo na zapadźe kaž na wuchodźe. Tež sławny „Polski Fiat“ sy na woběmaj stronomaj Łobja kupić móhł, za chětro rozdźělnu płaćiznu.

nawěšk

  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme, ze stejacym
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", cyrkwinski hudźbny direktor Friedemann Böhme dźakuje so sopranistce Romy Petrick
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", fararka Jadwiga Malinkowa dźakuje so dirigentej, cyrkwinskemu hudźbneho direktorej Friedemannej Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor) Miry Walerych-Szary (alt), Romy Petrick (sopran, wotlěwa
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme (foto)
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor, wotlěwa) a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod naw
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme (foto)
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor) Miry Walerych-Szary (alt), Romy Petrick (sopran, wotlěwa
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor) Miry Walerych-Szary (alt), Romy Petrick (sopran, wotlěwa
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow  a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", serbski superintendent Jan Malink wita připosłucharjow
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Čerstwje pražane kołbasa derje słodźi.
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Zabawa z "Podku" w stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
W swjedźenskim stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Zabawa w swjedźenskim stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Zhromadna wječor na prěnim dnju
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Krajny biskop dr. Carsten Rentzing (naprawo) w rozmołwje z wobdźělnikami sobotu w swjedźenskim stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Skupina "Podka" z Drježdźan je wosadny swjedźeń na farskej zahrodce wobrubiła.
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Dźěłowy kruh po přednošku krajneho biskopa na temu „Lud a domizna w swětle biblije“
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Dźěłowy kruh po přednošku krajneho biskopa na temu „Lud a domizna w swětle biblije“
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Krajny biskop Ewangelsko-lutherskeje krajneje cyrkwje Sakskeje dr. Carsten Rentzing (nalěwo) a serbski superintendent Jan Malink w rozmołwje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Dźěłowy kruh po přednošku krajneho biskopa na temu „Lud a domizna w swětle biblije“
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme ze stejacymi

nowostki LND