Domjace hudźenje zakładne prawo

štwórtk, 01. nowembera 2018 spisane wot:

Karlsruhe (SN/bn). Jednanje na Zwjazkowym sudnistwje wo domjacym hudźenju njeje so z wočakowanym zasadnym wusudom skónčiło. Přiwšěm je V. ciwilny senat sudnistwa zakonske postajenja na wašnje wukładł, kotrež móhł sudnikam nišich instancow přichodnje dźěło wolóžeć. Tak zwěsćichu Karlsruhescy zastoj­nicy, zo „słuša domjace hudźenje k zakładnoprawnisce škitanemu rozwiwanju wosobiny. Wone kaž tež z nim zwisowace zwučowanje móže bytostny žiwjenski wobsah tworić a wjeselo nad žiwjenjom njesnadnje wobwliwować.“ Tohodla „maja­ susodźa tutu socialno-adekwatnu a wašnju wotpowědowacu wólnočasnu zabawu we wěstych hranicach akceptować“. Konkretne časy – nimo zwučeneho připołdnišeho resp. nócneho měra – sudnicy njepostajichu. Poručeja pak, zo njeměło za zwučowanje nałožowany časowy wobłuk tři hodźiny wob (dźěłowy) dźeń překročić.

Zbliža so nowym prudźenjam z respektom

wutora, 30. oktobera 2018 spisane wot:

„Špihel časa“ – hudźba a literatura serbsku prócowarku-jubilarku Chrystu Meškankowu wobstajnje přewodźatej

Dźensa swjeći Budyska publicistka, přełožo­warka a hudźbnica Chrysta Meškan­kowa wosomdźesaćiny. „Čłowjek­ móže dźakowny być docpěć starobu, kotraž generacijam do toho tak spožčena njebě. Sym wjesoła, zo sym­ čiła a wobrotniwa a zo móžu dźěłać.­ Dźěło je za mnje zwisk k towaršnosći. Čas na wuměnku – sym nětko hižo­ nimale dwaceći lět rentnarka – je da­rjeny čas. Jara sej wažu, zo móžu dale čestnohamtsce skutkować a hdys a hdys tu abo tamnu linku napisać. Dołhož mje trjebaja, to tež rady dale činju­“, rodźena Róžeńčanka powěda.

Wosebje čitarjam našeho wječornika je wona dźensa najskerje najbóle jako awtorka znata. Recensije a rozprawy wo kulturnych podawkach – tu hłownje na polu hudźby – su jeje ćežišćo, pisa pak runje tak wo politiskich a towaršnostnych temach­. Byrnjež krótko do přewróta w lěće­ 1989 cyłkownje połdra lěta w kulturnej redakciji Noweje doby přistajena była, njeje pjero jeje poprawny dźěłowy nastroj.

W cyrkwinskej słužbje

Wjerškaj na kóncu festiwala

wutora, 30. oktobera 2018 spisane wot:

Nový Bor/Budyšin (SN/bn). Wuznamny pianist Lukáš Vondráček a swětosławni smyčkarjo Pavela Haasoweho kwarteta su wčera ze swjatočnym koncertom „100 lět republiki“ lětuši hudźbny festiwal „Musica Lípa“ zakónčili. We wupředatym Novoborskim měšćanskim dźi­wa­dle předstajichu woni twórby Antonína Dvořáka. Mjez wjerškami festiwala, kotryž bě mecosopranistka Magdalena Kožená 17. septembra w Jablonecu nad Nisou zaha­jiła, běchu wjacore wustupy renoměrowanych wuměłcow we Łužicy, koncert „Hraju bjez dótknjenja ...“ Caroliny Eyckec a Christophera Tarnowa w Českej Lípje kaž tež wopyt SLA w Děčínje, hdźež su program „Moja reja! Pokłady serb­ske­je Łužicy“ wuspěšnje předstajili.

Serbowka w předsydstwje CIOFF

wutora, 30. oktobera 2018 spisane wot:
Nimo lońšeje rozprawy a planowanja dalšich nadawkow bě skutkowanje młodźiny Mjezynarodneje rady za organizaciju festiwalow folklory a ludoweho wuměłstwa (CIOFF) ćežišćo hłowneje zhromadźizny jeje němskeje sekcije minjeny kónc tydźenja w saksko-anhaltskim Salzwedelu. Serbow zastupowachu wotpósłancy Domo­winy, Serbskeho ludoweho ansambla, Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny a Slepjanskeho folklorneho ansambla. Mjez druhim su na přichodny swětowy festiwal Folkloriada, kotryž budźe za dwě lěće w baškiriskim měsće Ufa, Smjerdźečanskich rejwarjow nominowali. Nimo toho wuzwolichu čłonku Slepjanskeho folklorneho ansambla Mariju Pěčkec do předsydstwa němskeje sekcije CIOFF, k čemuž jej před­sy­da Norbert Müller (wotlěwa) gratulowaše. Foto: Wolfgang Kotisek

Jewišćowy bal w znamjenju dowola

wutora, 30. oktobera 2018 spisane wot:
Jónu wob lěto změni so Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło na wulku balowu žurlu, hdźež wuhotujetej NSLDź a Serbski ludowy ansambl hromadźe jewišćowy bal. Minjeny kónc tydźenja steješe wón pod hesłom „Dowol w Němskej“. Do njeho hodźeše so wurězk z inscenacije „Doma w paradizu“ z Petru Mariju Bulankec-Wenclowej (naprawo), Janom Mikanom (3. wotprawa) kaž tež rejwarkami a rejwarjemi ansambla­. Dobry wothłós žnějachu tohorunja mjeńše programy, kotrež su zdźěla w foyeru pokazali. K rejam hudźeše spočatnje orchester SLA walčikowe zynki, pozdźišo hraješe band. Foto: SN/Maćij Bulank

Před něšto dnjemi dóstach zrudźacu powěsć, zo je 16. winowca wuběrny čěski žurnalist, spisowaćel, přełožowar a přećel Serbow Luboš Příhoda (rodź. 1934) zemrěł.

Mjeno Příhody jako žurnalist je zwjazane předewšěm z lětom 1968. Te­hdy wudawaše wón w Liberecu wot 21. do 28. awgusta dwójce wob dźeń nowinu Svobodný Vpřed (Swobodne Doprědka), w kotrejž pisaše přećiwo wobsadźenju Čěskosłowakskeje přez sowjetske a dalše wójska Waršawskeho pakta. Tohodla njemóžeše pozdźišo lěta dołho w medijach dźěłać a tež ničo pod swojim mjenom publikować. Před někotrymi lětami­ je wón swoje dopomnjenki na tutón čas spisał a w dwěmaj knihomaj wudał.

Za Serbow a jich kulturu započa so Příhoda intensiwnje zajimować, jako započach před lětami sobu dźěłać na přihoće wobsaha jara reprezentatiwnych zběrkow Koła Liberecskich awtorow (KAL), kotrymž rěkaja Kalmanach. Jako wón zwěsći, zo móžu jemu něšto wo Serbach poskićić, so jara zwjeseli. A tak bě nimale w kóždym wudaću Serb z přinoškom z Łužicy zastupjeny: Hanka Krawcec, Beno­ Budar, Ingrid Hustetowa a dalši.

Budyšin (SN/bn). „Zornjatka na puću“ je zběrka z basnjemi, prozu a spěwami Róžeń­čan kružka pisacych. Po wuspěšnej knižnej premjerje njedawno w Róžeńće předstajichu w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu antologiju wčera w Budyskej Smolerjec kniharni.

Annett Šołćic powita dwaceći hosći a přepoda słowo za knihu zamołwitemu lektorej Pětrej Thiemannej. „Tele wudaće je wuraz česćownosće nad ludowej li­te­raturu, kotraž je wažny stołp našeje kultu­ry. Wona rěči z wutroby a swědči wo wjeselu“, Thiemann zjimaše, dźakujo so wudawaćelej Benej Budarjej kaž tež jeho­ mandźelskej Ludmili za jeju dźěło.

Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU, 2. wotprawa) je Njebjelčanskemu Krabatowemu towarstwu za to­waršnostno-socialny angažement Sakske wobydlerske myto 2018 spožčił. Swobodny stat, Załožba cyrkwje Našeje knjenje Drježdźa­ny a Kulturna załožba Drježdźany Drježdźanskeje banki česća z mytom towarstwa, iniciatiwy, institucije a jednotliwe wosoby. Krabato­we towar­stwo, kotrež zastupowachu Tomaš Čornak, Beate Hufnagel, Steffen Mühl a Reiner Deutschmann (wotlě­wa), je sej­ 5 000 eurow z Lipšćanskim towarstwom Giro dźěliło. Foto: Krabatowe towarstwo

Z łužiskim poćahom tworił

pjatk, 26. oktobera 2018 spisane wot:

Dóstali smy zrudźacu powěsć, zo je komponist, aranžer, chórowy a orchestrowy nawoda, hudźbnik, čłon Zwjazka serbskich wuměłcow Hans Hütten 20. oktobra po ćežkej chorosći zemrěł.

Hans Hütten narodźi so 23. měrca 1943 w sakskim Nossenje. Na Hudźbnej wysokej šuli „Carl Maria von Weber“ w Drježdźanach je předmjet trompetu studował. Jeho powołanske wuwiće zahaji so 1964 w orchestrje Choćebuskeho dźiwadła.

Wot lěta 1985 dźěłaše jako swobodnopowołanski komponist a je wobšěrnje a mnohostronsce tworił. Wu­znamny podźěl toho běchu kompozicije z jasnym hudźbnym a tematiskim poćahom k Łužicy. Předewšěm je so Hans Hütten wuměłsce serbskim hudźbnym tradicijam přiwobroćił. Mnohe jeho twórby namakaš w repertoirje nahladnych serbskich solistow a zynkoćělesow.

Čitajće w nowym rozhledźe (26.10.18)

pjatk, 26. oktobera 2018 spisane wot:

28. meje 1893 narodźi so w Bórkowach basnica a nowinarka Mina Witkojc, kotraž zemrě 11. nowembra 1975 w Popojcach. Přichodne wudaće Rozhlada wě­nuje jej wjacore přinoški. Přihotujo wu­stajeńcu wo Minje Witkojc je so wjednica Bórkowskeje domizniskeje stwy Bärbel Schubertowa započała za dotal mało wobkedź­bowane hudźbne tworjenje Witkojc­ zajimować. Přehlada w Serbskim kultur­nym archiwje sep rukopisnych spěwnych kompozicijow a napisa swoje wobkedźbo­wanja za Rozhlad. Pětš Janaš je basnje ze zběrki „K swětłu a słyńcu“ z lěta 1955 z prjedawšimi wersijemi přirunował a zwě­sća, zo je so w knižnym wudaću křesćanska mysl narunała ze socialistiskej. Wo tym čitaće w přinošku „Zhubjeny ‚Bog‘ w Mininych basnjach“. Wo dalšich, drje nic cyle chutnych, nowinkach wo basniskich stykach Miny Witkojc rozprawja spisar w Rozbladźe, lóštno-satiriskim kućiku časopisa.

nawěšk

nowostki LND