Hosći tež delnjoserbsce witali

póndźela, 19. februara 2018 spisane wot:
28 porow, młode žony w delnjołužiskej narodnej drasće, su sobotu w měšćanskimaj dźělomaj Wětošowa, w Długach (Fleißdorf) a Njabožkojcach (Naundorf), zapust swjećili. Organizował bě ćah za delnjoserbski nałožk mjez druhim Torsten Mroß (srjedźa). Šulerce Choćebuskeho Delnjoserbskeho gymnazija Justine Grabia (nalěwo) a Annabelle Mroß (naprawo) stej sobuskutkowacych a hosći delnjoserbsce witałoj. Po małym kole po Długach pozasta ćah jako prěnje pola najstaršeho wobydlerja Lothara­ Gärtnera a pola najstaršeje wobydlerki Anni Neumann. Runje tak wopytachu zapustnicy najstaršeju wobydlerjow w Njabožkojcach. Foto: Peter Becker

Nowe towarstwo załožene

póndźela, 19. februara 2018 spisane wot:

Lüchow-Dannenberg (SN/JaW). Horstka přećelow Serbow je sobotu w Lüchowje-Dannenbergu towarstwo Serbski přećelski a dźěłowy kruh załožiła. Za předsydu wu­zwolichu na załoženskej zhromadźiznje Ernsta Steltu, zdźěli towarstwo na naprašowanje. Cyłk ma tuchwilu dźesać čłonow, pjeć dalšich je čłonstwo přizjewiło.

Kaž wuchadźa z wustawkow, kotrež Serbskim Nowinam předleža, je sej towarstwo za prěnjorjadny nadawk stajiło, „drjewjansko-połobske herbstwo historiskeho kulturneho regiona Hannoverskeho Wendlanda kaž tež zhromadne serbske namrěwstwo susodnych regionow spěchować a wožiwić“.

„Wosebje wažne je nam wuske zhromadne dźěło z Domowinu, a to hłownje w nadregionalnym serbsko-słowjanskim muzejowym kruhu“, rěka z předsydstwa towarstwa. Dale su sej za nadawk stajili serbske korjenje wsow regiona a tam bydlacych swójbow přeslědźić kaž tež wotemrětu drjewansko-połobšćinu wožiwić. Swoje skutkowanje financować chcedźa předewšěm z přinoškow a pjenježnych darow kaž tohorunja ze zjawnych spěchowanskich pjenjez.

Dr. Jan Pětr Jordan

póndźela, 19. februara 2018 spisane wot:
Slawist dr. phil. Jan Pětr Jordan narodźi so 15. februara 1818 ewangelsko-katolskej burskej swójbje w Čěškecach. Po wopyće Praskeho Małostronskeho gymnazija studowaše na Karlowej uniwersiće filozofiju a słowjanske rěče, spěchowany wot čěskeho slawista Václava Hanki. Wot 1837 dopisowaše wo Serbach a wo słowjanskej kulturje do Praskich časopisow. 1841 bu w Praze jeho „Gramatika serbskeje rěče Hornjeje Łužicy“ ćišćana. Wšosłowjanskeho a doprědkarskeho skutkowanja dla wupokaza policija Jordana w samsnym lěće z Čěskeje. W Budyšinje wudawaše wón 1842 nowinu Jutrničzku, kotraž dyrbješe spjećowanja konserwatiwnych Serbow dla poł lěta pozdźišo přestać wuchadźeć. Wot 1848 bě na Lipšćanskej uni­wersiće, na kotrejž je 1843 na doktora ­filozofije promowował, lektor za słowjanske rěče a literaturu. Zhromadnje z Janom Arnoštom Smolerjom wudawaše wot 1843 do 1847 Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft. W lěće 1848 so maćicar Jordan zaso do Prahi wróći. Po pobiću rewolucije 1848/1849 přiwobroći so hospodarskim prašenjam a přesydli so 1868 do Wiena. Tam zemrě 20. meje 1891. Manfred Laduš

Strowi zas!

srjeda, 14. februara 2018 spisane wot:

Na pjeć linkach, w formaće listoweje znamki, čitach w Serbskich Nowinach wo tym, zo přeprošeja k zhromadnemu spěwanju a „přinjesće sej sobu instrument za zhromadne hudźenje“. Na Smolic statoku w Hórkach, sobotu wječor, „Serbja zbliska a zdaloka su witani“. Pokazach noticku žonje. Njemóžachmoj sej wujasnić, štó na zhromadne spěwanje přeproša. Tajka skromna reklama – štó so na nju dohlada? Na serbske wječory jězdźimoj, dalokož móžno, z młodymi w swójbje. W tym padźe pak sej njezwažichmoj jich sobu wzać. Što potom, hdyž budu tam sedźeć a kóžde poł hodźiny rjec, zo chcedźa domoj. Naju wobmyslenja njeběchu na městnje. Přimam doprědka: Za naju budźe spěwny wječor na Smolic kuble w Hórkach wjeršk žiweje serbskeje kultury lěta, byrnjež so wone hakle započało. Byli smy a zaso budźemy pola Čilakow – tak so cyłk młodych Serbow mjenuje. Jenički hněw za naju bě, zo njejsmoj młodych sobu wzałoj.

Ekumeniski póstny seminar

srjeda, 14. februara 2018 spisane wot:

Smochćicy (SN/bn). „Cyrkwje a wójna – Dźensa so wo měr starać“ je hesło, pod kotrymž wuhotuja Ewangelsko-lutherski cyrkwinski wobwod Budyšin-Kamjenc, Budyski dekanat a Towarstwo Cyrila a Metoda lětsa ekumeniski póstny seminar w Smochčanskim Domje biskopa Bena. Tež w lěće 2018, w kotrymž zhladujemy na wšelake róčnicy w zwisku z bojowniskimi rozestajenjemi, kaž na přikład na 1 000 lět Budyskeho měra abo na kónc Prěnjeje swětoweje wójny, knježi w mnohich kónčinach njeměr. W srjedźišću seminara steji tuž prašenje, kotre prócowanja wo měr su ze stron cyrkwjow zwoprawdźene abo kotre runje su kaž tež, što konkretnje w tymle zmysle zdokonjeja a kotre směrnicy nastupajo wójnu a měr měli křesćanam z orientaciju być.

Myto Gaußej

srjeda, 14. februara 2018 spisane wot:

Myto Jeana Améryja spožčichu Karlej-Markusej Gaußej minjenu njedźelu w rumnosćach Akademije wuměłstwow w Berlinje. Je to wuznamjenjenje za europsku literarnu esejistiku. Gauß pućuje w zmysle Jeana Améryja (1912–1979), wu­znamneho awstriskeho spisowaćela, hižo wjele lět po Europje. Mnohe zběrki je wo tym napisał.

Serbskaj dudakaj w Słowakskej

wutora, 13. februara 2018 spisane wot:

We wobłuku mjezynarodneho festiwala dudakow „31. Gajdošské fašiangy“ w Słowakskej staj minjeny kónc tydźenja tež serbskaj hudźbnikaj wustupowałoj.

Malá Lehota (TN/SN). Na přeprošenje „Cechi słowakskich dudakow“ – Gildy słowakskich dudakow – přebywaštaj instrumentalistaj-dudakaj Serbskeje folklorneje skupiny Sprjewjan Steffen Kostorž a Tomasz Naw­ka na 31. Gajdošskich fašiangach – zapusće dudakow – minjeny kónc tydźenja w słowakskej Malej Lehoće a wokolinje.

Cyłkownje wustupowaše tam 25 skupin z dwanaće krajow, mjez druhim ze Słowakskeje, Čěskeje, Běłoruskeje a Němskeje. Nimo toho bě tam tež cyłk grjekskich hudźbnikow, bydlacych w sewjeročěskim Javorníku a organizowanych w Asociace Řeckých Obcí v České Republice – Zjednoćenstwje grjekskich wosadow w Čěskej republice. Dudakaj z Łužicy předstajištaj na festiwalu serbsku dudowu hudźbu. Na přeco wupředatych a přepjelnjenych žurlach zaklinčachu na štyrjoch festiwalnych koncertach wuspěšnje a w dobrym zwuku troje serbske dudy: měchawka, měchawa a kozoł.

Ptačokwasnej programaj SLA wulki wuspěch

póndźela, 12. februara 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). Lětuši wječorny ptačokwasny program Serbskeho ludoweho ansambla „Po serbskich slědach“ je so wčera na wospjet wupředatej žurli SLA z wuspěšnym poslednim předstajenjom skónčił. Wulkeho naprašowanja dla běchu zarjadowarjo krótkodobnje přidatne předstajenje organizowali, tak zo su inscenaciju cyłkownje 13 město spočatnje planowanych dwanaće króć pokazali.

Serbske štučki trěbne!

póndźela, 12. februara 2018 spisane wot:
Po cyłej Łužicy knježeše lětsa wosebita ptačokwasna euforija. Njewěm so dopominać, hdy je Serbski ludowy ansambl wulkeho zajima publikuma dla přidatne zarjadowanje poskićił. Lětsa znajmjeńša tomu tak bě. A derje, zo bě tež poslednje předstajenje wčera wječor jara derje wopytane. Tak je SLA w Budyšinje po mnohich lětach zaso štyri ptačokwasne zarjadowanja wotměł. Sobotnej a wčerawše popołdniše běchu wuknihowane, tak zo su přihladowarjo na kóncu za dychom hrabali – na jednym boku zahoritosće wo programje dla, na druhim njedosahaceho přewětrjenja na žurli dla. To pak njebě zawěsće přičina, zo je so wjetšina hosći sobotu wječor sčasom na dompuć podała. Skazana hudźbna skupina bě krótkodobnje wotskočiła, diskotekar pak zaskočił. Zawěsće postara so SLA wo to, zo změje tón přichodnje tež serbske štučki w repertoiru. Milenka Rječcyna

Jan Bogumił Hauptmann

pjatk, 09. februara 2018 spisane wot:
Lubnjowski wyši farar a delnjoserbski rěčespytnik Jan Bogumił Hauptmann ze­mrě 2. februara 1768. Narodźił bě so 19. meje 1703 němskemu juristej we Wittenbergu. Tam studowaše tež teologiju. Najprjedy bě štyri lěta domjacy wučer w delnjołužiskim Rědorju pola Kalawy, hdźež sej delnjoserbšćinu přiswoji. 1733 přewza wot tamnišeho fa­rarja zastojnstwo, a 1738 bu z fararjom w Lubnjowje, hdźež je hač do smjerće skutkował. Jara dokładnje zaběraše so z delnjoserbšćinu. W Lubinje ćišćachu 1761 jeho prěnju gramatiku delnjoserbšćiny. Jej přidate běchu němsko-serbski słownik, zapisk serbsko-němskich wjesnych mjenow a přisłowa. 1769 wuńdźe jeho­ „Lubnjowski sarski sambuch“, spěwarske z 240 kěrlušemi, kotrež bě sam zeserbšćił. Z tutych spěwarskich Lubnjowscy serbscy wosadni spěwachu, doniž nje­přestachu tam 1863 serbske kemše swjećić. Jan Bogumił Hauptmann je tež agendu „Te serbske­ knigly“ a leksikon „Lexicon Vandalicum“ zawostajił. Jeho­ mjeno steji na wopomjatnej tafli w Lubnjowskej Mikławšowej cyrkwi. ­ Manfred Laduš

nawěšk

nowostki LND