Zwučenosće so wzdać

štwórtk, 26. oktobera 2017 spisane wot:

Lětuša kubłanska konferenca Serbskeho šulskeho towarstwa, kotruž wone z podpěru Smjerdźečanskeho kubłanskeho srjedźišća LIPA přewjedźe, steji pod hesłom „To smy přeco tak činili“. Milenka Rječcyna je so z koordinatorku SŠT Marlis Młynkowej rozmołwjała.

Kak sće runje na tule temu přišli? Kubłanje je dźě prašenje stajneho wuwića.

M. Młynkowa: Zajim za tule temu su nam naše kubłarki a naši kubłarjo wosebje w zašłych dwanaće měsacach zwuraznili. Mějachmy z nimi mnohe rozmołwy. Te wuchadźachu předewšěm z přewoda coacha, to rěka trenarja a přewodźerja Stefana Andersa-Krummnackera, kotryž naše kubłanišća pjeć lět dołho posudźuje.

Što je wobsah kubłanskeho zarjadowanja?

M. Młynkowa: Nowym idejam na runinje kubłanja so zbližić haći husto měnjenje, zo je wšo to, štož je so dotal zdokonjało, tež za přichod dobre a prawe. Tola naše kubłanišća steja před wulkimi wužadanjemi.

Kotre wočakowanja móža přitomni měć?

Trjebaja nuznje komunalneho poradźowarja

póndźela, 23. oktobera 2017 spisane wot:

Miłoražanej Waldemarej Locke (CDU) su wobydlerjo Trjebinskeje gmejny 24. septembra zastojnstwo wjesnjanosty dowěrili. Tak ma nětko direktnje wot brunicoweje jamy potrjecheny šik komuny w rukomaj. Wo jeho zaměrach, wobsahach a ćežišćach je Andreas Kirschke z nim rěčał.

Kotre su Waše prěnjorjadniše ćežišća?

W. Locke: Kaž sym to hižo we wólbnym boju wospjet zwuraznił, mam temy přesydlenje, infrastrukturu a skrućenje dobrych stykow k susodnym gmejnam za ćežišća swojeho dźěła. Zdobom sym přeswědčeny, zo trjebamy k zmištrowanju tychle nadawkow w gmejnje solidny fundament w formje intaktneho „my-začuća“. Tohodla su za mnje tež temy kaž spěchowanje towarstwow, zjawnje přistupne hrajkanišćo w Trjebinje kaž tež zachowanje kupjele w Miłorazu wažne nadawki, kotrež mamy zeskutkownić.

Kak wupadatej dalši puć jednanja a časowy plan, zo by so stejnišćo za přesydlenje Miłoražanow našło?

Jazz, nowa a ludowa hudźba

srjeda, 11. oktobera 2017 spisane wot:

Přichodnu sobotu zahaji so w Budyskim Serbskim muzeju třeći dźěl rjada „musica nova sorabica“ z koncertom „MOJEDLA – TWOJEDLA“. W kwarte­towej wobsadce zahudźa Gerold Gnausch, Pedrag Tomić, Clemens Christian­ Pötzsch a Walburga Wałdźic, z kotrejž je so Bosćan Nawka rozmołwjał.

Knježna Wałdźic, što je Was pohnuło, so na rjedźe „musica nova sorabica“ wobdźělić?

W. Wałdźic: Sym hižo loni ideju projekta k česći Jana Arnošta Smolerja Załožbje za serbski lud zapodała. Wšelakich přičin dla pak so tónle w jubilejnym lěće zešlachćił njeje. Spočatk tohole lěta pak so nowe woknješko wotewrě, tak zo móžach konkretnu koncepciju zhotowić.

Rjad steji pod hesłom „tradicija + eksperiment“. Kak tomu wotpowědujeće?

Serbšćinu nałožować ze sto słowami

wutora, 10. oktobera 2017 spisane wot:

Dwójnikaj Matthew a Michael Youlden z jendźelskeho Manchestera staj tydźeń dołho w nadawku sćelaka Deutschlandfunk Nova hornjoserbšćinu wuknyłoj. Milenka Rječcyna je so z direktorom Załožby za serbski lud Janom Budarjom wo projekće rozmołwjała.

Kak je k tomu dóšło, zo sće Wy jeju takrjec pruwował?

J. Budar: Redaktor Deutschlandfunka Sebastian Sonntag je so na mnje z próstwu wobroćił. Bě wo našich online-rěčnych kursach k nawuknjenju hornjoserbšćiny čitał. Wědźach, zo mataj so kandidataj testować. Prašenja do toho znajach a mějach jeju wukon hódnoćić. Tak móžach trochu za kursy wabić, za kotrež nałožuje załožba financne srědki. Na kóncu běše to tež wobstatk našeje rozmołwy.

Kak je so rozmołwa wotměwa?

J. Budar: Redaktor wusyłanja je w rozhłosowym studiju w Kölnje sedźał, bratraj Matthew a Michal Youlden běštaj při mikrofonje w Berlinje a ja w Budyskim studiju MDR. Tak wjedźechmy našu zhromadnu wirtualnu rozmołwu.

Što je to pola Was zawostajiło? Měještaj wonaj tež woskoćiwe nadawki spjelnić?

Integratiwna politika trěbna

póndźela, 09. oktobera 2017 spisane wot:

Diskusija wo wotpačenju regiona Katalonska wot Španiskeje njepřestawa. To pohnuwa k tomu, tež wo situaciji narodnych mjeńšin w Němskej rozmyslować. Milenka Rječcyna je so ze zapósłancom Sakskeho krajneho sejma Hajkom Kozelom (Lěwica) rozmołwjała.

Z čim hodźi so z Wašeho wida konflikt w Španiskej rozrisać?

H. Kozel: To njehodźi so z pomocu statnych represalijow rjadować. Trěbnej stej sensibelny dialog a respektne politiske postupowanje napřećo etniskim mjeńšinam, a to nic jeno ze stron Španiskeje sameje, ale wosebje tež Europskeje unije a jeje čłonskich statow.

Mnozy, kotřiž so z tematiku zaběraja, widźa ju tež jako nadawk Europskeje unije.

H. Kozel: Cyle prawje. Trěbna je woprawdźita­ integratiwna mjeńšinowa politika.­ To je w zmysle powšitkowneho zajima,­ stabilitu Europy zachować.

Móže k tomu tež wobydlerska iniciatiwa Minority SafePack přinošować?

Lóštnje trašacy eksperiment

póndźela, 02. oktobera 2017 spisane wot:

Na jutřišim Dnju němskeje jednoty změje inscenacija NSLDź a Lipšćanskeje skupiny friendly fire „Muzej Němcow“ w Budyskim Dźiwadle na hrodźe premjeru. Bosćan Nawka je so z režiserom Michaelom Wehrenom rozmołwjał.

Knježe Wehreno, kak je projekt nastał?

M. Wehren: Před nimale lětomaj wobroći so moja bywša kolegina Theresa Jacobsowa,­ dźensa slědźerka w Serbskim instituće, na nas, hač nochcyli raz projekt we Łužicy a wo Serbach zwoprawdźić. Běchmy zajimowani a njejsmy tuž dołho přemyslowali. Po někotrych rozmołwach je nas Němsko-Serbske ludowe dźiwadło oficialnje přeprosyło.

Skupina friendly fire – štó to je a što čini?

M. Wehren: Smy w lěće 2011 załožena swobodna performance-skupina w Lipsku. Myslu sej, zo mamy mjeztym jara wulki wuměłsko-estetiski spektrum, kotryž performancu, awdioinstalacije, improwizacije a tak dale zapřijima, a zo smy interkulturnje nastajeni. Smy w zašłosći projekty mjez druhim w Brazilskej, Israelu a Šwedskej přewjedli.

Kak sće na mysl přišoł, runje „Muzej Němcow“ wutworić?

Hudźbny počas w Choćebuzu

štwórtk, 28. septembera 2017 spisane wot:

Njedźelu, 1. oktobra, zahaji so hač do 11. nowembra trajaca 44. Choćebuska hudźbna nazyma w tamnišej Hrodowej cyrkwi. Bosćan Nawka je so z předsydu festiwal wuhotowaceho towarstwa Berndom Weinreichom rozmołwjał.

Knježe Weinreicho, kotre sće sej lětsa ćežišćo za hudźbnu nazymu wuzwolił?

B. Weinreich: Wosebita nowinka je, zo wustupuja bjezwuwzaćnje łužiscy solisća a ansamble. Tak konsekwentnje regionalnje program dotal hišće wusměrili njejsmy. W minjenych lětach smy publikumej přeco zaso interpretow z kraja a mjezynarodneho wukraja prezentowali, na čož smy tež jara hordźi.

Kajcy komponisća steja tónraz w srjedźišću?

B. Weinreich: Kaž dotal su němscy a serbscy komponisća Delnjeje, ale tež Hornjeje Łužicy ćežišćo programa. Tak zaklinča twórby Jana Cyža a prapre­mjernje „Three for Two“ Franka Petzolda kaž tež na serbski ludowy spěw złožo­waca so adapcija „Tota Hel’pa“ młodeho Choćebužana Lamina A. Jerdija. Wažne nam wospjet bě, po móžnosći kóždy žanr wot popularneje hač k atonalnej hudźbje we wobłuku tohole festiwala wotbłyšćować.

Ludźo čuja so zanjechani

srjeda, 27. septembera 2017 spisane wot:

Z 41,7 procentami steji gmejna Njeswačidło na štyrnatym městnje komunow Sakskeje, w kotrychž su njedźelu stronu AfD wolili. Měrćin Weclich je so z Njeswačanskim wjesnjanostu Gerdom Schusterom (CDU) rozmołwjał.

Što k wólbnemu wuslědkej prajiiće?

G. Schuster: Sym přesłapjeny, zo je AfD telko hłosow dóstała.

W čim widźiće za to přičiny?

G. Schuster: Jako prěnje chcu rjec, zo jedna so wo wólby zwjazkoweho sejma a nic wjesnjanosty abo gmejnskeje rady. Problem je skerje w zwjazkowej politice zakótwjeny. Wuchadźam z toho, zo jedna so tež pola nas – kaž so wšudźe wotbłyšćuje – zwjetša wo protestnych wolerjow. Woni maja tu abo tamnu wobstejnosć za kritisku a čuja so zanjechani, dokelž so wšelake wobstejnosće změnili njejsu. To nastupa njewujasnjene argumenty wokoło cyłeje problematiki ćěkancow, hdźež so tež we wólbnym boju ničo jasnišeho za wolerjow wotbłyšćowało njebě. Běchmy w našim wólbnym zadźerženju poprawom stronje CDU přeco jara přichileni.

Što chceće z tym rjec?

Pytaja dale kubłarjow

póndźela, 25. septembera 2017 spisane wot:

Drježdźanske towarstwo Stup dale pyta třoch kubłarjow abo kubłarki. Milenka Rječcyna je so z předsydu towarstwa dr. Andreasom Klugu rozmołwjała.

Město Drježdźany je městna wupisało. Kajki je staw přizjewjenjow?

A. Kluge: Wot februara su tři městna, eksplicitnje za serbskorěčnych kubłarjow za dźěćace dnjowe přebywanišćo na Geisingskej dróze wupisane. Wothłós pak je snadny, dokelž wočiwidnje kubłarski dorost pobrachuje. Mjeztym so po wšěm zdaću dwě wosobje za tele dźěło zajimujetej. Po wotchadźe třoch kubłarjow z kubłanišća tuchwilu jenož Nadja Lebzec w žłobiku na Geisingskej skutkuje.

Kelko dźěći tam serbšćinu wuknje?

A. Kluge: Poskitk je jara derje přiwzaty. Mamy přeco přizjewjenja w Drježdźanach zasydlenych swójbow, tak zo je stajnje­ dwanaće do dwaceći dźěći ze serbskorěčnym pozadkom w žłobiku a pě­stowarni, tež hdyž so młode swójby do Łužicy nawróćeja.

Maće zwisk k Serbskej fachowej šuli za socialnu pedagogiku w Budyšinje?

Naročne a rědke twórby zaklinča

srjeda, 20. septembera 2017 spisane wot:

Druhi raz přeprosy chór Serbskeho ludoweho ansambla zajutřišim, pjatk, na koncert rjadu „Mišterske twórby chóroweje hudźby“ w Budy­skim Serbskim muzeju. Bosćan Nawka­ je so składno­stnje z nawodu ćělesa­ Andreasom­ Pabstom rozmołwjał.

Knježe Pabsto, z kotrymi twórbami chceće nas lětsa we wobłuku „Mišterskich twórbow chóroweje hudźby“ zawjeselić? Kak sće program zestajał?

A. Pabst: Wuběr kompozicijow je wuslědk namjetow dramaturgije, ale tež nastorkow z chóra samoho. Mój nadawk nimo­ pozdźišeho nazwučowanja bě, wotměnjawy, komplementarny a naročny program zestajeć, w kotrymž mjezynarodne twórby hornjo- a delnjoserbske spěwy wobrubja. Lětsa zaklinča mjez druhim wobdźěłanja ludowych pěsnjow Bjarnata Krawca, Helmuta Fryče a Alfonsa Jancy. Hladajo na klětuše 170. narodniny Jurja Pilka sym takrjec jubilej přihotujo skerje rědka słyšanu sadźbu „Husacy pastyr“ sobu zapřijał. Z našeho repertoira zanjesemy nimo toho wurězki „Missy sora­bica“ kaž tež wuměłskej spěwaj Jana Bulanka.

Program pleće so přez wjacore doby hudźbnych stawiznow. Čehodla?

nawěšk

nowostki LND