Na wosebitu šansu skedźbnjeć

štwórtk, 25. oktobera 2018 spisane wot:

Dźěłowy kruh za serbske naležnosće Budyskeje měšćanskeje rady a měšćanske zarjadnistwo přeprošatej jutře, pjatk, na konferencu wo němsko­serbskej zhromadnosći w sprjewinym měsće. Wo tym je Axel Arlt z měšćanskej radźićelku a rěčnicu dźěłoweho kruha dr. Susannu Hozynej porěčał.

Tajka konferenca wotměje so prěni raz. Što je jeje zaměr?

S. Hozyna: Chcemy zajim za němsko-serbsku zhromadnosć zwěsćić. Što móžemy zhromadnje aktiwnje wuhotować? Nastać ma katalog myslow a zajimow jako­ zakład dalšeho skutkowanja dźěłoweho kruha a měšćanskeje rady.

Kotry aspekt je wam wosebje wažny?

S. Hozyna: Chcemy za perspektiwy serb­skich Budyšanow sensibilizować, mjeńšiny etniskeje identity dla. Měrimy so na wjacehódnotu spomóžnje wuhotowaneje serbsko-němskeje zhromadnosće w našim měsće. Preč wot wida dwójneho poćeženja serbskosće dla k pozitiwnemu pohódnoćenju wosebitych kulturnych potencialow w měsće. Chcemy wuznaću polěkować, zo je žiwjenje prosće lěpše a zajimawše, dokelž Serbja a Němcy tudyši wšědny dźeń zhromadnje wuhotuja.

Budu wšitke městna wobsadźene?

„Cyłu Łužicu wobkedźbować“

póndźela, 22. oktobera 2018 spisane wot:

Połojca lětušich nazymskich koncertow je nimo. Bosćan Nawka je so z organi­zatorku rjada Mariju Swierczekowej rozmołwjał.

Knjeni Swierczekowa, kajki maće wosobinski zaćišć wo dotalnych koncertach?

M. Swierczekowa: Sym jara spokojom, hladajo na wopytowarstwo runje tak kaž na wothłós a wuměłsku kwalitu. Kóždy dotalny koncert je znajmjeńša 50 za­jimcow wopytało, žurle běchu stajnje derje­ wućežene. Wosebje wjeseliła sym so nad wu­stupom chóra Łužyca njedawno w Chrósćicach – ćělesa z Delnjeje Łužicy njejsu dźě přehusto pola nas z hosćom –, a nad přinoškom ze srjedźneje Łužicy we Worcynje z Rowniskimi glo­sami. Spytam přeco na to dźiwać, cyłu Łužicu wobkedźbować – nastupajo hrajnišća kaž tež wobdźělene wuměłcy.

Wjacore wulke chóry so lětsa rozdźělnych přičin dla na rjedźe njewobdźěleja. Je so to na někajkežkuli wašnje wuskutkowało?

LND na „knižnej nazymje“

pjatk, 19. oktobera 2018 spisane wot:

„Hornjołužiska knižna nazyma“ rěka zarjadowanje, kotrež předewzaće Lubijska kulturna a dalekubłanska towaršnosć a Dittelsdorfske Hornjołužiske nakład­nistwo sobotu w Žitawje wuhotujetej. Tež Ludowe nakładnistwo Domowina budźe tam z hosćom. Bosćan Nawka je so ze sobudźěłaćerjom Smolerjec kniharnje Měrćinom Korjeńkom, kotryž je ze stron LND za koordinaciju zamołwity, rozmołwjał.

Knježe Korjeńko, wo čo so při „Hornjołužiskej nazymje“ jedna?

M. Korjeńk: Dokelž wuhotuja zarja­dowanje lětsa prěni raz, móžemy jenož prajić, što je zakładna mysl: Skićić zajimcam přiležnosć, wosobinsce wobhonić so wo portefeuillu kaž tež nowostkach regionalnych nakładnistwow a wuměnić so z tudyšimi kulturnymi akterami.

Čehodla so na zarjadowanju wobdźěliće?

Hinaše zhromadne dźěło

štwórtk, 18. oktobera 2018 spisane wot:

Serbske šulske towarstwo chce swoje dźěćace dnjowe přebywanišća kwali­ta­tiwnje dale wuwić. Na njedawnej facho­wej konferency staj Stephan Anders-Krummnacker a Susann Seyfarth z při­stajenymi SŠT na idejach do při­choda dźěłałoj. Milenka Rječcyna je so ze Stephanom Andersom-Krummnackerom rozmołwjała.

Mjeztym hižo dwě lěće přewodźeće Serbske šulske towarstwo. Što je Waš zaměr?

S. Anders-Krummnacker: Mam nadawk, zhromadnje z wotpowědnej fachowej poradźowarku a nawodnicami nadźěłać, kak hodźa so jednotliwe dźěćace přebywanišća wobsahowje dale wuwić. Při tym njesteji imersija w fokusu, ale pe­da­gogiske dźěło, a hraje rólu, kak mó­žemy sakski kubłanski plan w zarjadnišćach hłubšo zeskutkownić, kotre naprawy su w zarjadnišćach hižo derje etablěrowane a hdźe su resursy, pedagogiku kwalitatiwnje dale wuwiwać. Lětuši fachowy dźeń w septembru bě takrjec zahajenje diskusije, tež hdyž hižo dwě lěće hromadźe dźěłamy. Smy sej pak prajili, zo trjebamy zarjadowanje za wšitkich, zo bychmy sej wotkryli puć, po kotrymž chcemy hač do lěta 2025 kročić.

Kito husličkar wuměłči pomhał

wutora, 16. oktobera 2018 spisane wot:

W Budyskim Dźiwadle na hrodźe wabi wustajeńca z twórbami Jutty Mirtschin na klankodźiwadłowe předstajenje „Kito­ husličkar“. Milenka Rječcyna je so­ z wu­měłču rozmołwjała.

Po dlěšej chwili zaso maće w Budyšinje wustajeńcu. Je při tym rólu hrało, zo dźe wo prěni poskitk za Was, knihu wuhotować?

J. Mirtschin: Je rjenje, zo nasta 40 lět po tym zo bu kniha „Kito husličkar“ 1979 wudata, z njeje klankodźiwadłowy kruch. Za mnje je to zdobom dopomnjeće na rjane zhromadne dźěło z tehdyšim wuměłskim nawodu Ludoweho nakładnistwo Domowina Eberhardom Kahlu.

Z kotreje přičiny je Wam to tak wažne?

J. Mirtschin: Zasadnje zdźěłuju za wšitko proby. Tež za Kita mějach naj­prjedy dwě dwójnej stronje spřihotowanej. Gerat Hendrich pak trjebaše hišće chwilku za dźěło na teksće, čehoždla sym z łopjenomaj k Staroberlinskemu nakładnistwu šła. Mějach zbožo, dožiwić tam jara přistupnych lektorow. Dóstach nadawk ilustrować wobrazowu knihu „Auf dem Hügel ist was los“. Potajkim, bjez knihi wo Kiće husličkarju njebych nadawk scyła dóstała.

Ći mali su přikład

srjeda, 10. oktobera 2018 spisane wot:

Eva Jähnigen (Zeleni) je přirjadnica za wob­swět a komunalne hospodarstwo w Drježdźanach. Swojich wuskich stykow do Łužicy dla wona gmejnu Njebjel­čicy derje znaje. Milenka Rječcyna je so z politikarku rozmołwjała.

Što Was pohnuwa, mjeztym hižo třeće lěto, zarjadowanje Stories of Change přewodźeć?

E. Jähnigen: Tónle kruh skići rum za to, ideje do přichoda wuwiwać. Te hodźa so potom wupruwować a na wopraw­dźite projekty přetworić. Wone wopřijimaja změny. Tele projekty nimaja jeno sebje same we wóčku, ale cyły swět. Napjatosć knježi při tym, dokelž w tymle kruhu wuwite a předstajene ideje so z wuskeho kruha wułamaja a docpěwaja ludźi, kotřiž so z tematiku perspektiwy dotal zaběrali njejsu, abo pytaja rozrisanje za swoje ideje.

We wobłuku zarjadowanja bu tež film wo Njebjelčicach pokazany. Z kotreje přičiny sće so z Njebjelčicami zaběrała?

„Ze zmylkow mamy wuknyć“

póndźela, 08. oktobera 2018 spisane wot:

Njeličomnje wjele rybow je w awgusće w Slěbornym jězorje zahinyło. Wjedli běchu k tomu tydźenje trajaca horcota a suchota, mało wětřika, njepřihódne worštowanje wody w jězoru a pobrachowacy přitok čerstweje wody. Wo wuskut­kach a wuhladach do přichoda je so Andreas Kirschke z wob­hospo­darjerjom campingownišća Falkom­ Nowot­nickom rozmołwjał.

Kak sće wo mrěću rybow zhonił?

F. Nowotnick: Trajni camperojo su mje 2. awgusta zawołali, rozprawjejo wo wjele mortwych rybach, připławjenych na južny přibrjóh Slěborneho jězora. Nichtó njemóžeše to přirjadować, a starosćachmy so. Temperatura wody blisko přibrjoha wučinješe w awgusće 28 stopnjow nad nulu. Bliska Sprjewja měješe lědma wodu, a tak njebě wottam žanoho přitoka.

Kak sće na campingownišću reagował?

F. Nowotnick: Naši sobudźěłaćerjo, někotři dowolnicy a wudźerjo su mortwe ryby zezběrali. Wudźerski zwjazk Elbflorenz je na městnje kontejner nastajić dał. Dokelž pak bu tón hakle po něšto dnjach wuprózdnjeny, bě smjerd wobćežowacy.

Kajke běchu reakcije zarjadow?

Njedźelu pokaza Němsko-Serbske ludowe­ dźiwadło prěnju hornjoserbsku premjeru hrajneje doby 2018/2019. Bosćan­ Nawka je so z Olafom Haisom, kotryž hru Jurja Kocha „Sergej“ inscenuje, rozmołwjał.

Knježe Haiso, sće dyrbjał schorjenja dla krótkodobnje hłownu rólu přewobsadźić. Kak so to na inscenaciju wuskutkuje?

O. Hais: Bohudźak smy sčasom zhonili, zo njemóže Měrko Brankačk titulneho rjeka sćělesnić. Běchmy runje we fazy přetworjenja delnjo- na hornjoserbsku wersiju. Po połdra lětach přestawki wšak bych tak a tak skerje wo nowoinscenaciji rěčał. Mam Jurja Šimana za kmaneho młodeho dźiwadźelnika, kotremuž róla leži. Nimo toho dyrbjachmy dalšu rólu nowo wobsadźić. Anju Zacharijasojc naměstni elewka našeho domu Katharina Pöpelec. Wězo njeje krótkodobna změna wobsadki runjewon optimalna, sym pak dobreje nalady, zo so wšitko zešlachći.

Najprjedy delnjo-, nětko hornjoserbsce: Kak sće jako režiser z tym wobchadźał?

Nałožk naročnje pokazać

póndźela, 17. septembera 2018 spisane wot:

Nowy program „Naša Hanka w’ wěncu steji“, kotryž wobsahuje prapremjeru „Dumpańca“, chce Serbski ludowy ansambl 29. septembra prěni raz předstajić. Bosćan Nawka je so z choreografom Jánom Kozelnickim rozmołwjał.

Knježe Kozelnický, kak sće so tematice „Dumpańca“ zbližił?

J. Kozelnický: Nałožk je mi znaty z dźěła ze Serbskim folklornym ansamblom Wudwor, hdźež skutkuju jako wuměłski nawoda. Tydźeń abo tydźenjej do kwasa rozžohnuješ so ze statusom nježenjenca. Kaž słyšach, njeje to ryzy serbska tradicija, ale pochadźa z němskeje kultury. Tajke něšto mam za dobre, za znamjo praktikowaneje integracije.

Kak sće scenu do programa zapletł?

J. Kozelnický: Dumpańca dźě steji na spočatku kwasa. Wotpowědnje pokazamy ju po uwertirje a do předstajenja wšelakorych wariacijow łužiskeho zmandźelenja. Wažne mi bě, wutworić adekwatny cyłk reje a hudźby, kotryž folkloru a tradiciju naročnje wotbłyšćuje.

Dźěl programa wobsteji z hižo znatych rejow, kotrež SLA jako wobstatk repertoira předstaji. Je Was rukopis druhich choreografow wobwliwował?

Serbstwo Łužicu zwjazuje

wutora, 11. septembera 2018 spisane wot:

„Łužica – Europski kompetencny region za rěče narodnych mjeńšin w digitalnej dobje“ rěka hesło jedneje z cyłkownje šěsć dźěłarničkow na konferency wo strukturnej změnje we Łužicy. Z Mětom Nowakom, kiž z dr. Fabianom Jacobsom dźěłarničku pjatk w Złym Komorowje moderěruje, je Axel Arlt rěčał.

Wo čim chceće z wobdźělnikami dźěłarnički scyła diskutować?

M. Nowak: Jako moderatoraj budźemoj z nimi rozjimać, kotre wočakowanja na „kompetencny region“ maja a kotre wužadanja woni za serbsku rěč w digitalnej dobje widźa. To chcemoj zwjazać, zo bychmy wužadanja za dalše rěčne wuwiće zwěsćili. Z tym zwisuja tež – zo bychmy to zmištrowali – móžne serbske strategije a trěbne kompetency. Prašamy so, kotry wužitk móhł druhim krajam abo mjeńšinam z toho wurosć.

Što predestinuje Łužicu, zo by so z tajkim kompetencym regionom stała?

nawěšk

nowostki LND