Telewizijny sćelak MDR wusyła jutře wječor w rjedźe „Na slědach wótcow“ dokumentaciju filmowcow-bratrow Pětra­ a Stefana Symanka pod hesłom „Stalin, Tito a mój nan“ wo napjatym kapitlu serbskich stawiznow. Cordula Ratajczakowa je so z režiserom Pětrom Symankom rozmołwjała.

Předstajataj w filmje pospyt Budyskeho prawiznika Jurja Rjenča, po Druhej swětowej wójnje serbsku republiku załožić. Kak staj maćiznu wotkryłoj?

P. Symank: MDR bě so naju woprašał, hač mamoj něšto za rjad. Běchmoj hižo za „Wuhladko“ krótki přinošk wo tematice produkowałoj, a z rozmołwy z dźowku Rjenča Hańžku Winterowej wědźach, zo je tam hišće tójšto materiala. Smy so tuž hromadźe z njej a jeje sotru Ludmiłu Bizoldowej na slědy jeju nana podali a jeho bolostnu stawiznu woprawdźe hromadźe wotkryli. Rusojo běchu jeho spočatk 1950tych lět na 25 lět jastwa zasudźili, najwyše to chłostanje za Serba scyła. Wjace hač 180 stron wopřijima protokol jeho přesłyšowanjow sowjetskeho wěstotneho zwjazka KGB.

Dyrbimy nětko serbske stawizny přepisać?

Intendant hraje na basgitarje

štwórtk, 17. septembera 2015 spisane wot:

Skupina Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła poda so póndźelu na Wendish Fest do Texasa. Jedna z wobdźělnikow je dramaturgowka a zastupjerka intendanta NSLDź Madleńka Šołćic. Z njej je so Bernadet Langec rozmołwjała. 

Što to za Was rěka so z dźiwadźelnikam do texaskeho Serbina podać?

M. Šołćic: Najprjedy raz je to za mnje wosobinsce wulki dyrdomdej. Njebych sej ženje zwěriła wo tym sonić, zo pojědźemy raz jako serbsko-němsko-peruska skupina Floppy dolls do Texasa. Hižo před lětomaj smy prěnje mězniki za wulku jězbu stajili. Ale hakle hdyž přichodnu póndźelu wječor w Austinje přizemimy, wěm, zo su so dotalne dźěła zešlachćili.

Kak předstajeće sej tam komunikaciju?

M. Šołćic: Hladajo na to, zo su mnozy dźiwadźelnicy, kotřiž sobu jědu, hižo po cyłym swěće dundali a jendźelšćinu derje wobknježa, sej myslu, zo budźemy so dorozumić móc. Nimo toho smy jako ludźo z dźiwadła trenowani na mimiku a gestiku, tak zo to k nuzy tež z rukomaj a noho­maj póńdźe. Wězo chcemy Texasčanam tež swoju maćeršćinu spřistupnić. Tak chcemy jich tu abo tamnu serbsku sadu nawučić.

Ćěkancam pomoc poskićić

srjeda, 16. septembera 2015 spisane wot:

Wosrjedź napjateho politiskeho połoženja w Europje njepřestajneho nawala ćěkancow dla je prezidij Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) póndźelu a wutoru w Flensburgu wuradźował. Wo tym porěča Axel Arlt z wiceprezidentom FUEN a jednaćelom Domowiny Bjarnatom Cyžom.

Kak su čłonojo prezidija FUEN prud ćěkancow do Europy dožiwili?

B. Cyž: Smy wo tym rozprawjeli, štó je što dožiwił. Jednotliwe čłonske skupiny, ale tež sekretariat FUEN su na městnje pomoc poskićeli, tak při zastaranju ćěkancow z jědźu. Čłonojo běchu sej pře­zjedni, zo zdźěła prezidij dwě namołwje – wšitkim čłonskim organizacijam kaž tež politikarjam.

Što je hłowna naležnosć namołwow?

Nowosć je lětsa hudźba

štwórtk, 03. septembera 2015 spisane wot:

Tim Heilmann je režiser lětušeje inscenacije Serbskeho ludoweho ansambla „Knježe prawa“ na Mortkowskej twjerdźiznje. Premjera budźe jutře, pjatk wječor. Milenka Rječcyna je so z režiserom rozmołwjała.

Što je lětuša nowosć programa?

T. Heilmann: To je na kóždy pad hudźba. Za inscenaciju Jěwa-Marja Čornakec nowe spěwne teksty spisa, kotrež je Peter Wesenauer zhudźbnił. Loni běchmy so na předležacy material złožowali, kaž na ludowe spěwy. Zo mamy lětsa nimo ludowych pěsnjow, kotrež předewšěm chór spěwa, cyle nowotwórby, podobace so musicalej, wučinja polěpšenje porno lońšemu poskitkej.

Što Wam to woznamjenja, so jako Berlinjan do kultury zanurić, kotraž je Wam skerje cuza?

T. Heilmann: Mam so cyle jednorje rozestajeć z kulturu, tradicijemi a nałožkami. Na te wašnje dóstawaš respekt před tamnym – runje w dźensnišim času. Bydlu w Němskej a chcu wědźeć, što słuša k němskej kulturje, kotre mjeńšiny mamy, z kotrymiž móžu so rozestajeć. Z druhimi kulturami a narodami so zaběrać rěka tež stajnje, na sebje njezhladować, ale na trěbnu tolerancu za žiwjenje w našej towaršnosći.

Pasion předstajić je kaž modlitwa

štwórtk, 27. awgusta 2015 spisane wot:

Tekstowu předłohu za Pasion 2015, kotryž změje sobotu, 12. septembra, premjeru , je Pětr Zahrodnik zhromadnje z předsydu Towarstwa Cyrila a Metoda Jurjom Špitankom spisał. Cordula Ratajczakowa je so z Pětrom Zahrodnikom rozmołwjała.

Kak dołho je trało, doniž njepředležeše kónčna tekstowa wersija ?

P. Zahrodnik: To je ćežko rjec. Druhdy smy wjacore wječory za sobu na teksće dźěłali, po tym bě tydźeń přestawki, na to so znowa do dźěła dachmy, zas a zaso. Tež Michał Cyž je sobu pomhał. Poprawom smy stajnje dale na teksće dźěłali, tež, jako so proby hižo započachu.

Čehodla?

P. Zahrodnik: Hakle při zwučowanju smy zwěsćili, zo so tekst tak derje njehraje, tuž přeco zaso spytachmy předłohu polěpšeć. Druhdy pytnychmy, zo móžeš to abo tamne lóšo abo z jenož połojcu telko słowow rjec. Wěste wěcy so wospjetowachu, štož njebě nam při pisanju napadnyło. Tak smy hač do kónca na tym abo tamnym hišće něšto změnili.

Zakład teksta je biblija, potajkim spisowna rěč. Što bě wam při wobdźěłanju wažne?

Što chce čitar čitać?

wutora, 25. awgusta 2015 spisane wot:

W lěće 2010 je Ludowe nakładnistwo Domowina naprašowanje mjez čitarjemi přewjedło, nětko sćěhuje dalše. Cordula Ratajczakowa je so z jednaćelku LND Marku Maćijowej rozmołwjała.

Čehodla je nowe naprašowanje trěbne?

M. Maćijowa: W našim čitarstwje je so w minjenych lětach wjele změniło, wosebje hladajo na wužiwanje nowych medijow a na čitanje w serbskej rěči. Chcemy wědźeć, što čitarstwo wot nas w přichodźe wočakuje. Chcemy docpěć, zo so naše­ produkty polěpša a zo čitar to dóstanje, štož sej přeje.

Kak ma naprašowanje wotběžeć?

Klawěr a e-gitara hišće požadanej

štwórtk, 20. awgusta 2015 spisane wot:

W juliju je praktikant SLA Syman Hejduška zajimcow na projekt „Jazz-lóšt“ přeprosył. Cordula Ratajczakowa je so z młodym mužom, kiž wot noweho semestra wučerstwo za hudźbu na Drježdźanskej wysokej šuli za hudźbu Carl Maria von Weber studuje, rozmołwjała.

Kak je so ideja zrodźiła?

S. Hejduška: Činiš-li swobodne socialne lěto za kulturu, sy winowaty, samostatny projekt na noze stajić. Tuž sej předewzach, jazzowu band z młodymi zahoritymi hudźbnikami wutworić. Z młodźinu dźěłać mje wabi. Přiwšěm je jazzowa hudźba přirunujo z popom naročniša a skići zdobom dosć móžnosćow k improwizaciji. Bywša intendantka SLA Milena Vettrainowa měješe zwisk k nazhonitemu Drježdźanskemu pozawnistej Michaelej Winklerej, kiž je wuměłski nawod přewzał, a tuž móžachmy započeć.

A kak běži projekt „Jazz-lóšt“ mjeztym?

Lětsa 24. nowembra by z Njebjelčic pochadźacy a lěta 2004 w Eisenhüttenstadće zemrěty moler Jan Hansky 90. narodniny swjećił. Tamniši měšćanski muzej planuje składnostnje tuteje róčnicy wosebitu wustajeńcu. Cordula Ratajczakowa je so z nawodu muzeja Hartmutom Preußom rozmołwjała.

Kajki wuznam ma Jan Hansky za Eisenhüttenstadt, zo jemu wustajeńcu wěnujeće?

H. Preuß: Město čuje so mnohich přičin dla winowate, Jana Hanskeho hódnoćić. Najdlěši čas swojeho žiwjenja skut­kowaše wón tu, měješe tu swój ateljej a dźěłaše hižo do lěta 1963, jako so jako grafikar zesamostatni, tu. Eisenhüttenstadt zhladuje lětsa na 65. róčnicu wobstaća. Składnostnje toho hodźi so něchtó hódnoćić, kiž je kulturne stawizny města wot lěta 1955 sobu wobwliwował. Tež wopon Eisenhüttenstadta je stworił.

Što chceće wot 26. septembra do 8. nowembra wot Jana Hanskeho pokazać?

Před rólu wulki respekt měła

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:

„My Fair Lady“ 20. Budyskeho lětnjeho dźiwadła bě wulki wuspěch. Cordula Ratajczakowa je so z hrajerku hłowneje róle Lisu Čornakowej rozmołwjała.

Sće wolóžena abo zrudna, zo je najprjedy raz wšitko nimo?

L. Čornakowa: Kusk zrudna sym, dokelž je mi inscenacija woprawdźe wjeselo wobradźiła. Róla bě tajka rjana – na započatku jako kwětkowa holca bě Elisa tola hišće cyle wjesna. Přiwšěm njemějach 34 předstajenjow, ale jenož połojcu. Přirunojo z lětnim dźiwadłom minjeneho lěta bych tuž hišće dale činić móhła. Dwójne wobsadźenje je jara derje fungowało a bě dobre nazhonjenje. A něšto wot tamnych wothladać sej tež přeco móžeš, při čimž jenož přiwuknješ. Rjenje pak tež je, zo mamy­ nětko dowol.

Jako „My Fair Lady“ sće sej nětko wutroby Budyskeho publikuma zdobyła. Što móže hišće rjeńše za dźiwadźelnicu być?

Wječor do wikow na koncert

štwórtk, 30. julija 2015 spisane wot:

Z wida wopytowarja je hač do nazymskich wikow přirody 12. septembra w Stróži hišće chwilku časa. Kak to pola organizatorow wupada, je Axel Arlt wot Měrki Kozeloweje, předsydki domizniskeho towarstwa Radiška, zhonił.

Kak daloko su přihoty za kulturny podźěl lětušich nazymskich wikow přirody?

M. Kozelowa: Smy spokojom. Folklorny program na jewišću we wulkim stanje wuhotuja hosćo z Pólskeje, tež druhe kulturne přinoški su jasne. Móžemy ludźi zbliska a zdaloka z čistym swědomjom do Stróže přeprosyć.

Najebać wšitke ćeže sće klasiski koncert cyłe lěta zaručili. Je tomu tež lětsa tak?

M. Kozelowa: Koncert serbskeje klasiskeje hudźby tež lětsa zaso budźe. Na to smy trochu hordźi. Nowosć pak je, zo wotměje so wón hižo wječor do wikow, pjatk, 11. septembra. To wuzběhuje měst­no koncerta a zaruča zdobom přijom­nišu atmosferu hač na dnju wikow samych, hdyž knježitej wikowej hołk a tołk.

Štó wobsah koncerta zestaja?

nawěšk

nowostki LND