Azyl tež tema na schadźowance

štwórtk, 19. nowembera 2015 spisane wot:

Serbscy studenća změja zajutřišim zaso swój wulki dźeń, hdyž wotměje so w Budyskej měšćanskej hali „Króna“ 141. schadźowanka. Cordula Ratajczakowa je so pola režisera Jakuba Wowčerja wo stawje přihotow wobhoniła.

Schadźowanka 2015 budźe zhromadnje z Maksimilanom Kralom – runja Wam Radworčanom – Waš debit jako režiser. Mataj wšitko pod kontrolu?

J. Wowčer: Nadźijam so, smój so dosć napinałoj, při čimž nazhonichmoj wjele pomocy. Hač so wšitko tak poradźi, kaž sej to myslimoj, budźemy sobotu widźeć.

W digitalnej socialnej syći rěči so, zo staj přinošk šulerjow Budyskeho Serbskeho gymnazija wotpokazałoj, kotryž so z azylowej tematiku zaběra. Jeli to trjechi, čehodla?

Z młodej mocu na čole župy

štwórtk, 12. nowembera 2015 spisane wot:

Jutře, pjatk, wotměje Kamjenska župa „Michał Hórnik“ swoju lětušu hłownu a wólbnu zhromadźiznu we Wotrowje. Janek Wowčer je z regionalnej rěčnicu Katharinu Jurkowej wo połoženju w župje porěčał.

Maće dosć kandidatow za nowe předsydstwo w župje?

K. Jurkowa: Dotalne je so w zašłych tydźenjach ze sobustawami čłonskich towarstwow rozmołwjało. Nadźijamy so, zo mó­žemy w přichodnej wólbnej dobje z derje nastajenym předsydstwom dale dźěłać.

Wuhladamy w nim potom tež někotre nowe mjezwoča?

K. Jurkowa: Změjemy dweju abo třoch nowych kandidatow za předsydstwo, štož nas wězo zwjesela. Wězo přejemy sej sylniše zapřijeće młodźiny do dźěławosće župnych gremijow, štož pak scyła tak lochko njeje. Wšako so młodostni njerady na towarstwa a jich předsydstwa wjazaja. A to je tež problem w našej župje. Měnimy, zo móžemy runje tak ze srjedźnej abo zrališej generaciju w našej župje dobre dźěło wukonjeć. Přiwšěm so nadźijamy, zo toho abo tamneho młodeho čłowjeka do předsydstwa zdobudźemy. To pak hišće wěste njeje. Nowe wosoby budu na kóždy pad zastupjene.

Bórze europeada we wobrazach

wutora, 10. nowembera 2015 spisane wot:

Wjacore měsacy přihotuja čestnohamtsce skutkowacy zhromadnje z Domowinu knihu wo Europeadźe 2012 we Łužicy. Janek Wowčer je z Clemensom Škodu wo tym porěčał.

Štó je mysličku zrodźił tajku knihu zhotowić, a štó nětko na njej dźěła?

C. Škoda: Iniciator bě Zapadołužiski koparski zwjazk. Mysličku mějachmy hnydom za dobru, tak ju podpěrachmy a dale plećechmy. Zhromadnje z wjacorymi awtorami a fotografami zhotowichmy korpus tekstow.

Kajku měli sej knihu předstajić?

C. Škoda: To je tajki typiski wobrazowy zwjazk wo koparskich swětowych mišterstwach, kaž ju po wulkim sportowym podawku na mnohich polcach knihownjow namakamy. Hłownje wopřijima wona fotowe impresije a teksty. Tež statistiki a tehdyše hrajnišća njebudu pobrachować. Jasne je, zo steji Serbska koparska wubranka w srjedźišću wudaća.

Čehodla kniha hakle tři lěta po tymle wulkopodawku wuńdźe?

Aromunojo maja mjenje prawow

póndźela, 26. oktobera 2015 spisane wot:

Na seminarje wo małych ludach bjez swójskeho stata kónc tydźenja w Scuolu, w šwicarskim kantonje Graubünden, zastupowaše Domowinu čłon prezidija zwjazkoweho předsydstwa William Janhoefer. Axel Arlt je z nim rěčał.

Z kotreje přiležnosće so seminar wotmě?

W. Janhoefer: Wobłukowe dojednanje Europskeje rady wo škiće narodnych mjeńšin wobsteji mjeztym 20 lět.

Wo kotrych ludach sće tam něšto zhonił?

W. Janhoefer: Wobdźěleni běchu na přikład Frizojo z Nižozemskeje, Retoromanojo ze Šwicarskeje kaž tež Krimscy Tatarojo. Zajimawe bě zhonić wo Aromunach, małym ludźe ze swójskej rěču, by­dlacym w južnej Bołharskej a sewjernej Grjekskej, ale tež w Makedonskej.

Što sće wo połoženju Serbow rozprawjał?

Sej krute městno w klasice zdobyć

štwórtk, 22. oktobera 2015 spisane wot:

Hudźbnicy na tereminje Carolinje Ey­ckec su minjenu njedźelu w Berlinje wuznamne myto Echo klasiki spožčili. Cordula Ratajczakowa je so ze Serbowku rozmołwjała.

Kajki zaćišć je swjatočnosć, hdźež so elita klasiskeje hudźby ze cyłeho swěta zetka, pola Was zawostajiła?

C. Eyckec: Běše to rjany swjedźeń a smy­ so z komponistom, hornistku a dirigentom jara wjeseli, zo smědźachmy pódla być. Za nas běše to něsto nowe a jara napjate w pozitiwnym zmysle. Smy so z tamnymi hudźbnikami rozmołwjeć móhli. Snano přez to w přichodźe tež někotre zhromadne projekty nastawaja.

Kajki wuznam ma Echo klasiki za Was?

C. Eyckec: Teremin je jara młody instrument, nic cyle sto lět stary. Tohodla je wuznamjenjenje nětko wulki krok, zo by sej instrument swoje krute městno w klasiskej hudźbje namakał. Teremin płaći hišće jako tróšku eksotiski hudźbny grat, tež, hdyž jón mjeztym hižo tójšto ludźi znaje. Medije pak bohudźak dźeń a wjac wo nim pisaja. Štož mje wosobinsce nastupa, bě myto wězo wulka překwapjenka.

Wuznamjenjeli su CD – kak je k njej dóšło?

Po přećach wuknjacych

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Multimedialny centrum za nawuknjenje rěčow na Drježdźanskej techniskej uniwersiće wuwiwa wot septembra w nadawku Załožby za serbski lud internetny samowuknjenski program hornjoserbšćiny. Cordula Ratajczakowa je so z projektowej nawodnicu Karin Schöne rozmołwjała.

Kajki wupada koncept za rěčny program?

Tež fyzika móže inspiracija być

štwórtk, 08. oktobera 2015 spisane wot:

Awtorski koncert w hudźbnym žiwjenju přehusto njeje. Nětko čaka na publikum zaso tajka wosebitosć. Tak přeprosy Załožba za serbski lud sobotu, 17. oktobra, na koncert z hudźbu Jura Mětška do Budyskeho Serbskeho muzeja. Cordula Ratajczakowa je so z komponistom rozmołwjała.

Što budźe wosebitosć koncerta?

J. Mětšk: Akcent leži na prapremjerje noweje kompozicije „STIGMA za komorny ansambl“, kotraž nasta w lětomaj 2013/14 w nadawku Załožby za serbski lud. Titul woznamjenja w prěnim rjedźe „znamjo“, dowola pak tež druhe asociacije. Dalše twórby staršeho datuma, kotrež tutón wječor zaklinča, su na nowej CD sobu zapřijate.

Štó interpretuje Waše twórby?

J. Mětšk: Interpreća budu čłonojo znateho a wuznamneho ansambla za nowu hudźbu unitedberlin. Zhromadnje z dirigentom přińdźe štyrnaće hudźbnikow do Budyšina.

Kak zrodźiće ideje za swoju hudźbu?

Pruwowanska faza za app běži

štwórtk, 01. oktobera 2015 spisane wot:

Wjeršk nazymskeje čitanskeje turneje LND budźe njedźelu literarna kermuša w Spalach. Dalši wjeršk, mjenujcy app ze serbskimi spěwami, runje přihotuja. Cordula Ratajczakowa je so z lektorom Michałom Nukom rozmołwjała.

Kak sće mysl zrodźili, app wudać?

M. Nuk: Z tutej a podobnymi idejemi, digitalne produkty kupcam poskićeć, so hižo chwilu nosymy. Naše e-booki běchu započatk, app je takrjec přichodna kročel. Při tym pak podawamy so na nowe polo, wšako nima tajka app za smartphony hižo­ wjele z klasiskimi ćišćanymi wu­dźěłkami činić. Konkretny nastork, jako pilotowy projekt app ze serbskimi spěwami wuwić, dóstachmy přez naprašowanja ze stron jednotliwych kupcow kaž tež přez priwatne iniciatiwy, kotrež po­čachu loni woblubowane serbske spěwy online stajeć, štož žněješe dosć pozitiwny wothłós. Myslička, wšitke spěwy Towaršneho spěwnika přeco při sebi měć, bjez toho zo dyrbiš stajnje knihu sobu nosyć, je nas pohnuła z fachowcami zwisk nawjazać, zo bychmy zhromadnje app za smartphony a tablet-PCje wuwili.

Što app konkretnje poskića?

Radźe je wažne gmejny zdobyć

štwórtk, 24. septembera 2015 spisane wot:

Do posedźenja Rady za serbske naležnosće w Krajnym sejmje Braniborskeje 29. septembra porěča Axel Arlt z jeje předsydu Torstenom Makom:

Kak je skutkowanje nowowuzwoleneje Rady za serbske naležnosće w Krajnym sejmje Braniborskeje zaběžało?

T. Mak: Smy so hižo z prěnimi temami zaběrali. Jedna tajka je serbski sydlenski rum. Wothłós gmejnow nastupajo přisłušnosć k njemu je jara rozdźělny. Někotryžkuli je pozitiwny, dalši jara kritiski. Mamy zaćišć, zo chcedźa komunalni zamołwići tule tematiku rady z kritiku na knježerstwje zwjazać.

Što je radźe při tym wosebje wažne?

T. Mak: Wažny nadawk je, zo přińdu wosebje gmejny z wulkej serbskej substancu do serbskeho sydlenskeho ruma. Mamy šule, na kotrychž serbšćinu wuwučuja, komuny pak sydlenskemu rumej njepřisłušeja. Za tym chowa so wěsty strach. Chcemy tele gmejny zdobyć kaž tež te, hdźež naši ludźo sami praja: „My smy Serbja, smy tu, pěstujemy kulturu, rěčimy serbsce.“ Woni dyrbjeli móžnosć měć, direktnje w serbskim sydlenskim rumje bydlić.

Na čo při koordinowanju dźěławosće gremija hłownje dźiwaće?

Telewizijny sćelak MDR wusyła jutře wječor w rjedźe „Na slědach wótcow“ dokumentaciju filmowcow-bratrow Pětra­ a Stefana Symanka pod hesłom „Stalin, Tito a mój nan“ wo napjatym kapitlu serbskich stawiznow. Cordula Ratajczakowa je so z režiserom Pětrom Symankom rozmołwjała.

Předstajataj w filmje pospyt Budyskeho prawiznika Jurja Rjenča, po Druhej swětowej wójnje serbsku republiku załožić. Kak staj maćiznu wotkryłoj?

P. Symank: MDR bě so naju woprašał, hač mamoj něšto za rjad. Běchmoj hižo za „Wuhladko“ krótki přinošk wo tematice produkowałoj, a z rozmołwy z dźowku Rjenča Hańžku Winterowej wědźach, zo je tam hišće tójšto materiala. Smy so tuž hromadźe z njej a jeje sotru Ludmiłu Bizoldowej na slědy jeju nana podali a jeho bolostnu stawiznu woprawdźe hromadźe wotkryli. Rusojo běchu jeho spočatk 1950tych lět na 25 lět jastwa zasudźili, najwyše to chłostanje za Serba scyła. Wjace hač 180 stron wopřijima protokol jeho přesłyšowanjow sowjetskeho wěstotneho zwjazka KGB.

Dyrbimy nětko serbske stawizny přepisać?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND