Z wudaća: štwórtk, 15 junija 2017
Katolscy wěriwi swjeća dźensa swjaty dźeń Božeho ćěła. Po dopołdnišich kemšach a na nyšporje ćehnjechu woni w procesionach a pod přewodom dujerjow k wonkownym wołtarkam. Na čole kročachu po zwučenym wašnju družki, kaž tule w Chrósćicach. Wjele dalšich holcow a žonow je so serbsku swjedźensku drastu ­woblekło. (Hlej tež na 4. stronu.) Foto: SN/Maćij Bulank

wozjewjene w: Politika

Z informaciskim stejnišćom je so Rěčny centrum WITAJ spočatk meje na fachowym dnju w Drježdźanskim hygienowym muzeju wobdźělił. Fachowcy z cyłeje Sakskeje běchu tam přitomni, mjez nimi tež serbscy.

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

20lětne wobstaće woswjeća w oktobrje

Takrjec „dźěćo“ swjatočnosćow składnostnje 750lětneho wobstaća Ćiska pola Wojerec je tamniša serbska rejwanska skupina. Wona wobsteji mjeztym 20 lět. To bě přihódna přiležnosć Hance Zahrodnikec, praktikantce w redakciji SN, so z předsydku kulturneho cyłka Gabrielu Linakowej rozmołwjeć.

Wy sće nětko hižo 20 lět z čłonku Ćišćanskeje rejwanskeje skupiny. Kotre dopomnjenki maće na jeje załoženje?

G. Linakowa: Nastała je naša skupina před 20 lětami, w zwisku ze 750. róčnicu naspomnjenja Ćiska. Tehdy chcychmy jónkrótnje k jubilejej ludowe reje předstajić. Dokelž pak je nam to telko wjesela wobradźało, prajachmy sej: Chcemy rejwansku skupinu załožić. A tak smy sej choreografku pytali, zo by nam choreografije k znatym serbskim spěwam wuwiwała. Tak smy dale činili, a tuchwilu přisłuša skupinje 34 čłonow.

Zawěsće sće tež tójšto kuriozneho dožiwili?

wozjewjene w: Towarstwa
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

AfD so zakituje

Berlin (SN). Po kritice ze stron serbskich cyłkow (SN rozprawjachu) na plakat AfD za wólbny bój zwjazkoweho sejma, hdźež je žona w delnjoserbskej drasće widźeć, je strona nětko ze stejišćom na zjawnu diskusiju reagowała. Wona wotpokazuje wumjetowanje syće młodych sorabistow, zo instrumentalizuje narodnu drastu. „Plakat tež pawšalnje přećiwo zapućowarjam njepolemizuje, kaž so twjerdźi“, komentuje zwjazkowa rěčnica AfD Frauke Petry wuprajenje předsydy Domowiny Dawida Statnika we wčerawšim wudaću nowiny SZ. „Cyle hinak, tón skedźbni na to, kak sej swójske tradicije a mnohotnosć w našim kraju wažimy. (...) Chcemy pak na strach pokazać, zo so někajka nabožna kultura pod płašćikom ‚pisanosće‘ rozšěrja, ale pódla sebje žanu ‚pisanu mnohotnosć njeakceptuje‘“, Petry wuwjedźe. Dale w zdźělence rěka, zo je AfD „za přeća runje serbskeje mjeńšiny přeco wotewrjene wucho měła“. Strona skedźbnja na to, zo su­ lěta 2014 samo wólbne plakaty w serbskej rěči měli, dokelž rozumja, „kak ma mjeńšina wojować. Tohodla so za to zasadźamy, zo nadobo sami mjeńšina w swójskim kraju njebudźemy.“

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

Žane přidatne kóšty wjac

Bonn (dpa/SN). Nowa doba za wužiwarjow mobilneho telefona: Wot dźensnišeho po wšej Europskej uniji hižo žane přidatne kóšty při telefonowanju do druhich krajow EU njenastanu. Dotal běchu sej we wukraju zdźěla chětro wysoke popłatki za daleposrědkowanje telefonatow žadali. Ze šmórnjenjom dwělomnych popłatkow so lěta trajacy bój přećiwo přewysokim kóštam skónči.

Na prašenja wotmołwjał

Moskwa (dpa/SN). Ruski prezident Wladimir Putin je dźensa na prašenja ludźi wotmołwjał. W kóždolětnje wotměwacej so originalnej telewizijnej show „Direktny zwisk“ wěnowaše so šef Krjemla prašenjam wobydlerjow k hospodarskim problemam runje tak kaž poměrej Ruskeje k zapadej abo prezidentskim wólbam 2018. Ludźo móžachu minjeny čas swoje prašenja telefonisce abo internetnje zapodać. Tajke zarjadowanje wotměwaja w Ruskej wot lěta 2001.

USA předadźa Katarej brónje

wozjewjene w: Politika
Ernsta Thälmannowy pomnik steji w bayerskim Gundelfingenje nad Dunajom. Zhromadnje z mnohimi druhimi wuchodoeuropskimi monumentami, mjez druhim z pomnikom Lenina a Stalina, běchu postawy w 1990tych lětach tam dowjezli a hromadźili. Sobotu chcedźa je nětko přesadźować. Foto: dpa/Stefan Puchner

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

Wjele wobydlerjow hišće zhubjenych

London (dpa/K/SN). Žałostny woheń, kotryž howrješe wčera w jednym z Londonskich wysokodomow, maja wohnjowi wobornicy pod kontrolu. Nětko pytaja tam za dalšimi woporami, je dźě tójšto wobydlerjow hišće zhubjenych. 65 ludźi zamóchu wuchować. Ličba smjertnych woporow je so dźensa na 17 powjetšiła. W klinikach zastaruja 79 zranjenych, 18 z nich su w kritiskim stawje. Za kelko wobydlerjemi hišće pytaja, njeje jasne. W twarjenju je 400 do 600 ludźi bydliło. Britiska premierministerka Theresa May je „dokładne přepytowanje“ připowědźiła. „Jeli maja so z wohenja konsekwency sćahnyć, budu trěbne naprawy přewjedźene“, wona zwurazni.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

Nětko přepytuja tež přećiwo Trumpej

Washington (dpa/K/SN). Wurjadny přepytowar Robert Mueller nětko tež přećiwo prezidentej USA Donaldej Trumpej samomu rešeršuje, rozprawja nowina Washington Post. Tak pruwuje wumjetowanja přećiwo prezidentej, zo je spytał w aferje Ruskeje dla na justicu wliw wukonjeć. Dźenikej napřećo su to wjacore wosoby wobkrućili, kotrež wo naležnosći wědźa. Trumpowy notar Marc Kasowitz so chrěni. „Informacije FBI wo prezidenće publikować je šamale, njewodajomnje a ilegalnje“, rěka w stejišću Kasowitzoweje kenclije. Tydźenja je wot Trumpa pušćeny šef FBI James Comey wuběrkej senata wuznał, zo bě prezident jeho chcył pohnuć přepytowanja skónčić.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

Tež internet sylnišo kontrolować

Drježdźany (dpa/SN). Zwjazk a zwjazkowe kraje chcedźa w boju přećiwo terorizmej a kriminaliće přichodnje wušo hromadźe dźěłać. Tak ma „mustrowy policajski zakoń“ po wšej Němskej płaćiwe jednotne standardy předpisać. Zwjazkowy nutřkowny minister Thomas de Maizière (CDU) rěčeše k zakónčenju nalětnjeje konferency nutřkownych ministrow krajow a Zwjazka wo přełamje. Mustrowy zakoń ma krajam při zdźěłanju policajskich zakonjow jako předłoha słužić. „Zaměr je, najebać zamołwitosć krajow, jednotne wěstotne prawidła zdźěłać“, rjekny předsyda konferency, sakski nutřkowny minister Markus Ulbig (CDU) jako hosćićel w Drježdźanach. Zakoń ma so nětko spěšnje zdźěłać.

Dojednali su so mjez druhim na to, internetne informaciske portale kaž Whats-app, kotrež tež kriminelni wužiwaja, sylnišo kontrolować. Nimo toho chcedźa rjadować, kak z potencielnymi tak mjenowanymi wohrožowarjemi wobchadźeć. Bayerska bě sej w tym zwisku žadała, tež dźěći wot wustawoškita wobkedźbować dać, kotrež su so radikalizowali.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 15 junija 2017 14:00

Porsty preč!

AfD je ze swojim plakatom za lětuše wólby zwjazkoweho sejma horcu diskusiju zbudźiła. Mnozy su so zjawnje po wšelakich kanalach wuprajili, mjez druhim wědomostnicy-sorabisća, Domowina kaž tež direktor Załožby za serbski lud Jan Budar. Wšitcy so jasnje přećiwo znjewužiwanju Serbow wuprajeja. Tež ja so do rynka tych zarjaduju, kotřiž postupowanje strony raznje wotpokazuja. Hišće před měsacomaj běchu zapósłancej AfD w Sakskim krajnym sejmje Günterej Wildej serbske temy jenož wothódnoćace słowa kaž „kokolores“ hódne. A nětko ze Serbami za swoju stronu wabja. Wjetše napřećiwki woprawdźe być njemóža! To tež wusprawnjenje předsydki strony Frauke Petry, zo ničo přećiwo Serbam nimaja a jich naležnosće tola podpěruja, njezměni. Za wabjenje smy jim dobri dosć, hewak nas zańč nimaja – to znajmjeńša je mój zaćišć! Tuž porsty preč! Janek Wowčer

wozjewjene w: Politika

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND