Z wudaća: póndźela, 11 septembera 2017
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Chce so za referendumy zasadźeć

Hdyž tele dny módry připowěšak z logom Alternatiwy za Němsku (AfD) wuhladaće, je tež Karsten Hilse cyle blisko. 52lětny direktny kandidat strony chce zajimy ludźi w zwjazkowym sejmje zastupować. Po powołanju je wón policist a ma tuchwilu dowol. Wšědnje je hač do 14 hodźin we wólbnym wokrjesu po puću. W lěće 2015 je do AfD zastupił, a to, dokelž bě so nastupajo kredity Europskeje unije a tak tež Němskeje na financnje słabe kraje hóršił. ,,Euro je ,teuro‘. Wšo, štož płaćeše něhdy hriwnu, je nětko euro. Mzdy pak wostachu samsne“, Karsten Hilse měni. Tež połoženje hladajo na Rusku, wo kotrymž bu jednostronsce rozprawjane, a z nimi zwisowace sankcije, kotrež tež němske předewzaća poćežuja, njeměješe wón za spomóžne. Přičina to za njeho politisce so angažować. Na srjedźostawskim forumje AfD přednošowacy Tilo Sarrazin je Wojerowčana přeswědčił, a tam nawjaza tež prěni zwisk k stronje. Wot 2. januara 2016 je nětko direktny čłon.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Hurrikan zachadźa na Floridźe

Miami/Tampa (dpa/SN). Hurrikan Irma je zwjazkowy kraj USA Floridu docpěł. Nimo wjerćateho wichora starosća zamołwitych wosebje powodźenja, kotrež Irma prawdźepodobnje do kraja tłóči. Na po­brjohu Golfa je ocean w běhu jenož 90 mjeńšin wo dwaj metraj stupał. W tak mjenowanym wóčku hurrikana wěje wichor w sylnosći hač do 155 kilometrow na hodźinu. W běhu jedneje hodźiny su wjedrarjo wčera na Floridźe šěsć tornadow zličili.

Wothłosuja wo prěnim zakonju

London (dpa/SN). W britiskim parlamenće rozjimuja dźensa prěni wažny zakoń wo planowanym wustupje z Europskeje unije. Hač pak tónle zakoń wjetšinu hłosow w parlamenće dóstanje, njeje wěste. Wuslědk wothłosowanja móhł tež rozsud premierministerki Theresy May wobwliwować. Knježerstwo chce ze zakonjom tuchwilu płaćiwe prawo EU we Wulkej Britaniskej po brexiće zakónčić. Runje tak ma 12 000 předpisow zhromadźenstwa ze wšěch móžnych žiwjenskich wobłukow do narodneho prawa přeńć. Wulka Britaniska chce w lěće 2019 EU wopušćić.

W Norwegskej wola

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Tójšto atletow so wobdźěliło

Nimale 4 000 na měšćanskimaj běhomaj we Wojerecach a w Budyšinje

Perfektne wjedro za běhanje bě sobotu 1 869 běharkow a běharjow do Wojerec na 11. HOYWOJ-cityjowy běh a do Budyšina na 24. měšćanski běh samo rekordne 2 079 sportowče a sportowcy zwabił. Wo­sebje wjele přidatnych přizjewjenjow dyrbjachu organizatorojo w Budyšinje přijimać. Blido z přizjewjenskimi formularami při Serbskim domje bě stajnje derje wopytane.

wozjewjene w: Sport
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Sakska pjenjezy wužitnje nałožiła

Drježdźany (dpa/K/SN). Sakska je plan wo wužiwanju srědkow ze solidarneho pakta tež w lěće 2016 nahladnje přepjelniła. Tole wuchadźa z postupoweje rozprawy „Natwar wuchod“, kotruž je financny minister Georg Unland (CDU) tele­ dny předpołožił.

Po postupowej rozprawje je swobodny stat loni 1,12 miliardow eurow z tak mjenowanych zwjazkowych připokazankow za wosebite potrěbnosće dóstał. Kraj a komuny wudachu wšak cyłkownje přibližnje 3,4 miliardy eurow dźiwajo na kondicije solidarneho pakta. 2,9 miliardow eurow z nich nałožichu za wutwar infrastruktury. Financny minister pokaza na to, zo steji Sakska z inwesticiskej kwotu 16 procentow w budgeće na čole wšěch zwjazkowych krajow. Wulke in­westicije su bytostny wobstatk stabil­neje, solidneje a skutkowneje etatoweje politiki knježerstwa. To přinošuje hižo lěta­ k nadpřerěznemu rozrostej sakskeho hospodarstwa.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Cyrkwinska namołwjatej

Berlin (B/SN) Předsyda rady Ewangelskeje cyrkwje w Němskej dr. Heinrich Bedford-Strohm a předsyda Němskeje biskopskeje konferency, kardinal Reinhard Marx, namołwjataj wobydlerjow, so wobdźělić na wólbach zwjazkoweho sejma 24. septembra. We wozjewjenej namołwje wobaj wuzběhujetaj, zo su křesćanske cyrkwje sobu zamołwite za zhromadnosć. „Prosymy wobydlerki a wobydlerjow, politiski puć našeho kraja aktiwnje sobu wuhotować. Prěnja a najwažniša kročel za to je, sej wo aktualnych rozsudach swójski a zamołwity wusud tworić a wólbne prawo wukonjeć,“ rěka w namołwje krajneho biskopa Bedford-Strohma a kardinala Marxa. Demokratija je žiwa z wobdźělenja wobydlerkow a wobydlerjow na wólbach.

Michael Bautz zemrěł

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

W Budyskim wokrjesu wjace deliktow zličili

Drježdźany (dpa/SN). Sakska njeje naje­bać mjenje prawicarskoekstremistiskich deliktow přeco hišće na prawym puću. Tole zdźěli zapósłanča Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje Kerstin Köditz. Wona so w nutřkownym ministerstwje swobodneho stata měsačnje za aktualnymi ličbami wobhonja. Po statistice bě lětsa w prěnim połlěće 972 padow z prawicarskim pozadkom. To su 5,4 njeskutki na dźeń. Porno lońšemu – jako registrowachu 6,4 pady na dźeń – je to jasnje mjenje, ale přiwšěm njespokojace.

Wosebje we wokrjesu Budyšin je ličba prawicarskich deliktow přiběrała. Budyski wokrjes leži w tym nastupanju po Drježdźanach a Kamjenicy na třećim městnje (92 padow). W Drježdźanach registrowaše nutřkowne ministerstwo 144, w Kamjency 106 njeskutkow.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Wid do zašłosće a přichoda

Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu 25. róčnicu wobstaća swjećiła

Choćebuz (SN/MiR). 25 lět na dobro Delnich Serbow skutkować, jich sebjewědomje skrućić, k wožiwjenju a zachowanju rěče přinošować, to běchu a su nadawki, kotrež sej Choćebuska Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu staja a spjelnja. Wjace hač 200 hosći dožiwi minjeny pjatk popołdnju w Choćebuskim měšćanskim domje, kak su rěčnicy, kotřiž wšitcy tež serbsce strowjachu, skutkowanje kubłanišća wysoce hódnoćili. Nětčiša nawodnica Uta Henšelowa přija wutrobne gratulacije, zwjazane z mnohimi darami. Na čole zarjadnišća, kotrež bu na jeje iniciatiwu 1992 załožene, steješe nimale 25 lět Marja Elikowska-Winklerowa. Mjeztym na wuměnku angažuje so wona přiwšěm dale na dobro „swojich“ Serbow. Hakle njedawno bě zaso na wsach po puću a šěrješe jako „pójsynoga“ wědu wo něhdyšim a dźensnišim wjesnym žiwjenju w Delnjej Łužicy. Tuž bě prawje, ju tón dźeń wosebje počesćić. Wyši měšćanosta Holger Kelch (CDU) přitomnych serbsce witaše a prošeše Winklerowu, do čestneje chroniki města so zapisać.

wozjewjene w: Kubłanje
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Dowěru sej zaso zdobyć

Krajny rada Harig so z čestnohamtskimi pomocnikami ćěkancow zetkał

Budyšin (SN). Dalše zhromadne dźěło steješe w srjedźišću zetkanja čestnohamtskich pomocnikow ćěkancow a zwjazkarstwow wokrjesa z krajnym radu Michaelom­ Harigom (CDU) minjeny štwórtk w Budyšinje. Pozadk rozmołwy bě dwělomny kontakt naměstnika krajneho rady Uda Wićaza z čłonom NPD. Po wozjewjenju chat-protokolow je towarstwo Witajće do Budyšina zhromadne dźěło z krajnym zarjadom sčasami zastajiło, njemějo hižo dowěru do nawodnistwa wokrjesa.

Předsydźa frakcijow wokrjesneho sejmika a krajny rada su wobzamknyli, zo nima Udo Wićaz zarjad za wukrajnikow hižo zamołwjeć. Nimo toho wobzamknychu, zo měli so zwjazkarstwa a towarstwa zetkać. Něhdźe 80 kmótow, pomocnikow ćěkancow a zastupjerjow inicia­tiwow je nětko přeprošenje sćěhowało a na rozmołwu přišło.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Za ludowe wothłosowanje

Barcelona (ČŽ/K/SN). Parlament Katalonskeje, awtonomneje prowincy Španiskeje z něhdźe 7,5 milionami wobydlerjow, je schwalił zakoń wo přewjedźenju referenduma nastupajo jeje njewotwisnosć. Ze 135 zapósłancow ludoweho zastupnistwa je 72 za to hłosowało a jědnaće so hłosa wzdało. Zapósłancy opozicije su z protesta žurlu wopušćili. Tónle zakoń je wažny, zo móhli ludowe wothłosowanje scyła wotměć. Terminowane je wone na 1. oktober.

W Madridźe je Barcelonske separatistiske počinanje rozhorjenosć zbudźiło. Knježerstwo nablaku připowědźi, zo wobroći so na wustawowe sudnistwo z próstwu, debatu anulować. Ministerski prezident Mariano Rajoy chce wustawowemu sudnistwu namjetować, napołožić čłonam katalanskeho parlamenta zamołwitosć za to, zo su wothłosowanje wo zakonju k přewjedźenju referenduma docyła zmóžnili. Tež katalanske statne rěčnistwo je hižo zdźěliło, zo předsydstwo parlamenta na Najwyšim sudni­stwje Katalonskeje wobskorži.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 septembera 2017 14:00

Dalšu poražku poćerpjeli

SJ Chrósćicy II

– ST Lubuš 1:3 (1:1)

Zestawa domjacych: Matješk – Šiman, Klimant (78. Kral), Förster, Budar (56. Zahrodnik), Mohaupt (82. Pjetaš), Bětnar, Dórnik, Jakubaš, Bogusz, Šmit

Na štwórtym hrajnym dnju su koparjo Chróšćanskeho druheho mustwa přećiwo dalšemu sylnemu kontrahantej nastupili. Wšako steješe přećiwnik z Lubuša w minjenej sezonje na pjatym městnje tabulki. Najebać to žadaše sej trenarska trójka domjacych Wowčer/Klimant/Dórnik wot swojich chowancow, zo sej znajmjeńša dypk wubědźa.

wozjewjene w: Sport

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND