Z wudaća: srjeda, 11 oktobera 2017
Mjeztym hižo 11. raz zarjadowachu Choćebuske institucije a předewzaća „Nóc kreatiwnych hłójčkow“. Něhdźe 5 700 zajimcow wuži minjenu sobotu składnosć za kulisami dwaceći předewzaćow pohladać. W foyeru Carla-Thiemoweho-klinikuma běchu orga­nizatorojo na přikład mikroskopy přihotowali, při kotrychž móžachu wopytowarjo tójšto zajimaweho wobkedźbować a zhonić. Foto: Michael Helbig

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Lěsy ćerpja pod suchotu a skórnikami

Strowota lěsow wažny nadawk za lěsnistwo a wobswětoškit

Kóžde lěto w juliju zahaja statny lěsniski zawod Sachsenforst wosebitu kontrolu lěsow. Tež lětsa přepytowachu fachowcy­ wot 27. julija hač do srjedź awgusta 6 800 štomow po cyłej Sakskej a posudźowachu jich strowotniski staw. Wažne jim při tym bě, zhonić, kak strowe naše lěsy su.

Podhladne běchu přewažnje rědke wjerški jehlinowcow abo zežołtnjena jehlina­ a łopjena. Ale tež škody, zawinjene wot wichorow, suchoty abo krupow, su kóždolětnje tema přepytowanja fachowcow. Tež wšelake překasancy a hriby maja móc, štomam w lěsach zeškodźeć. Hromadźe z datami europskeho wobswětoweho lěsniskeho monitoringa a wobstajnje dźěłacymi 18 sakskimi lěsnoklimatiskimi stacijemi hodźa so staw, stres a scyła strowotniski staw lěsow na wěste wašnje posudźować.

Podhladne štomy su móžny wopor dalšich škodowanjow

wozjewjene w: Hospodarstwo
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Knižne wiki zahajene

Frankfurt nad Mohanom (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) a francoski statny prezident Emmanuel Macron staj wčera wječor 69. Frankfurtske knižne wiki wotewrěłoj. W narěčomaj wuzběhnyštaj politikarjej, zo stej kultura a literatura zwjazanej. Na­jebać wšitke kontrowersy a wójny mjez Němskej a Francoskej bě kultura stajnje žiwa a je płody njesła. „Europa njeje ničo bjez kultury“, Macron podšmórny. Francoska je lětsa partner knižnych wikow, kotrež traja hač do njedźele.

Zahaja proces přećiwo Tolu

Istanbul (dpa/SN). Wjac hač pjeć měsacow po zajeću němskeje žurnalistki a přełožowarki Mesale Tolu w Turkowskej, zahaja dźensa proces přećiwo njej. 33lětna słuša k skupinje 18 wobskorženych, kotrymž wumjetuja terorowu propagandu a sobustawstwo lěwicarsko ekstremneje MLKP. Tolu hrozy jatba hač do 20 lět. Zwjazkowe knježerstwo žada sej dale pušćenje žurnalistki a znajmjeńša dalšich dźesać Němcow, kiž je w Turkowskej politiskich přičin dla zajatych.

Połoženje dale dramatiske

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Srědki EU na prawym městnje zasadźeć

Brüssel (dpa/SN). Hižo dlěje hač 40 lět spyta Europska unija hospodarske słabe kónčiny zesylnjeć. Tola pjenjezy z Brüssela njepomhaja jenož tym, kotřiž je nu­znje trjebaja. Zaleži to tež na njekmanych knježerstwach, štož wuchadźa z noweje rozprawy, kotruž je komisija EU póndźelu w Brüsselu předstajiła.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Narodnostnych polow je tójšto

Tež w druhich krajach EU prócuja so regiony wo njewotwisnosć

Berlin (dpa/K/SN). Kak palaca narodnostna naležnosć Katalonska naposledk wuńdźe, to božedla njeje jeničce wěc Španiskeje. Katalonska dźě w Europskej uniji njeje jenički kraj, w kotrymž bywa napinanjow wo njewotwisnosć wot centralneho stata. Tak njeboja so jeno w Brüsselu, zo móhł wirus separatizowanja druhich natyknyć. Naslědnje někotre přikłady:

ŠPANISKA-BASKISKA. Nimale 50 lět wojowaše podzemska organizacija ETA za njewotwisny stat, štož je sej wjele stow mortwych žadało. W lěće 2011 so ETA namocy wzda a brónje woteda. Knježaca nacionalistiska strona PNV skutkuje při wšěm za samostatnu Baskisku, njejedna pak tak radikalnje kaž Katalonska.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

ANO wosłabjena

Praha (ČŽ/K/SN). Tydźeń do parlamentnych wólbow w Čěskej wjercholi prašenje, kajke su aktualne wotpohlady wolerskeho ludu. Po poslednim naprašowanju agentury STEM/MARK steji faworit ANO drje dale samotnje na čole, nic pak hižo z „tučnymi“ 31,4 procentami, ale „jeno“ hišće ze 27,7. Předsyda hibanja njespokojnych Andrej Babiš ma čućiwy spad přichilnosće za wuskutk šćuwanskeje kampanje přećiwo swojej wosobje a ANO samej. Na druhe městno postupi – wšak z nahladnym wotstawkom – KSČM z 11,9 procentami, wostajiwši ČSSD za sobu, kiž ma 11,7 dypkow. Njewočakowana změna porno zašłemu zwěsćowanju je, zo wobsadźi 4. městno młoda strona Swoboda a direktna demokratija (SPD) předewzaćela Tomia Okamury. W awgusće hišće z pjeć procentami, z kotrymiž by SPD prěni raz njenadźicy do sejma přišła, kwituje wona nětkole z 9,5 procentami. Piraća móža so tohorunja polěpšić – wot 5,1 na 7,4 procenty. Tute su ODS nimale dosćahnyli, kotraž zwosta pola 7,5 proc. Zadźěwk pjeć procentow byštej tež TOP 09 ze 6,7 proc. a KDU-ČSL z 5,8 proc. přeskočiłoj.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Doporučenje za SLA předleži

Budyšin (SN/CoR). Wot klětušeho 1. awgusta ma Serbski ludowy ansambl znowa intendantku/intendanta měć. Hač do 31. awgusta tohole lěta móžachu so wosoby, kotřiž chcedźa jednu z najstaršich profesionalnych serbskich institucijow wuměłsce nawjedować a dale profilować, přizjewić. SN su so pola direktora Załožby za serbski lud Jana Budarja wo aktualnym stawje wobhonili. „Dohromady smy sydom požadanjow za městno dóstali“, rozłoži Jan Budar. Po jeho słowach su tež Serbja mjez nimi. Rozmołwy z potencielnymi kandidatami za intendancu SLA je wuzwolenska komisija přewjedła. „Poručenje komisije załožbowej radźo předleži. Wobsadźenje intendantoweho městna serbskeho ansambla steji tuž na dnjowym porjedźe wosebiteho posedźenja rady“, tak załožbowy direktor. Kajke pak šansy su, zo załožbowa rada 19. oktobra w Choćebuzu nowu intendantku abo noweho intendanta SLA powoła, k tomu nochcyše so Jan Budar wuprajić. Minjene powołanje załožboweho direktora je so z dwěmaj wupisanjomaj přez lěto ćahnyło.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Wotpačenje přestorčene

Madrid/Barcelona (dpa/SN/JaW). Ministerska rada Španiskeje je so dźensa dopołdnja w Madridźe k wurjadnemu zetkanju zešła. Tema bě wuwiće w próco­wanju wo njewotwisnosć Katalonskeje. Hnydom po tym chcył dźensa popołdnju španiski ministerski prezident Mariano Rajoy stejišćo zabrać k aktualnym po­dawkam kaž tež k wuprajenjam šefa katalanskeho regionalneho knježerstwa Carlesa Puigdemonta.

Puigdemont bě wčera w narěči před katalonskim parlamentom w Barcelonje njewočakowano připowědźił, zo su prócowanja wo njewotwisnosć Katalonskeje „na někotre tydźenje“ přetorhnjene, z čimž je wotpačenje přestorčene. Přičina za to je, zo so Puigdemont dale nadźija, zo móhło so španiske centralne knježerstwo tola hišće k rozmołwam předrěć, rozprawja powěsćernja dpa. Kaž wjacore španiske medije po narěči Puigdemonta powołujo so na knježerstwowe kruhi rozprawjachu, hódnoći centralne knježerstwo wčerawše wuwjedźenja přiwšěm jako wuwołanje njewotwisnosće.

wozjewjene w: Kultura
Něhdźe 30 dźěći serbskich koparskich zjednoćenstwow a towarstwow blišeje wokoliny wobdźěli so tón tydźeń w Ralbicach na koparskej šuli Dynama Drježdźany. W srjedźišću steji starobje wotpowědowacy trening k nawuknjenu a polěpšenju zakładnych koparskich technikow, kotryž móža dorostowi koparjo lědma wočaknyć. Nimo praktiskich zwučowanjow steještej dźensa tež wodźenje po Drježdźanskim stadionje a rozmołwa z koparjemi Dynama na planje. Foto: SN/Maćij Bulank

wozjewjene w: Sport
srjeda, 11 oktobera 2017 14:00

Beata Čórlichec hižo na Hawaii

Z Němcow pola Kulowa pochadźaca 44lětna Serbowka Beata Čórlichec, kotraž w Kölnje nad Rynom bydli a dźěła, je so spočatk julija w Awstriskej, w korutanskim měsće Celovecu, třeći króć za najćeše wubědźowanje swěta w triatlonje kwalifikowała. Tute přewjedźe so stajnje na kupje Hawaii w Kona, lětsa 14. oktobra. Beata Čórlichec je so hižo štwórtk, 4. oktobra, na kupu podała, zo by so tam zažiwiła, aklimatizowała a wězo tež hišće trenowała. Pod tamnišimi tropiskimi temperaturami a cyłkownymi dalšimi wuměnjenjemi budźe to za nju znowa hoberske wužadanje fyziskich a psy­chiskich mocow. W lěće 2014 a 2016 wšak je so wona tam hižo jako amaterka jara wuspěšnje wubědźowała. Přejemy jej tež lětsa zaso, zo by so jej na tutym jednym dnju při 3,8 km płuwanju, 180 km kolesowanju a 42,2 km marathonowym běhu wšitko derje radźiło. Jurij Nuk

wozjewjene w: Sport

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND