Z wudaća: srjeda, 06 decembera 2017
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Strašne połoženje nastało

Jerusalem (dpa/SN). Plany ameriskeho prezidenta Donalda Trumpa Jerusalem jako stolicu Israela připóznać a ameriske wulkopósłanstwo tam zaměstnić, su w islamskim­ swěće razne protest zbu­dźili. Kaž rěčnik pa­lestinskeho prezidenta zdźěli, bě Mahmut­ Abbas Trumpa w rozmołwje „před chutnymi wuskutkowanjemi na měrowy proces kaž tež wěstotu a stabi­litu w regionje a na swěće warnował“. Israelski­ minister za tajne słužby Israel Katz je Palestinjanow před namócnymi protestami warnował.

Železniske njezbožo

Meerbusch (dpa/SN). Regionalny ekspress z Kölna do Krefelda je wčera wječor w Meerbuschu pola Neussa (Sewjerorynsko-Westfalska) do stejaceho nakładoweho ćaha zrazył. Po informaciji wuchowanskeje słužby bu 50 z 155 pasažěrow, w ćahu zranjenych, 41 lochko a dźewjećo ćežko. Porno tomu rěči wohnjowa wobora Meerbusch wo 33 lochko- a sydom ćežkozranjenych. Jedna wosoba je „witalne wohroženja“ poćerpiła.

Historisce niski staw BAföGa

wozjewjene w: Politika
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Rěč dźěćatstwa jako echo, lot a kompas

Spisowaćelej Peterej Handke k pjećasydomdźesatym narodninam

Njedaloko Parisa bydlacy spisowaćel a basnik Peter Handke swjeći dźensa swoje 75. narodniony. Wón wudźeržuje lětdźesatki styki do Łužicy. Awstričan Handke, kotryž ma słowjanske korjenje, je na Mjezynarodnym swjedźenju serbskeje poezije 2008 na zahrodźe Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła čitał. Jenož lince drje, te pak zwostachu připosłucharjam w pomjatku, wšako Handkeho dźensa zjawnje čitaceho lědma dožiwiš. Jemu bliski z Łužicy bě wosebje basnik Kito Lorenc, kotrehož tworjenje swojemu nakładnistwu Suhrkamp zbližeše, kotrež na to poeziju serbskeho lyrikarja wuda. Za knihu Kita Lorenca „Die Insel, das Meer und das Schiff“ je Peter Handke předsłowo spisał, kotrež mnozy rady cituja. Tež teksty dalšich serbskich awtorow wón přełoži. Korutanskemu Słowjencej a nakładnikej Lojzy Wieserej z Celovca je wón Kita Lorenca zbližił. Škoda, zo njemóže hižo za klětu předwidźana kniha za dźěći we Wieser-nakładni­stwje wuńć, dokelž je sej Kito Lorenc na přeco, nažel přezahe wusnył.

wozjewjene w: Kultura

Ćeknjeny šef prowizoriskeho knježerstwa Aleksander Kerjenskij hromadźi srjedź nowembra 1917 wokoło sebje 20 000 kozakow, zo by Pětrohród wróćo zdobył. Kozakojo běchu wobrónjeni burja z wosebitymi priwilegijemi na kromje Ruskeje, kaž nad Donom, w sewjernym Kawkazu, Uralu a Altaju kaž tež swěrni wojacy carja. Ale tež mjez nimi přiběraše ličba přiwisnikow sowjetow. W běhu pochoda na Pětrohrod přeběža tuž něhdźe połojca kozakow Kerjenskeho bolšewikam, 7 000 dalšich spjećowaše so wojować a wostatnych 3 000 staremu režimej swěrnych jězdnych pobichu čerwjeni gardisća. W běhu nowembra 1917 je so rewolucija bolšewikow w mnohich městach a kónčinach Ruskeje přesadźiła, dokelž so nimo wobrónjenych dźěłaćerjow tež namórnicy a wjetšina wojakow mócnarstwu sowjetow přizamknychu abo so jako neutralni deklarowachu.

wozjewjene w: Róčnica
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Wukaz zajeća cofnjeny

Madrid (dpa/SN). Jenož dźeń po słyšenju bywšeho katalanskeho knježerstwoweho šefa Carlesa Puigdemonta na sudnistwje w Belgiskej je španiske najwyše sudnistwo wčera europski wukaz zajeća přećiwo njemu a štyrjom dalšim bywšim ministram cofnyło. Narodne přikazy za politikarjow w Španiskej su dale płaćiwe. Wčera je so tež wólbny bój za wot centralneho knježerstwa w Madridźe postajene regionalne nowowólby w Katalonskej 21. decembra zahajił.

Sudnik Pablo Llarena rozsud po rozprawach španiskich medijow z tym wobkrući, zo njesmědźa rozsudy k tej naležnosći w rukach wjacorych sudnistwow ležeć, dokelž móhło to přepytowanja poćežić. Nimo toho chcedźa so Puigdemont a jeho zwjazkarjo do Španiskeje wróćić.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Energijowy přewrót njepostupuje

Mnichow (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo je swoje bytostne zaměry nastupajo energijowy přewrót dotal w dalokej měrje misnyło. To zwěsća institut Prognos w nowym přepytowanju. Njehladajo na přiražki w třicyfrowej miliardowej wyso­kosći za wutwar wobnowjomnych ener­gijow njejsu emisije klimyškódneho wuhlikoweho dioksida kaž planowane wo­teběrali, ale stagněruja wot 2014, rěka w studiji. Zjednoćenstwo bayerskeho hospodarstwa bě ju do nadawka dało. Jeho prezident Alfred Gaffal mjenowaše energijowy přewrót z widom na wulke kóšty „w za­sadźe desaster“. Runje tak je přetrjeba miliny­ a přirodnje wužiwanych energi­jowych žórłow wot 2015 zaso přiběrała.

wozjewjene w: Politika

Berlin (dpa/SN). Dźeń a wjace dźěći w Němskej njemóže wopušćejo zakładnu šulu prawje čitać. Wot lěta 2001 je podźěl šulerjow 4. lětnika z jenož rudimentarnej čitanskej kmanosću wot 16,9 procentow na loni 18,9 procentow rozrostł. To je wuslědk­ mjezynarodneho přepytowanja wo čitanju na zakładnych šulach (IGLU), kotrež su wčera w Berlinje předstajili.

W mjezynarodnym přirunanju je so Němska nastupajo čitanski wukon zakładnych šulerjow pohubjeńšiła. Při tym pak móža šulerjo 4. lětnika w Němskej porno lětu 2001 dźensa nimale runje tak derje čitać. Hdyž su 2001 jeno štyri kraje wyše hódnoty docpěli, bě jich 2016 dwaceći. „Před tymle pozadkom je stagnacija wězo krok dozady“, rjekny prezidentka konferency kultusowych ministrow, kubłanska ministerka Badensko-Württembergskeje Susanne Eisenmann (CDU).

wozjewjene w: Politika
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Žadaja sej koncepciju

Kritika na Radźe Załožby sakskich wopomnišćow

Drježdźany (SN/CoR). Hač je Rada Załožby sakskich wopomnišćow na swojim posedźenju zawčerawšim wobzamknyła, zo ma jeje jednaćel Siegfried Reiprich wuwićowu koncepciju předpołožić, njeje dotal znate. „Tuchwilu dźěłamy hišće na medijowej zdźělence wo posedźenju“, rjekny sobudźěłaćer załožby wčera na naprašowanje SN. Hdy móžeš z informaciju ličić, to pak po jeho słowach jasne njeje.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Fundamenty krok po kroku nastanu

Na wulkim twarnišću noweho Slepjanskeho šulskeho kompleksa so mócnje twari. Wottam pak njejsu jeno zwjeselace powěsće słyšeć, kaž bě wčera na posedźenju gmejnskeje rady zhonić.

Slepo (AK/SN). Njepřijomnych wjedrowych wobstejnosćow dla je twar Slepjanskeho němsko-serbskeho šulskeho centruma tydźeń w zastatku. „Budyska twarska firma je wot póndźele do pjatka wot 7 do 18 hodź. stajnje z 25 dźěłaćerjemi na twarnišću. Jich dźěło dźe doprědka“, podšmórny nawoda twarskeho wotrjada Slepjanskeho zarjadniskeho zjednoćenstwa Steffen Seidlich na wčerawšim posedźenju Slepjanskeje gmejnskeje rady.

wozjewjene w: Z Łužicy
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Projekt Prožymdale wjedu

LEAG financuje slědźenje na Serbskim instituće

Budyšin/Choćebuz (SN/CoR). W nadawku koncerna Vattenfall Europe Mining zdźěła Serbski institut 2016 aktualizowany posudk wo serbskej identiće a kulturje w Prožymje. Na zakładźe toho su so tehdy z nadawkidawarjom na dalše trěbne slědźenje dojednali. W septembrje je nětko projekt „Serbska identita a kultura w Złykomorowskim-Grodkowskim regionje“ zaběžał. Łužiska energija hórnistwo a milinarnje (LEAG) přepytowanje spěchuje. Wažne je přepytowanje wosebje tež tohodla, dokelž njeje hišće jasne, hač budzé wjes Prožym Wjelčanskeje brunicoweje jamy dla wotbagrowana. Hakle 2020 chcedźa wo tym rozsudźić. Wuslědki hač do awgusta 2020 běžaceho projekta pod cyłkownym nawodom dr. Fabiana Jacobsa maja potom předležeć.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 06 decembera 2017 13:00

Pod hódnotu podleželi

Natwar Němske Pazlicy

– SJ Njebjelčicy 2:1 (1:1)

Zestawa hosći: Hahn – Hoelzel, Hanuza, Deleńk, Hrjehor, Pawlik, Kral, Ričel (75. Čornak), Lejnart, Haška, Korjeńk

W poslednjej hrě prěnjeje połserije 2017/2018 při derbyju pola načolnika tabulki wokrjesneje ligi-stafla II su Njebjelčenjo woprawdźe dobru kopańcu pokazali. Hosćićelski trenar Handrij Krawčik bě swojich chowancow derje nastajił a kóždemu jednotliwcej prawe sebjewědomje sobu dał. Tak je mustwo ze wšeho spočatka čile a w zhromadnej bojownosći spěšne a strašne nadběhi hosćićela wotwobarało. Nimo toho poradźi so agilnemu Handrijej Korjeńkej tón abo tamny strašny nadběh. Tak bu wón w 19. min. wot Wonnebergera potorhnjeny, ale po měnjenu sudnika to za čerwjenu kartu njedosahaše. W 40. min. Korjeńk přez prawu stronu běžo kulowatu kožu k 0:1 do wótreho kuta wrotow smokny. Po tym měrjachu so Njebjelčenjo dale na domjace wrota, zhubichu pak we srjedźnym polu njezbožownje bul. Tak poradźi so domjacym do přestawki wurunanje (45.) přez špěšny konter.

wozjewjene w: Sport

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Hižo sedmy króć prošeštej Jasčan Florian Rynč a spěwna skupina PoŠtyrjoch sobotu, 9. decembra, na beneficny koncert do Jaseńcy a zajimcy běchu mnoholičbnje přišli. Program skićeše dobru měšeńcu mjez znatymi a nowymi pěsnjemi skupiny, w kotrejž skutku

nowostki LND