Z wudaća: štwórtk, 11 januara 2018
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Sylny rozrost hospodarstwa

Berlin (dpa/SN). Hospodarstwo Němskeje dale z wotmachom rosće. Nutřkokrajny bruttoprodukt – suma wšitkich nadźěłanych hódnotow – je loni wo 2,2 procentaj přibył. Lěta 2016 bě to 1,9 procentow. Najsylniši to rozrost po lěće 2011. Hłowna přičina dobreho wuwića su dale a wjetši konsum wobydlerjow, při­běrace inwesticije předewzaćow a sylne swětowe hospodarstwo, kotrež němske wudźěłki kupuje, zdźěla Zwjazkowy statistiski zarjad.

Žadaja sej kompromisy

Berlin (dpa/SN). Do třećeho koła tarifowych jednanjow za metalowu a elektro­industriju žadaja sej dźěłodawarjo wjetšu zwólniwosć dźěłarnistwow ke kompromisam. „Štož je IG metal dotal na blido połožiła, wohroža dźěłowe městna a njeje w zmysle ludźi“, rjekny nawoda delegacije dźěłodawarjow Stefan Wolf dźensa w rańšim magacinje ARD. Dźěłarnistwo žada sej za 3,9 milionow přistajenych šěsć procentow wjace mzdy a skrótšenje dźěłoweho časa na 28 hodźin wob tydźeń.

Njewěrja, zo Merkel přetraje

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Dźěći dyrbja moralku dodnić

Dźěćacy ptači kwas „Kak je hawron ptači­ kwas zaspał“ měješe wčera premjeru w Budyšinje. Milenka Rječcyna je so z dramaturgowku Serbskeho ludoweho ansambla a libretistku krucha Jěwu-Marju Čornakec rozmołwjała.

W lětach 2006 do 2016 je sydom knižkow wo myšce Pip-Pip a jeje přećelach wušło. Wo hawronje, kotryž je ptači kwas zaspał, pak hišće nic. Čehodla wuhladamy tule stawiznu tónkróć najprjedy na jewišću?

J.-M. Čornakec: Na swojich čitanjach sym stajnje zaso słyšała, zo chcedźa dźěći myšku a jeje přećelow na jewišću dožiwić. Spočatnje mějachmy inscenaciju na jewišću, z čehož je so knižka wudała. Zakład­ lětušeho musicala běše powědančko wo jěžiku, kotryž je spać nawu­knył. Wuwich ideju, a ta da so z ptačim kwasom zwjazać. Zdobom chcych wšitke zwěrjata z knižkow zapřijeć. Hač aktualny kruch jako knižka wuńdźe, njewěm. Stawizna pak steji w programowym zešiwku.

Kotry kubłanski koncept so za Wašimi knihami a inscenacijemi chowa?

wozjewjene w: Rozmołwa
Šwicarske zymske dowolnišćo Zermatt, kotrež bě dwaj dnjej dospołnje zasněžene, je zaso docpějomne. Prěni ćah je tam wčera wječor dojěł, a połoženje so dale norma­lizuje. Po sylnym sněženju a lawinach bě 13 000 dowolnikow w dowolowej kónčinje izolowanych. Foto: dpa/Dominic Steinmann

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Swědki stawiznow w přirodźe zachowane

Wojerowčan a domiznowědnik Thomas Sobczyk slědźi za pomnikami w hornjołužiskich lěsach

Thomas Sobczyk je zajimawostki mjez druhim we Łazku, Čornym Chołmcu a Łazu wuslědźił a w kni­ze „Pomniki w hornjo­łužiskich lěsach“ zwěčnił. Za swój anga­žement bu wuznamjenjeny.

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Trump dale zwólniwy

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump njeje so w prašenju škita klimy hišće doskónčnje rozsudźił. We Washingtonje wón připowědźi, zo móhł sej pod wěstymi wuměnjenjemi předstajić Pariskemu dojednanju wo škiće klimy zaso přistupić. Přiwšěm twjerdźeše, zo je zrěčenje Americe njelěpšiny wunjesło, dokelž su druhe kraje z njej „njefairnje“ wobchadźeli. Škit klimy je Trumpej tež bjez Pariskeho dojednanja „jara wažny. Chcemy pak tež wubědźowanjakmane hospodarstwo.“ Prezident USA je zwólniwy zrěčenju přistupić, jeli je nimale 200 krajow, kotrež běchu zrěčenje podpisali, na dobro Ameriki skoriguja. USA su dotal jenički wot UNO připóznaty kraj swěta, kotryž nochce z čłonom Pariskeho klimoweho dojednanja być.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Premierka znjezbožiła

Saarbrücken/Berlin (dpa/SN). Posaarska ministerska prezidentka Annegret Kramp-Karrenbauer je so dźensa rano při wobchadnym njezbožu zraniła. Słužbny wóz politikarki CDU bě wokoło 4.30 hodź. na awtodróze A 10 njedaloko Podstupimskeho awtodróhoweho třiróžka do nakładneho awta zrazył, kaž rěčnica policajskeho prezidija zdźěli. Politikarku su na to zhromadnje z třomi sobujěducymi zranjenu do Podstupimskeje chornje dowjezli. Kramp-Karrenbauer bě po puću do Berlina na sonděrowanske rozmołwy z SPD wo wutworjenju knježerstwa. Po informacijach jeje rěčnicy je premierka snadnje zranjena. Přičinu njezboža hišće přepytuja. Wčera wječor bě 55lětna w Saarbrückenje hosćićelka nowolětneho přijeća z 1 800 hosćimi.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Rozsudny dźeń sonděrowanja wo koaliciji

Berlin (dpa/SN). Pjeć dnjow po zahajenju chcychu CDU, CSU a SPD dźensa sonděrowanske rozmołwy wo dalewjedźenju wulkeje koalicije wotzamknyć. Plano­wane běchu posedźenja centralnych dźěłowych­ skupin runje tak kaž zeńdźenja stronskich a frakciskich předsydow w małym kole a posedźenja jednaćelow we wulkim kole. Najwjetše problemy drje wobjednawaja hač do pózdnjeje nocy. Hač doposledka běchu zasadne prašenja dawkoweje a financneje politiki kaž tež wažne rozsudy we wobłuku migracije, dźěłowych wikow, strowotnistwa, hladanja, rentow a Europy hišće wotewrjene.

Na kóncu chcedźa wobdźělnicy jednanskich skupin wokoło zwjazkoweje kanclerki a předsydki CDU Angele Merkel, šefa SPD Martina Schulza a předsydy CSU Horsta Seehofera lisćinu z wuslědkami předpołožić. Rozsudne pak budźe, hač maja socialdemokraća wuslědki jednanjow při z jeje wida wažnych temach za dosahace, na přikład w prašenju sprawnišeho rozdźělenja zamóženja.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

W Berlinje na Łužicu njezabyć

Klimowa a strukturna změna dwě stronje samsneje medalje

Choćebuz (SN/at). „Łužica njeje a njebě ženje skiwlacy region, ale hordy.“ Słowa braniborskeho ministerskeho prezidenta Dietmara Woidki (SPD) wčera na nowolětnym přijeću města Choćebuza rěčachu mnohim přitomnym z wutroby. A premier bě sej wěsty, zo „dyrbi tele město region zaso bóle nawjedować“. A to wosebje pod njelochkimi wužadanjemi předstejaceje strukturneje změny. Dietmar Woidke žada sej tohodla wotnožku zwjazkoweje towaršnosće za planowanje a twar dalnodróhow njezasydlić w Bayerskej, ale we Łužicy. To wotpowěduje žadanju noweje hospodarskeje towaršnosće Łužica za zwjazkowymi zarjadami a wědomostnymi zarjadnišćemi, kotrež přinjesu na přichod orientowane a derje zapłaćene dźěłowe městna do regiona. Zdobom wobkrući Woidke wusku zhromadnosć nastupajo přichodne wuwiće Delnjeje a Hornjeje Łužicy tež z nowym sakskim ministerskim prezidentom Michaeolom Kretschmerom (CDU).

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Začuwana wěstota

Wobdźělnicy nowolětneho přijeća města Choćebuza so wčera wječor njemało dźiwachu, jako słyšachu přez wótřerěčaki na wulkej žurli měšćanskeje hale naraz alarmowy signal z namołwu, rumnosć a twarjenje wopušćić. Přičina ewakuacije njebě jasna, a ludźo myslachu skerje na hłupy žort hač na woprawdźite wohroženje. Wotpowědnje so tuž hibachu, a mnozy sej hišće swój płašć z garderoby wotewzachu. Bórze wšak jich wróćo wołachu. Wobdźělnicy so znowa na swoje městna zesydachu a zhonichu, zo bě warjak cateringoweje firmy alarm zbudźił. Nastroj bu na to wotpinjeny. Zhladujo na tónle podawk so wězo prašeš, hač bychu ludźo runje tak reagowali, by-li přičina alarma jich žiwjenje chutnje wohrozyła. A kak by so kóždy/kóžda z nas w tajkim połoženju zadźeržał/a? W teoriji su trěbne jednanja zwjetša­ jasne. Ale damy so w rozsudnym wokomiku druhdy mylnje wot wopak začuwaneje­ wěstoty wobwliwować? Axel Arlt

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 januara 2018 13:00

Peticiju w sejmje přepodali

Iniciatiwa za wobmjezowanje wjelkow tójšto podpismow nazběrała

Drježdźany (SN/MkWj). Łužiske wjelki zaběraja nětko tež Sakski krajny sejm. Wobydlerska iniciatiwa za wobmjezowanje wobstatka wjelkow je wčera w Drježdźanach lisćiny z cyłkownje 18 590 podpismami přepodała. Rěčnik iniciatiwy, Jurij­ Lebza z Koslowa, předpołoži peticiju prezidentej Sakskeho krajneho sejma Matthiasej Rößlerej. Podpisma su čłonojo inciatiwy minjene měsacy w kónčinje zběrali, hdźež běchu wjelki hižo sta wowcow zakusali. Iniciatorojo so nadźijeja, zo krajne knježerstwo nětko swoje nastajenje změni. Wjelki su dotal kruće škitane. Lebza napřećo medijam na to skedźbni, zo je jich w regionje dźeń a wjace. Přirodne dźerženje wužitneho skotu kaž wowcow na pastwach tohodla dale woteběra. Łužica je mjeztym kón­čina z najwjace wjelkami po wšej Europje. Peticija žada sej jasne pomjeńšenje jich wobstatka, kaž to w krajach kaž Šwedskej abo Norwegskej hižo prakti­kuja. „Štož bě pola kormoranow móžno, je tež pola wjelkow nuznje trěbne.“

wozjewjene w: Politika

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND