Z wudaća: pjatk, 11 meje 2018
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Alternatiwy k brunicy trěbne

Drježdźany (dpa/SN). Sakska a Braniborska wotpokazujetej dočasny kónc wudobywanja brunicy. To by we Łužicy k hoberskim socialnym a politiskim problemam wjedło, kaž braniborski a sakski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) a Michael Kretschmer (CDU) srjedu w Drježdźanach potwjerdźištaj. Hakle, hdyž su hospodarske alternatiwy date, móhło wo scenarije hić, kak wudobywanje wuhla skónčić. Prjedy hač so wo terminach rěči, dyrbja nowe struktury we Łužicy wuwite być.

Grenell zakituje wuprajenja

Berlin (dpa/SN). Nowy wulkopósłanc USA w Němskej Richard Grenell je swoje wuprajenja, zo měli němske předewzaća hospodarske styki z Iranom najspěšnišo přetorhnyć, zakitował. „To je mój stil“, rjekny wón nowinarjam. Diplomatija je po jeho słowach tójšto škody zawostajiła. „Sewjerna Koreja wuwiwa so k atomowej mocy, a w Syriskej knježi hižo lěta dołho ludomordarstwo.“ Štóž chcył wójnje zadźěwać, trjeba krutych diplomatow, kotřiž jasne słowa wužiwaja.

Rěča wo nowym knježerstwje

wozjewjene w: Politika
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Wosebity přebytk „na chwilku“

Njewšědny hotel w bywšej Goethowej apotece – historiske slědy staj wobsedźerjej do koncepta zapletłoj

Kuchar kofejownje a hosćenca „Wolfgang’s“ Ralf Nielisch přihotuje hosćom mjez druhim přewšo rady mjaso, kotrež zrawi w swójskim sušaku, tak mjenowanym „dry ageru“.

Za fasadu Budyskeje Hošic hasy čisło 27 chowa so woprawdźita drohoćinka. Adresa wodźeše něhdy do Goethoweje apoteki. Tež hdyž je mjeztym zawrjena, su slědy bywšeho mějićela Paula Leidlera hišće jasnje spóznajomne. Meble apoteki wobohaćeja nětko kofejownju a hosćenc z mjenom „Wolfgang’s“. Hdźež běchu do toho bydlenja na hornich poschodach a w přitwarje, je ekskluziwny butikowy hotel „Moments“.

wozjewjene w: Předźenak
Němski astronawt Alexander Gerst je so dźensa po poslednim treningu do čestneje knihi ruskeho centruma kosmonawtow njedaloko Moskwy zapisał. Zhromadnje ­z astronawtku z USA a ruskim kosmonawtom poleći Gerst 6. junija k swětnišćowej staciji ISS, hdźež je w lěće 2014 hižo raz był. Foto: dpa/Kiril Kalinikow

wozjewjene w: Politika
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Zasłužbna hrajerka z jubilejomaj

Serbska dźiwadźelnica Petra-Maria Bulankec-Wencelowa steji hižo 30 lět – połojcu swojeho žiwjenja – na jewišću

Jutře, 12. róžownika, swjeći znata serbska dźiwadźelnica a režiserka Petra-Maria Bulankec-Wencelowa 60. narodniny. Jubilarka skutkuje hižo 30 lět na jewišću, wjace hač połojcu z nich w Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle. Nimo toho nawjeduje Serbske dźěćace dźiwadło a lajsku dźiwadłowu skupinu Konjecy-Šunow.

Hižo wot dźěćatstwa zajimowaše so za hraće, a tak njezadźiwa, zo činješe 1966 swoje prěnje kroki na sławnych „deskach swěta“ runje w tym ćělesu, za kotrež dźensa kruchi wupytuje a je inscenuje – byrnjež wone tehdy hišće „Serbske pioněrske dźiwadło“ rěkało a w nošer­stwje Ludoweho nakładnistwa Domowina było.

wozjewjene w: Předźenak

Je-li rěč wo „domizniskim muzeju“, drje mysli někotryžkuli na starožitnosće a stare kuchinske graty. W Njeswačidle su na wjele wyšim niwowje a waža sej tež serbske stawizny gmejny.

Njeswačanski domizniski muzej na nawsy njedaloko cyrkwje a historiskeho hosćenca je na kóždy pad wobhladanjahódny. Tamniše kulturne a domizniske towarstwo, kotrež zarjadnišćo wobhospodarja, běchu hižo 1961 załožili. Wjele lět čłonojo na to za prawymi rumnosćemi pytachu, zo móhli sej swójski muzej zarjadować. W lěće 2004 gmejna towarstwu něhdyši wobchod srjedź wsy jako nowy domicil poskići. Tak dachu so do dźěła a rumnosće přetwarichu, byrnjež we wsy tež diskusije byli, hač je to scyła trjeba. Po runje pjeć měsacach, hody 2004, móžachu swój domizniski muzej wotewrěć. Při tym njestejachu z prózdnymi rukami. Wšelake eksponaty hižo mějachu, na přikład model mjeztym wottorhaneho stareho třistronskeho burskeho statoka, natwarjeny wot šulerjow Rakečanskeje srjedźneje šule pod nawodom Njeswačanskeho wučerja Hansa-Wernera Heinkeho.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Na dnju maćerjeju swójba zapleńči

Kak mać wulkeje serbskeje swójby wužadanja wšědneho dnja zmištruje

Druha njedźela róžownika je zdawna rezerwowana za dźeń maćerje. Tón dźeń steja žony w srjedźišću, kotrež zamóža na najwšelakoriše wašnje dźěći, swójbu, wšědne dźěło a často tež hišće towaršnostny angažement zjednoćić. Jedna, kotraž to na wobdźiwajomne wašnje zmištruje, je Antje Bobcyna we Worklecach.

Štóž dokładnje njewě, hdźe we Worklecach Bobkecy bydla, statok w Nuliku hnydom při Don Boskowym domje poměrnje lochko namaka. Tam dźě so z dźěćimi mjerwi a tuž je tež dru­hdy trochu wótřišo. „Naš nan doma njeje, ale naša mać“, mi jedyn z hólcow přiwoła. A hižo stupi Antje Bobcyna z chě­žinych durjow. Runje hišće je dźěćacu drastu rjadowała a pola młódšich za domjacymi nadawkami hladała. Nětko prosy mje do běrowa tepjenskeje firmy swojeho mandźelskeho Rolfa, hdźež wšak ma tež wona swoje pisanske blido. „Tu změjemoj najlěpši měr“, so wona po­směwknje. Wokomiki měra su pola Bobkec popołdnju rědke. Nic jenož jich dźěći so na dworje zabawjeja, ale tež hišće hóstny šuler z Bretoniskeje.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Guterres warnujepřed nowej wójnu

New York (dpa/SN). Generalny sekretar UNO António Guterres wšitke konfliktne strony na Bliskim wuchodźe namołwja, wojerske rozestajenja hnydom zakónčić. Zdobom warnuje před nowym „wulkowohenjom“ w regionje. Rozprawy wo nadpadach na Golanske wyšiny w nocy na štwórtk bě wón z wulkimi starosćemi registrował, rjekny jeho rěčnik Stéphane Dujarric. Zo je so połoženje na to zaso změrowało, jeho „wolóža“. Iranske jednotki w Syriskej běchu israelske zepěranišća na Golanskich wyšinach nadpadnyli. Po tym su israelske wojerske lětadła zepěranišća iranskich jednotkow w Syriskej masiwnje nadpadnyli.

wozjewjene w: Politika

Pohladnicy powědaja wo dawnych časach, swědča wo podawkach a ludźoch. Alfons Handrik wotkrywa nam swět, na kotryž smy w minjenych lětach nimale pozabyli.

Na dotal předstajenych pohladnicach widźachmy hosćency w Bušence, Lejnje a Lejpoldźe. Wjesne korčmy na pohladnicach běchu před sto lětami jara prašany motiw. Wone mějachu nimo toho wabjenski nadawk za cyłu wjes kaž tež za korčmarja samoho.

Korčma na dźensnišej pohladnicy steješe we Łomsku pola Njeswačidła. Lědma štó wě so na nju hišće dopominać. Wšako bu za čas Druheje swětoweje wójny 1940 zawrjena. Wjace hač dwaceći ludźi widźimy na pohladnicy, a wšitcy su swjedźensce zdrasćeni. Bě to po kehelowanskim swjedźenju 1904, na čož němsce popisana tafla, kehele a kule pokazuja.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Protyka (11.05.18)

Sobotu 12.5.      Mejemjetanje w Dobrošicach

   Historica – historiski swjedźeń wot srjedźowěka k barokej při Wojerowskim hrodźe

  7:00 „23. Wojerowske pućowanje“ Přećelow kultury a domizny Njeswačidło (zetkanje na Njeswačanskim torhošću)

  9:00 Putnikowanje starych a chorych do Róžanta

  9:00 2. wulke čaporowe wiki na Rakečanskim knježim dworje

  9:00 Zelowe wodźenje po Miłoćicach

  16:00 Wosebite wodźenje po Wojerecach z wjerchowku Lubomirskej von Teschen

  17:00 Mejemjetanje we Wotrowje

  19:30 Koncert we wobłuku Smochčanskeho jewišća z Kolju Lessingom w Smochčanskim Domje biskopa Bena

  20:00 Swingowa party w Kamjenskim Safe-klubje

  20:00 Koncert z bluesowej skupinu Monokel w Kamjenskim bowlingowym centrumje

  21:00 Koncert z Leonard-Cohen-Tribute-Band we Wojerowskej Kufa

Njedźelu 13.5.   Dźeń maćerje

  10:00 Mjezynarodny dźeń muzejow z poskitkami mjez druhim w Budyskim Serbskim muzeju, Dešnjanskim domizniskim muzeju a w Kamjenskim Muzeju zapadneje Łužicy

  10:30 Wotewrjenje wosebiteje wustajeńcy „Voll der Osten. Leben in der DDR“ we wopomnišću Budyšin II

  11:00 Wobjed k dnjej maćerje w Radworskej „Meji“

wozjewjene w: Protyka
pjatk, 11 meje 2018 14:00

Pokiwy (11.05.18)

Darmotnje do muzeja

Budyšin. We wobłuku Mjezynarodneho dnja muzejow přeproša tež Budyski Serbski muzej zajutřišim, njedźelu, wot 10 do 18 hodź. na dźeń wotewrjenych duri. W 11 a w 15 hodź. wotměje so zjawne wodźenje po muzeju. W mjezyčasu móža wopytowarjo bjezpłatnje awdio-přewodniki za dorosćenych a nowe awdiopřewodniki za dźěći wužiwać. Runje za młodych wopytowarjow je to dyrdomdej, wšako jich pjeć bajowych postawow žortnje a informatiwnje po domje přewodźa. W šulskim kabineće budźe dalša zabawa přihotowana. Zastup je tón dźeń darmotny.

Rostliny měnjeć

wozjewjene w: Pokiwy

nawěšk

nowostki LND