Z wudaća: srjeda, 11 julija 2018
srjeda, 11 julija 2018 14:00

Reaguja wulce wolóženi

Berlin (dpa/SN). Z wulkim wolóženjom je zwjazkowe knježerstwo na powěsć wo poradźenym wuchowanju wšitkich dwanaće młodostnych a trenarja z prózdnjeńcy w Thailandskej reagowało. Knježerstwowy rěčnik Steffen Seibert rěčeše wo „wulkotnej powěsći“ a wobdźiwaše „wutrajnosć zmužitych hólcow kaž tež kmanosć a rozsudźenosć wuchowarjow“. Nurjacy su wčera poslednich pjećoch ze zapławjeneje prózdnjeńcy wuswobodźili, w kotrejž dyrbjachu 17 dnjow wutrać.

Nowe cła za chinske wudźěłki

Washington (dpa/SN). We wikowanskim konflikće z Chinu su USA dalšu lisćinu chłostanskich cłow za chinske wudźěłki předpołožili. Społnomócnjeny prezidenta Donalda Trumpa za wikowanje Robert Lighthizer bě lisćinu zestajeć dał. Hižo minjeny pjatk bě Amerika Chinje chłostane cła hač do 25 procentow napołožiła. W Pekingu su „šokowani“ a připowědźeja hnydome napřećiwne naprawy. Wot nowych cłow USA su chinske žiwi­dła runje tak potrjechene kaž chemika­lije, tekstilije a elektroniske nastroje.

Wjele mortwych při nadpadźe

wozjewjene w: Politika

Lětni serial SN3. dźěl

W susodstwje gmejny Zemicy-Tumicy leža­ Wjelkowy, němsce Wölkau. Cuzym bych rjekł, zo je to wjes při zwjazkowej dróze B 6 mjez Drježdźanami a Budyšinom, pjeć kilo­metrow wuchodnje Biskopic. Poprawom tam ničo spektakularneho njenadeńdźeš, ale jenož poprawom. Sydlišćo z rjenje hladanymi ležowno­sćemi, z ponowjenymi a nowona­twarje­nymi domskimi ma 206 wobydlerjow. Naj­lěpje do­jědźeš sej tam z awtodróhi A 4 runu smuhu přez Horni Wujězd a gmejnje Porchow přisłušace Ledźborecy (Taschen­dorf). Sy takrjec w „serbskich wu­wróćach“, hdźež maja za wjes jenož­ němskorěčnu taflu.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 11 julija 2018 14:00

Zschäpe dyrbi čas žiwjenja do jastwa

Mnichow (dpa/SN). W procesu přećiwo neonacistiskej skupinje teroristow NSU su hłownu wobskorženu Beatu Zschäpe mordarstwa w dźesać padach dla k jastwu na čas žiwjenja zasudźili. Mnichowske wyše krajne sudnistwo zwěsći dźensa tež jeje wosebje ćežku winu. Tak je do­časne pušćenje po 15 lětach tak derje ­kaž wuzamknjene. Z historiskim wusudom sćěhowaše sudnistwo žadanje zwjazkoweho statneho rěčnistwa a zasudźi Zschäpe jako sobuskućićelku při mordarstwach a nadpadach NSU. Sobuwobskorženy Ralf Wohlleben dyrbi dźesać lět do jastwa. Wón bě skupinje pistolu wobstarał, z kotrejž buchu wopory zatřělene. Proces traješe dlěje hač pjeć lět.

wozjewjene w: Politika

Znataj serbskaj dźiwadźelnikaj nahrawataj nowostku „Hura, prózdniny“

Nazymu ma w Ludowym nakładnistwje Domowina pod titulom „Hura, prózdniny“ antologija z powědančkami wo zawěsće najrjeńšim času šulerkow a šulerjow wuńć. Nimo wjazaneho wudaća, kotryž­ wopřijima cyłkownje 15 tekstow dohromady 15 awtorow – mjez druhim Křesćana Krawca, Andreje Chěžcyneje, Jurja Kocha, Boženy Hojerec, Pětra Dźisławka, Jěwy-Marje Čornakec, Dušana Haj­duka-Veljkovića, Dorotheje Šołćineje, Štefana Paški, Wernera Měškanka a Měrki Mětoweje –, produkuje LND tuchwilu tež słuchoknihu. Za nju wupytachu štyri krótkopowědančka ze zběrki, a te na­hrawataj dźiwadźelnica Gabriela-Marija Šmajdźina a dźiwadźelnik Stanisław Bran­kačk w Berlinskim studiju SERVI Jana­ Bělka. Tuchwilu w Hamburgu skutkowaca hrajerka spožča figuram po­wědančka „Krótki a dołhi čas“ Moniki Dyrlichoweje a načasnej bajce „Jejko z Beskidow“ Lubiny Hajduk-Veljkovićoweje hłós – lěpje: hłosy.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 11 julija 2018 14:00

Hrozy nowy konflikt z Trumpom

Brüssel (dpa/SN). W belgiskej stolicy Brüsselu započa so dźensa připołdnju wjeršk NATO. Najwažniša tema dwu­dnjowskeho zetkanja su prócowanja wojerskeje aliancy, zwyšić potencial wottrašenja přećiwo Ruskej, kotrejež politiku maja staty NATO za agresiwnu.

Na wjeršku hrozy nowy konflikt mjez čłonami NATO a prezidentom USA Donaldom Trumpom, kiž je wčera wječor do Brüssela dolećał. Trump bě po puću do Europy Němsku kritizował, dokelž wona po jeho měnjenju dosć za brónjenje njewudawa. Wón skoržeše, zo dyrbja USA najwjetšu ćežu při zakitowanju ­Europy njesć, a žadaše sej samo wot­škódnjenje ze stron druhich krajow.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 julija 2018 14:00

Sakska ze swójskim konceptom

Tudyši ministerski prezident z premierom Bayerskeje škit mjezow wobrěčał

Hof (dpa/SN). Sakska a Bayerska chcetej zhromadnje škit mjezow polěpšić a přećiwo kriminelnym pašowarjam ludźi postupować. Při tym zepěratej so krajej najprjedy raz na rozdźělne koncepty. Z wulkim zajimom je sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) registrował, kak daloko Bayerska nastupajo namjeznu policiju hižo je. „To je we mni zaćišć zawostajiło“, rjekny wón po zetkanju z bayerskim ministerskim prezidentom Markusom Söderom (CSU) póndźelu w frankskim Hofje. Sakska ma z wuskej kooperaciju zwjazkoweje a krajneje policije podobny model. „Widźimy, kotre wuslědki podobnej konceptaj wunjesetej a kak móhłoj so dale zbližić“, premier Kretschmer zwurazni.

Bayerski přikład prosće kopěrować pak njeje za Saksku hižo z personelnych přičin móžno. „Nimamy telko policistow, kotrychž móhli za tajke nadawki za­sadźić“, rjekny Michael Kretschmer. Sakska njemóže tuž model 1:1 přewzać. W Drježdźanach drje chcyli tysac nowych policistow přistajić, ći pak njejsu ani hišće wukubłani.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 julija 2018 14:00

Šwika Němsku

Brüssel (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump Němsku planowaneho rusko-němskeho płunowoda Nord Stream 2 pod Baltiskim morjom raznje kiritzuje. USA škitaja Němsku, tola zwjazkowa republika wotzamknje miliardowy zemskopłunowy deal z Ruskej, wón šwika. „Němska je dospołnje wot Ruskeje kontrolowana“, rjekny Trump dźensa w Brüsselu. Kraj je „jaty Ruskeje“. Z tym pak so knježerstwo USA nihdy njewotnamaka.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 11 julija 2018 14:00

„Swjećće swoju wěru“

Róžant (SN/mwe). Róžant hotuje so na dalši Gig-festiwal, kotryž chcedźa tam pjatk za dwaj tydźenjej w hnadownej cyrkwi­ zaha­jić. Hač do 29. julija wotměja so tam potom na łuce blisko cyrkwje koncerty ze wšela­kimi mjezynarodnymi skupinami, mjez druhim z rockowej The Thirsting z USA a z jendźelskim gospe­lowym chórom. Njedźelu připołdnju za­hudźi tež Sorbian Art Trio. Na programje steji rjad dźěłarničkow, a franciskanojo wobnowjenja z New Yorka rozprawjeja wo swojim skutkowanju. Mjez nimi budźe pater Paulus, jedyn z hłownych organizatorow festiwala. Njedźel­nu swja­toč­nu Božu mšu sćelak Radio Horeb z Róžanta originalnje wusyła. Do přihotow dosć kedźbyhódneho mjezynarodneho podawka je tójšto Róžeńčanow a dalšich Serbow z wokoliny zapřijatych, zo bychu organizatorisce pomhali.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 11 julija 2018 14:00

Přińdźće na Gig

Byrnjež skupina Jankahanka na Gig-festiwalu w Róžeńće, kaž na plakaće napisane, hudźić njebudźe, budu Serbja na cyrkwinskim zarjadowanju zastupjeni. Derje, zo zaklinča tam ze Sorbian Art Trio tež štučki w našej maceršćinje. Wša česć, zo su so naši młodostni a swójby přizjewili, zo chcedźa pomhać. To wotbłyšćuje wote­wrjenosć, sobu po nowych pućach kročić, kotrež cyrkej w Němskej trjeba. Słyšach w Serbach měnjenje, zo su tajke festiwale skerje něšto „měšćanske“ a njesłušeja ­na hnadowne městno. Čehodla pak nic? Móžemy na tajkim wosebitym festiwalu swój horicont jenož rozšěrić. Wšako chcedźa patrojo a mniša kaž tež hudźbnicy z Irskeje, Jendźelskeje, Pólskeje, Čěskeje a dalšich krajow wo swojich nazhonjenjach a dožiwjenjach po cyłym swěće rozprawjeć. Štož móže tež našu wěru wožiwić. A zo so serbscy hercy na Gig-festiwalu do swójby hudźbnikow zarjaduja, mi wutrobu hrěje. Měrćin Weclich

wozjewjene w: Kultura

Njeběchu to nadběhowarjo Antoine Griezmann, Olivier Giroud abo Kylian Mbappé, za to pak škitar Samuel Umtiti, kiž je wčera rozsudne wrota za francosku narodnu wubranku w poł­finalu swětowych koparskich mišterstwow w Ruskej třělił. Wčera wječor přewiny Équipe Tricolore susoda z Belgi­skeje snadnje z 1:0.

wozjewjene w: Sport

nawěšk

nowostki LND