Z wudaća: septembera 2018
srjeda, 19 septembera 2018 14:00

„Sym połny zaćišćow“

Thomas Frick je mjezynarodnje připó­znaty filmowc. Milenka Rječcyna je so z nim w Njebjelčicach na kromje nahrawanja filma Drježdźanskeho towarstwa Sukuma­ arts rozmołwjała.

Sće do swojeho přebytka w Njebjelčicach hižo z Łužicu činić měł?

T. Frick: Był tu hišće njejsym, a njewědźach tež wjele wo Łužicy. Hakle w zwisku z našim projektom „Stories of change“ sym so z regionom bliže zaběrał.

Što je zmysł Wašeho filmoweho projekta?

T. Frick: Pytamy wobstajnje za nowymi wobličemi, za předewzaćemi, komunami z njewšědnymi idejemi, hdźež so něšto za trajnosć stawa. W tym zwisku su mi Njebjelčicy namjetowali. Mějach to hnydom za jara zajimawu temu a běch wćipny.

Kak sće sej gmejnu w přihotach na filmowanje wotkrył?

T. Frick: Team towarstwa Sukuma arts, kotryž projekt zamołwja, je tu w zažnym lěću rešeršował. Tak su sej z wjesnjanostu Tomašom Čornakom wosebje za­jimawe blečki wsy a gmejny wotkryli a je fotografowali. Z fotow móžach sej hižo prěni wobraz tworić. Mjeztym smy z jednotliwych wobrazow filmowy material nawjerćeli.

wozjewjene w: Kultura

Hdźe su sylnosće a słabosće Łužicy a što je hladajo na strukturne wuwiće bytostne?

Přednoški a dźěłarnički na konferency wo strukturnym wuwiću Łužicy, kotruž bě Domowina minjeny tydźeń z Dźěłarničku přichoda Łužicy w Złym Komorowje přewjedła, wujewichu zakładne ćeže a rozdźěle w dwurěčnym regionje. Tak stej so Hornja a Delnja Łužica rozdźělnje wuwiłoj a stajeja na zamołwitych wšelake prioritne ćežišća.

wozjewjene w: Hospodarstwo
srjeda, 19 septembera 2018 14:00

Wuslědki (19.09.18)

Kopańca, wokrjesna liga-stafla II

Łuty – Wojerecy II1:1 (1:1)

Wulke Ždźary – Lubuš 0:2 (0:1)

Wulka Dubrawa – Mały Wosyk 6:1 (2:0)

Malešecy – Njebjelčicy 2:0 (0:0)

Marijina hwězda – Běły Chołmc 2:1 (1:1)

Ćisk II – Rakecy II/Šćeńca 3:0 (2:0)

Nadr. Hrabowka – Haselbachtal1:4 (1:0)

1. ST Lubuš 5 14 : 4 12

2. ST Marijina hwězda 4 10 : 1 12

3. ST Ćisk II 5 11 : 4 12

4. Traktor Malešecy 4 9 : 2 12

5. HZ Łaz/Běły Chołmc 5 11 : 6 10

6. Wojerowski FC II 4 8 : 4 8

7. SJ Njebjelčicy 5 5 : 7 7

8. 1896 Wulka Dubrawa 4 10 : 7 5

9. FSV Łuty 4 5 : 6 4

10. HZ Wulke Ždźary 4 3 : 4 4

11. SJ Chrósćicy II 4 5 : 7 3

12. SV Haselbachtal 4 4 : 8 3

13. HZ Rakecy II/Šćeńca 5 4 : 13 3

14. ST Nadrózna Hrabowka 4 3 : 13 0

15. ST Mały Wosyk 5 5 : 21 0

wokrjesna klasa-stafla I, čoło tabulki

1. Módro-běli Minakał 5 18 : 3 13

2. ST Mały Wjelkow 5 18 : 11 10

3. ST Budyšin II 4 16 : 5 9

4. Budissa 08 Budyšink 4 5 : 7 6

5. Zeleno-běli Bukecy II 4 9 : 15 6

6. ST Wjelećin II 4 14 : 14 5

7.  HZ Wulka Dubrawa II/Radwor II 5 12:13 4

8. ST Horni kraj-Sprjewja III 4 6:8 4

9. ST Bart II 3 4:7 3

10.  HZ Wjernarjecy II/Wjazońca II 4 2:21 0

wokrjesna klasa stafla II

ST Hodźij II - ST Porchow II 5:0 (1:0)

TSV Wjazońca - SG Frankenthal II 4:0 (2:0)

HZ Germania Biskopicy/Biskopičanske KT III - SG Steinigtwolmsdorf 1:2 (1:0)

HZ Mały Wosyk II/Pančicy II - ST Drjewnica 1:3 (1:1)

1. SG Steinigtwolmsdorf 4 16:3 12

2. ST Drjewnica 5 20:10 10

3. SV Großharthau 4 17:6 8

4. TSV Wjazońca 3 8:2 7

5. HZ Mały Wosyk II/Pančicy II 5 13:11 7

6. HZ Germania Biskopicy/Biskopičanske KT III 4 7:7 4

7. ST Hodźij II 4 7:14 3

wozjewjene w: Wuslědki

Wjelelětny sportowy redaktor Měrćin Štrawba swjeći dźensa 75. narodniny. Bywši kolega w redakciji SN Marko Wjeńka so na zhromadny čas z nim dopomina:

Stare přisłowo praji: „Na wjacorych kwasach njemóžeš rejwać.“ Ja twjerdźu: Měrćin Štrawba to móžeše. Energiju, kotruž je při tym nałožował, jemu stajnje zawidźach. Prjedy hač so póndźelu rano w redakciji Serbskich Nowin zetkachmoj, słyšach jeho hižo rano zahe w serbskim rozhłosu. Tam rozprawješe ze swojim ­cyle swojoraznym sympatiskim hłosom, předewšěm pak na lóštne wašnje wo kónctydźenskich sportowych podawkach we Łužicy. Při tym złožowaše so z wulkeho dźěla na informacije, kotrež bě na sportnišćach w Ralbicach, Chrósćicach, Radworju a druhdźe sam nazběrał. Měrćin je za to prawidłownje cyłe kóncy tydźenja woprował.

Ze swojimaj krótkimaj, ale spěšnymaj nohomaj redakciju docpěwši dyrbješe Měrćin nětko to, štož bě słucharjam runje ertnje posrědkował, do pisomneje formy přinjesć. Časowy ćišć, kotryž při tym na njeho skutkowaše, bě hoberski.

wozjewjene w: Jubilar
srjeda, 19 septembera 2018 14:00

Region jako cyłk wobjednawać

Konferenca Domowiny „Quo vadis, Łužica“ zaběraše so z přichodnym strukturnym wuwićom. Wobdźělnicy běchu ze wšelakorymi wočakowanjemi na zarjadowanje přijěli. Hač su so wone spjelnili, za tym je so Bianka Šeferowa wobhoniła.

Regina Krawcowa, społnomócnjena za serbske naležnosće Budyskeho wo­krjesa: Dopóznaće konferency za mnje je, zo strukturne wuwiće mjezy přesahuje. Serbja móhli mosćik być, dokelž mamy wjele nazhonjenjow nastupajo mnohotnosć. Nimamy to jenož pokazać, ale so wotewrěć. Mamy Delnju a Hornju Łužicu jako cyłk zwičnić. Serbja su w regionje parlička a njedźělomny lud.

Dytaŕ Freihoff, čestnohamtski serbski społnomócnjeny wokrjesa Dubja-Błóta: Konferenca bě jara wobšěrna a zajimawa. Sym so na dźěłarničce kreatiwneho hospodarstwa wobdźělił. Tam su mnohostronske puće pokazali, što hodźi so w turizmje, kulturje a kreatiwnym hospodar­stwje zdokonjeć. Konferenca bě wažna, dokelž móžach sej z druhimi Serbami mysle wuměnjeć, za čož často přiležnosć nimam.

wozjewjene w: Měnjenja

Rejwanska skupina Smjerdźaca na wukrajnej wuprawje była

Do južnoameriskeho kraja Peru podachu so srjedź awgusta čłonki a čłonojo Serbskeje rejwanskeje skupiny Smjerdźaca zhromadnje z muzikantami wokoło Budyšana Tomasza Nawki. Cyłkownje 29 sobustawow kulturneho ćělesa wobdźěli so na tamnišim mjezynarodnym rejwanskim festiwalu „Festidanza Arequipa“.

Prěnja stacija Smjerdźečanow bě Lima, hłowne město Peruwa. W stolicy přebywachu woni dwaj dnjej a tworjachu sej prěnje zaćišće wo cuzym a njeznatym kraju. Tak njewobhladachu sej jenož najrjeńše a jara zajimawe kućiki města, ale mějachu tohorunja składnosć, sej noze w Pacifiskim oceanje wochłódnić. Dalokož móžno spytachu tež z domoródnymi wo tamnišim kraju a kulturje so rozmołwjeć, štož pak wukopa so bórze jako chětro komplikowane. Wšako nańdźechu lědma ludźi, kotřiž jendźelšćinu wob- knježachu.

wozjewjene w: Towarstwa
srjeda, 19 septembera 2018 14:00

34 kandidatow wobkrućenych

Njebjelčicy (SN/at). Wo mandat w prěnim Serbskim sejmje požada so 34 žonow a muži z Delnjeje, srjedźneje a Hornjeje Łužicy. Na zakładźe zapodatych podłožkow wobkrući wólbny wuběrk na swojim posedźenju zawčerawšim, póndźelu, w Njebjelčicach jednotliwe kandidatury. Slěd kandidatow na hłosowanskim lisćiku je předsyda wólbneho wuběrka dr. Hagen Domaška wulosował. Na prěnim městnje hornjołužiskeje lisćiny steji Aneta Zahrodnikowa z Ćiska, namjetowana wot Serbskeje bjesady Ćisk a podpěrarjow, delnjołužisku nawjeduje Siegbert Budyšin z Myšyna, nastajeny wot towarstwa Pónaschemu.

Kandidatna lisćina za Hornju Łužicu wopřijima 19 mjenow, mjez nimi šěsć žonow. Na 15 wosobow wopřijacej lisćinje za Delnju Łužicu steja tež kandidaća z Mužakowskich a Slepjanskich stron. Tež tu nastupi šěsć žonow. Wobsadźić ma so z kóždeje lisćiny stajnje dwanaće mandatow, zo byštej Delnja a Hornja Łužica personelnje jenak sylnje zastupjenej byłoj.

Mnozy Serbja a wšelake serbske towarstwa pak na tele prěnje wólby přewšo dwělomnje hladaja.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 19 septembera 2018 14:00

Trump Němsku raznje kritizuje

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je Němsku w zwisku z twarom noweho płunowoda Nordstream 2 raznje kritizował. „Je jara nje- zbožowne za němski lud, zo dyrbi Ruskej miliardy dolarow za energiju płaćić. To je jara špatne za ludźi w Němskej“, rjekny Trump do zetkanja z pólskim prezidentom Andrzejom Dudu w Běłym domje. Duda płunowód tohorunja šwikaše, mjenujo jón „hoberske wohroženje“ za energetisku wěstotu Pólskeje. Wón je wjesoły, zo móže Pólska płun tež z USA dóstać.

Jadrowe brónje wotstronić

Pjöngjang (dpa/SN). Na swojim wjerškowym zekanju staj so sewjerokorejski mócnar Kim Jong Un a juhokorejski prezident Moon Jae In dojednałoj, korejsku połkupu dospołnje wot jadrowych bróni wuswobodźić. Wotpowědne dojednanje staj wobaj w sewjerokorejskej stolicy Pjöngjangu podpisałoj. Sewjerna Koreja chcyła jako hnydomnu naprawu swoje raketowe slědźenišćo na zapadnym pobrjohu a startowu rampu pod mjezynarodnym dohladom wotstronić.

Putin: Europa sama zamołwita

wozjewjene w: Politika
Poslednje přihoty lětušeho oktoberskeho swjedźenja w Mnichowje: Christian Falk, sobudźěłaćer pruwowanskeho předewzaća TÜV-juh, wšitke zabawjenske jězdźidła ­na wěstotu přepruwuje. Při tym dyrbi samo hač do sto metrow wysoko krosnować móc. Najwjetši ludowy swjedźeń swěta sobotu zahaja. Tam wočakuja šěsć milionow wopytowarjow. Liter piwa płaći lětsa hač do 11,50 eurow. Foto: dpa/Matthias Balk

wozjewjene w: Politika
srjeda, 19 septembera 2018 14:00

Powyšenje Maaßena zbudźa raznu kritiku

Berlin (dpa/SN). Powyšenje Hansa-Ge­orga Maaßena na statneho sekretara w nutřkownym ministerstwje Horsta Seehofera (CSU) zbudźa w SPD masiwnu kritiku. Městopředsyda strony Ralf Stegner mjenowaše přesadźenje dotalneho prezidenta zwjazkoweho wustawoškita do knježerstwa „dezaster“. Powěsćerni dpa wón rjekny: „Nitka sćerpnosće z tutej wulkej koaliciju je w SPD dźeń a ćeńša.“ Předsyda młodźinskeje organizacije SPD Kevin Kühnert praji: „Moja wosobinska hranica znjesliwosće je docpěta.“

Generalna sekretarka CDU Annegret Kramp-Karrenbauer kritiku wotpokazuje. W sćelaku ZDF wona na to pokaza, zo wšak je SPD kompromisej přihłosowała, po tym zo bě předsydka Andrea Nahles hrozyła, zo móhła koalicija Maaßena dla rozpadnyć.

Andrea Nahles bě personaliju wčera na krizowym zetkanju ze zwjazkowej kanclerku Angelu Markel a šefom CSU Horstom Seehoferom akceptowała. Wuchadźišćo zwady běchu wuprajenja Maaßena w zwisku z namócnosćemi w Kamjenicy. Wón twjerdźeše, zo móhli wideja wo honjeńcach falšowane być.

wozjewjene w: Politika

nawěšk

nowostki LND