Z wudaća: štwórtk, 11 apryla 2019
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Brexit znowa přestorčeny

Brüssel (dpa/SN). Wulka Britaniska ma hač do 31. oktobra chwile, na rjadowane wašnje z Europskeje unije wustupić. Britiska premierministerka Theresa May je wčera w Brüsselu wotpowědny poskitk EU přiwzała. Britojo pak dyrbja so na wólbach Europskeho parlamanta wobdźělić, chibazo hižo do 22. meje wustupja. Mjeztym jewja so we Wulkej Britaniskej přiběrajcy hłosy, kotrež žadaja sej nowe ludowe wothłosowanje wo brexiće.

Wo gentestach debatowali

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy sejm rěčeše dźensa w zasadnej debaće wo krejnym přepytowanju dźěći w maćernym žiwoće, kotrež tomu słuži, na přikład tak mjenowany down-syndrom wuslědźić. Wjace hač sto zapósłancow wšelakich frakcijow bě sej žadało, etiske prašenja tajkich genetiskich přepytowanjow rozjimać. Pozadk je zwada wo tym, hač dyrbja chorobne kasy tajke krejne testy přichodnje zapłaćić.

Kupja tři nowe lětadła

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Dwurěčne pućniki su wobohaćenje

Społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za prašenja wusy­dlencow a narod­ne mjeńšiny prof. dr. Bernd Fabri­tius je njedawno prěni króć Łužicu a Serbow wopytał. Nimo Choćebuza běštej dalšej jeho staciji wsy Dešno w Delnjej a Chrósćicy w Hornjej Łužicy. W Chrósćicach wobdźěli so politikar 30. měrca zdobom na hłownej zhromadźiznje Domowiny. Janek Wowčer je so z nim na kromje zetkanja delegatow třěšneho zwjazka rozmołwjał.

Knježe Fabritiuso, sće prěni króć we Łužicy, hdźež móžeće so na městnje ze Serbami a jich žiwjenskimi wobstejnosćemi ze­znajomić. Z kotrymi zaćišćemi so domoj wróćiće, što je Was tu wosebje hnuło?

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Horca debata policajskeho zakonja dla

Drježdźany (dpa/SN). Sakska ma nowy policajski zakoń. Krajny sejm je jón wčera z hłosami wulkeje koalicije CDU a SPD w Drježdźanach wobzamknył. Po hodźiny trajacej napjatej a zdźěla emocionalnej diskusiji hłosowaše 74 zapósłancow za nowy zakón, 34 běchu přećiwo tomu, dźewjećo so hłosa wzdachu.

Noworjadowanje, kotrež policiji wjace połnomocy spožča, ma wot 1. januara płaćiwe być. Zakoń zaruča policiji wjace prawow, na přikład při wotposkanju telefonatow, při awtomatiskej registraciji awtowych čisłowych tafličkow abo při zasadźenju inteligentneje widejoweje techniki w pomjeznym rumje. Specialne jednotki policije za wotwobaranje terorizma změja přichodnje mašinske třělby a ručne granaty. Je to najwobšěrniša změna policajskeho zakonja minjenych dwaceći lět w swobodnym staće. Koalicija bě so wuraznje za noworjadowanje zasadźała a so skónčnje na kompromis dojednała, kaž zastupnicy CDU a SPD zdźělichu.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Zapal a zahoritosć wuprudźeli

Sobuskutkowacym – profijam kaž lajkam – so předstajenje oratorija „Israelowa zrudoba a tróšt“ wulce poradźiło

Wolóženosć a hordosć nad zdokonjanym rozpřestrěwaštej so minjenu sobotu po Chróšćanskej cyrkwi, jako běchu spěwarki a spěwarjo chórow Meje, Lipa a chóra Serbskeho ludoweho ansambla kaž tež solisća Romy Petrick (sopran), Britta Schwarz (alt), Jens-Uwe Mürner (tenor) a prof. Matthias Henneberg (bas) oratorij Korle Awgusta Kocora „Israelowa zrudoba a tróšt“ kaž tež hudźbnicy orchestrow SLA a Drježdźanskeje Sinfonietty pod cyłkownym nawodom intendantki SLA Judith Kubicec jara naročnu twórbu dokónčili.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Wöller: Debata skerje wottraša

Drježdźany (dpa/SN). Za twarstwo zamołwity sakski minister Roland Wöller (CDU) ma debatu wo wuswojenju wulkich imobilijowych firmow za škódnu. Tak na kóncu jenož inwestorow wottrašeja, kotřiž su nuznje trěbni, zo by so poskitk na bydlenskich wikach powjetšił, rjekny wón powěsćerni dpa. Po jeho posudku su wuswojenja w bydlenskej branši tež prawnisce problematiske. Přiwšěm Wöller přizna, zo je połoženje na bydlenskich wikach w Drježdźanach a Lipsku přiběrajcy napjate. Na tamnym boku we wjesnych kónčinach tójšto objektow prózdnych steji. Naležnosć měła so tuž diferencowana wobhladować. Šef Zelenych Robert Habeck bě minjeny kónc tydźenja rjekł, zo móhli wuswojenja połoženje nastupajo pobrachowace bydlenja polěpšić. W mnohich městach su ludźo přećiwo spochi přiběracym podružam demonstrowali.

Swobodni wolerjo w Sakskej mjenuja diskusiju wo wuswojenje wulkich bydlenskich koncernow „najbjezzmyslnišu debatu lěta“, kaž wčera zdźělichu.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Doma znowa njepřeswědčili

SJ Chrósćicy – SC 1911 Großröhrsdorf 1:1 (0:1)

Zestawa domjacych: T. Cyž – Püschel (61. G. Zahrodnik), F. Cyž, Sentiwan, L. Zahrodnik, Špitank, M. Zahrodnik, Młynk (84. Šiman), Henčl (58. Bogusz), Runt, ­Beneš

Při rjanym słónčnym wjedrje njedźelu běchu hrajerjo SC Großröhrsdorfa na dypkowy duel prěnjeho koparskeho mustwa Chróšćanskeje SJ přijěli. Kuriozum par­tije bě, zo je 49lětny Tadej Cyž po třoch lětach přestawki znowa we wrotach stał – a to čerwjeneje karty poprawneho wrotarja, chorosće a zranjenja dalšich hra­jerjow dla.

wozjewjene w: Sport
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Kak tropowy powětr při pječenju pomha

Budyšin/Kinspork. Předewzaće Debag Deutscher Backofenbau ma stejnišći w Budyšinje a Kinsporku a předstaji na Drježdźanskich wikach Sachsenback wot 13. do 15. apryla prěni raz nowowuwitu pěc za wobchody Monsun-mini. Wona přenošuje wupruwowany a dotal jenož při wulkopjecach nałožowany monsunski princip na mjeńše pjecy, kotrež hodźa so w předawanskich rumnosćach pjekarnjow abo kupnicow wužiwać.

Dźensniša firma Debag ma swoje korjenje w lěta 1924 w Budyšinje załoženej wotewrjenej wikowanskej towaršnosći „Gustav Schmidt & Söhne“, kotruž běchu 1972 z mjenom „VEB Backofenfabrik Bofaba“ zestatnili. Tehdy w Mnichowje zasydlena Debag je 1990 jeničkeho producenta pjecow w NDR přewzała. W lětach po tym su Mnichowske stejnišćo zawrěli, Budyšin sta so z jeničkim sydłom předewzaća. „Jenož mało Mnichowskich sobudźěłaćerjow je tehdy sobu do Budyšina přišło“, nawoda za rozšěrjenje Oliver Theiß smějkotajo rozprawja. Wón dźě dokładnje wě, zo wjedźeše we wonych lětach dźěłowy puć zwjetša do nawopačneho směra.

wozjewjene w: Hospodarstwo
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Choćebuz centrum prawicarjow

Policija we wjacorych zwjazkowych krajach raciju přewjedła

Choćebuz (dpa/SN). Podhlada załoženja kriminelneho zjednoćenstwa pozdatnych prawicarjow dla je policija wčera wjace hač 30 objektow we wjacorych zwjazkowych krajach přepytała. Ćežišćo bě Braniborska, předewšěm Choćebuska kónčina. Rěčnik braniborskeje policije je powěsćerni dpa přepytowanja w Berlinje, Mecklenburgsko-Předpomorskej a Sakskej wobkrućił. Zajeli při tym nikoho njejsu. Podhlad załoženja kriminelnych zjednoćenstwow měri so přećiwo 20 čłonam hooliganoweje, bojosportoweje a prawicarskoekstremneje sceny. „Zakłady su wukazy Choćebuskeho hamtskeho sudnistwa za přepytanja. Zastojnicy su tuž wčera wot 5 hodź. běrowy, přemysłowe rumnosće a bydlenja přepytali. Akcija traješe hač do popołdnja. K wuslědkam chcychu so dźensa w běhu dnja na nowinarskej konferency wuprajić.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Lejna Theurichowa wustaja w SKI

„Doma a druhdźe“ rěka titl wustajeńcy z mólbami Lejny Theurichoweje (naprawo), kotruž su wčera w Budyskej Serbskej kulturnej informaciji wotewrěli. Přišli su mnozy swěrni wopytowarjo kulturneho srjedźišća w Serbskim domje a lubowarjo molerstwa. Z wulkim zajimom zbližichu so woni wuměłskim wupłodam nětko w Drježdźanach bydlaceje Serbowki, kotraž jako wuměnkarka zaměrnje swój hobby pěstuje. Inspiraciju čerpa z łužiskeje domizny. Bywša předsydka rady Załožby za serbski lud wustaja w SKI barbojte krajiny a motiwy z přirody w akwarelowej a wolijowej technice. Hač do 30. junija wostanje ekspozicija přistupna. Foto: SN/Hanka Šěnec

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 11 apryla 2019 14:00

Ludźom bliska była a jich přewodźała

Fararka Antje Schröcke je dźewjeć lět w Slepjanskej kónčinje jako dušepastyrka a poradźowarka za potrjechenych brunicoweje jamy skutkowała. Wo wobsahach jeje dźěła a planow je so ­Andreas Kirschke z fararku rozmołwjał.

Što Was hladajo na rozžohnowanje jima?

A. Schröcke: Začuwam wulku dźakownosć. Rozžohnowanska Boža słužba 24. měrca w Slepjanskej wosadźe bě jara hnujaca. Wjetši dźěl ludźi, kotřiž su přišli, znajach ze wšelkich gremijow a z wosady. Z mnohimi mějach wosobinsce činić. To je mje česćiło, zo sej prajach: „Sym ludźi woprawdźe w jich wotpowědnych žiwjenskich situacijach docpěła.“

Čehodla nětko po dźewjeć lětach skutkowanja tu přestanjeće?

A. Schröcke: Tuchwilne zrěčenje by klětu nalěto wuběžało. Tak bě načasu sej něšto­ noweho pytać a nańć. Trjebam nowe wužadanje.

Kak sće w Slepjanskej wosadźe přistup k ludźom dóstała?

wozjewjene w: Rozmołwa

nawěšk

nowostki LND