Z wudaća: srjeda, 10 julija 2019
srjeda, 10 julija 2019 14:00

Afront přećiwo Serbskemu sejmej

Serbski sejm žada sej hladajo na sobupostajowanje serbskeho ludu w Sakskej a Braniborskej reformy. Wčera je so gremi­j na zjawnosć wobroćił.

Njebjelčicy/Budyšin (SN/JaW). Z jasnymi žadanjemi, změnić zakonske rjadowanja wo zawěsćenju městnow serbskich zapósłancow w Sakskim kaž tež Braniborskim krajnym sejmje su so čłonojo Serbskeho sejma na zjawnosć wobroćili. Kaž wčera zdźělichu, reaguja tak na wuradźowanje sakskeho sejma z 3. julija, hdźež je mjez druhim politiske zastupnistwo serbskeho ludu wažnu rólu hrało. „Za zawěsćene a adekwatne sobupostajowanje serbskeho ludu w Sakskej a Braniborskej je re­forma po wšěm zdaću nuznje trěbna“, pisaja­ sejmarjo w zdźělence, kotraž SN w němskej rěči předleži.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 10 julija 2019 14:00

Swoje plany rozłožiła

Brüssel (dpa/SN). Ursula von der Leyen je so dźensa prěni króć k swojim planam wuprajiła, kotrež chcyła zwoprawdźić, jeli ju za prezidentku komisije EU wuzwola. Zeleni w Europskim parlamenće su politikarku CDU na słyšenje přeprosyli, kotrež chcychu w interneće wusyłać. Do toho bě so wona w Brüsselu ze socialdemokratami a Zelenymi zetkała. Von der Leyen pyta mjez stronami za podpěraćelemi, prjedy hač w parlamenće k wólbam kandiduje.

Chcył europske rjadowanje

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo chce přichodny tydźeń spytać, europske rjadowanje za rozdźělowanje w Srjedźnym morju wuchowanych ćěkancow wobzamknyć. Kaž z knježerstwowych kruhow rěka, chcył zwjazkowy nutřkowny minister Horst Seehofer (CSU) wuchowanje ludźi z mórskeje nuzy na dnjowy porjad přichodneho informelneho zetkanja nutřkownych a justicnych ministrow 18. julija w Helsinkach stajić dać.

Wjace wojakow do Syriskeje

wozjewjene w: Politika
srjeda, 10 julija 2019 14:00

Spominaja na basnika Kita Lorenca

40 lět Mjezynarodny swjedźeń serbskeje poezije

Sobotu, 13. julija, wotměje so pod Budyskej Starej wodarnju 40. mjezynarodny swjedźeń serbskeje poezije. Lětsa wopominaja z nim serbskeho basnika Kita Lorenca. Iniciatiwna skupina Budyska nóc poezije pod nawodom Benedikta Dyrlicha wuhotuje tradicionalny kulturny swjatk w kooperaciji z Turi­stiskim zwjazkom Budyšin, z podpěru zjednoćenstwa PEN Němskeje a dalšich sponsorow. Alfons Wićaz je so z Benediktom Dyrlichom rozmołwjał.

39. mjezynarodny swjedźeń serbskeje poezije wotmě so w małej formje 2017 we Wojerecach. Loni je tradicionalny kulturny swjatk wupadnył. Sobotu wotměje so nětko štyrcety. Čehodla hakle lětsa?

wozjewjene w: Kultura
Kaž kóžde lěto, tak su tež lětuši Lubnjowski błótowski swjedźeń minjenu njedźelu z wulkej paradu čołmikow skónčili. Lětsa je so na njej 40 wupyšenych čołmikow wobdźěliło. Institucije města, towarstwa a dźěćace zarjadnišća běchu je z wjele lubosću wupyšili­. Zarjadowarjo, wobydlerjo a hosćo swjedźenja mějachu swoje wjeselo. Foto: Peter Becker

wozjewjene w: Politika

Štó a što tči za serbskimi projektami, kotrež buchu we wobłuku wubědźowanja Sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ mytowane? W lětušim lětnim serialu Serbskich Nowin wam projekty předstajamy.

Hatki, kaž hajk při Chróšćanskim Domje swj. Ludmile mjenuja, skića rjanu móžnosć so wuchodźować a wotpočnyć. Předewšěm wobydlerjow starownje z jich přiwuznymi, ale tež pěstowarske dźěći a hortowych šulerjow tam často zetkawaš, runje tak putnikow po Jakubowym puću. Z projektom we wobłuku wubědźowanja „Čiń sobu“ móhli so Hatki hišće atraktiwniše stać. Nawodnica Domu swj. Ludmile Mónika Wenclowa měješe ideju, nastajić tam tafle z wobrazami Měrćina Nowaka-Njechorńskeho a k tomu serbsce a němsce někotre informacije wo zwobraznjenych mytiskich figurach podać. „Ideja bě poprawom jara spontana. Jako sym wo wubědźowanju zhoniła, je mój syn w šuli runje serbske powěsće wobjednał. Při tym je mi napadnyło, kak mało šulerjo poprawom wo tym wědźa. Moja mysl bě, zo dyrbjała tale­ tema prezentniša być, dokelž słuša prosće k powšitkownej wědźe wo Serbach“, Mónika Wenclowa rozłožuje.

wozjewjene w: Lokalka
srjeda, 10 julija 2019 14:00

Datu šansu wužiwać

Čorna Pumpa (SN/at). Wužadanja energijoweho přewróta a strukturneje změny za kónc wudobywanja brunicy běchu zamoł­witych energijoweho koncerna LEAG pohnuli, so za nowymi wobchodniskimi polemi rozhladować. Jedne tajke móže inteligentne składowanje miliny być. Projekt „BigBattery Łužica “ su loni kónc lěta zjawnosći předstajili. Hromadźe ze zwjazkowej ministerku za wobswět a wěstotu reaktorow Svenju Schulze a z braniborskim ministrom za hospodarstwo a energiju prof. dr.-ing. Jörgom Steinbachom (wobaj SPD) staj nawoda předsydstwa LEAG dr. Helmar Rendez a čłon předsydstwa za milinarnje Hu­bertus Altmann wčera na arealu Čornopumpskeje milinarnje zakładny kamjeń połožiłoj.

wozjewjene w: Hospodarstwo
srjeda, 10 julija 2019 14:00

Žadaja sej jasne postajenja

FDP wupraja so za statne zrěčenje wo spušćomnosći

Běła Woda (CK/SN). Łužica 2040 je region z hospodarsce sylnym srjedźnym stawom a z kwalifikowanymi fachowcami. Snano požada so kónčina wo swětowu wustajeńcu – jako přikład poradźeneje strukturneje změny. Znajmjeńša tak widźachu to zapósłancy FDP zwjazkoweho sejma a fachowcy na wčerawšim wobydlerskim forumje w Běłowodźanskim sociokulturnym centrumje Telux.

Strona liberalnych demokratow njewobdźěla so na „wubědźowanju wo najlěpši datum, zmilinjenje brunicy zakónčić“. Najprjedy maja wuměnjenja za strukturnu změnu wutworjene być. Dźěłowe městna na zarjadach runje tak kaž infrastrukturne naprawy njedosahaja. Předewšěm dźe wo pjenježne srědki a mjenje běrokratije, zo móhli inwestorow do Łužicy wabić. Bytostna za to je sćerpnosć, wšako móžetej planowanje a dowolnosć dróhotwara hač do dwaceći lět trać.

wozjewjene w: Politika
srjeda, 10 julija 2019 14:00

Wot kolonizacije k samopostajenju

Budyšin (SN/CoR). Kajki wliw maja dźensa indigene ludy w Kanadźe, chcedźa-li koncerny w jich sydlenskim rumje surowizny wudobywać, pipeline abo rěčnu zawěru twarić abo lěsy trjebić? Maja prawobydlerjo prawo postajeć, što so na jich žiwjenskim terenje stawa? Tajke a dalše prašenja je wčera prof. dr. Nicolas Houde z Uniwersity Quebec a Montreal wčera w Budyskim Serbskim instituće rozjimał. Politologa so hižo dlěje hač dwaceći lět z maćiznu zaběra, je mjez druhim rěč ně­hdźe 8 000 ludźi wopřijaceho indianskeho kmjena Atikamekw nawuknył a zasadźa so z praktiskimi projektami za samopo­stajenje awtochtonych ludow w swojim wot prjedownikow zdźědźenym kraju.

wozjewjene w: Kultura
srjeda, 10 julija 2019 14:00

FSGnicy z bronzu a ze slěbrom

Mikswolejbulisća Budyskeje FSG su 29. mišterstwo na hobbyjowej runinje z bronzu a pokalne wurisanje ze slěbrom mjez 6 startowacymi cyłkami skónčili.

Mjeztym 29. sezona w mikswolejbulu zahaji so kónc oktobra 2018 w Budyskim wokrjesu. Budyska FSG je 25 lět pódla a wostanje z jědnaće wokrjesnymi titu­le­mi dale najwuspěšniše měšane mustwo.

Dypkowe hry 2018/2019 zahajichu FSGnicy z poražkomaj, dokelž njemějachu dosć žonow k dispoziciji (stajnje tři dyrbja na hrajnišću stać). Nimo partije přećiwo amtěrowacemu a nowemu wo­krjesnemu mištrej ST Wjazońca hrajerki a hrajerjo wokoło kapitana Petera Blümela wšitke tamne dobychu. Znowa pak běštej sej swětło a sćin w jednotliwych ro­zestajenjach jara bliskej. Wosebje w při­­jimanju nadaćow a w pólnym škiće mějachu mikswolejbulisća swoje ćeže. Kak dołho budu strašne nadaća a wjelelětna rutina najstaršemu wšěch měšanych mu­stwow Budyskeho wokrjesa hišće pomhać, pokaza potom jubilejna 30. sezona wot lětušeje nazymy.

wozjewjene w: Sport
srjeda, 10 julija 2019 14:00

We Łutach za bulom honili

We wobłuku swjedźenskeho kónca tydźenja „100 lět FSV Łuty“ je wokrjesny ligist dwójce přećiwo wyšoklasowym mustwam hrał. Pjatk wječor nastupi přećiwo FSV Łutam krajny ligist Budis­sa Budyšin a sobotu regionalny ligist Biskopičanske Koparske towar­stwo. Sobotnu hru nawjedowaše serbski sudnik Michał Neter (srjedźa w pozadku) z Njeswačidła. Budyšenjo porazychu Łutowčanow z 12:0 a Biskopičenjo ze 14:0. Foto: Werner Müller

wozjewjene w: Sport

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND