Z wudaća: wutora, 16 julija 2019

Budyšin (SN/JaW). Dźewjeć z cyłkownje 33 zapodatych namjetow ze stron Serbow za dalewuwiwanje plana naprawow Sakskeho statneho knježerstwa k po­zbu­dźowanju a wožiwjenju wužiwanja serbskeje rěče w zjawnosći je sakske knje­žerstwo do noweho 2. plana přewzało. Wo tym informuje zarjad Domowiny. „Doskónčny plan wobsahuje w rubrice namjety šěsć króć Domowinu a trójce Radu za serbske naležnosće Sakskeje“, zdźěli nowinska rěčnica Borbora Felberowa minjeny pjatk.

Domowina wita dalewuwiće plana naprawow z lěta 2012, kotryž bě Sabine von Schorlemer jako tehdyša statna ministerka za wědomosć a wuměłstwo zdźěłała. „Za přewzaće našich nastorkow smy jara dźakowni, byrnjež so njeporadźiło wšitke zapisać. Parujemy na přikład naprawy, kotrež su na dwurěčnosć we wobłukach kaž hospodarstwo, zjawny wosobowy bliskowobchad, póštu a předewzaća w turizmje wusměrjene“, rjekny referent Domowiny za nutřkowne naležnosće Werner Sroka.

wozjewjene w: Politika
wutora, 16 julija 2019 14:00

DGB: Na ludźi myslić

Berlin (dpa/SN). W debaće wo móžny dawk na wuhlikowy dioksyd žada sej Němski dźěłarniski zwjazk (DGB), na połoženje powołanskich dojězdźowarjow njezabyć. „Hdźež dyrbja ludźo mobilni być, njesměli tole z dawkom poćežować“, rjekny čłonka předsydstwa Annelie Buntenbach Augsburgskim nowinarjam. „Tójšto přistajenych jězdźi wšědnje da­loke puće na dźěło, to měli wobkedź­bować.“ Zwjazkowe knježerstwo chcyło w septembru dawk na CO2 schwalić.

Chłostanje za Bayer znižene

San Francisco (dpa/SN). Koncern Bayer móže w procesu njerodź zaničowanskeho srědka Glyphosat w USA dla z jasnje zniženej chłostanku ličić. Přisłušny sudnik je wčera dotalnu wukazanu sumu 80 milionow dolarow na 25,3 miliony znižił. Po jeho měnjenju njebě postajena suma přiměrjena. Přiwšěm wostanje wusud přećiwo koncernej płaćiwy. Bayer chce najebać to přećiwo wusudej skoržić. W měrcu běchu koncern zasudźili, dokelž Glyphosat pječa rak zawinuje.

Sankcije EU Turkowskej smorže

wozjewjene w: Politika

Na Kanariskich kupach w Atlantiskim oceanje, na kotrychž njeje do toho hišće była, je sej 46lětna Serbowka Beata Čórlichec njedawno wuzwoliła ćežke wurisanje Ironman-triatlona na kupje Lanzarote. Po dotalnych štyri ćežkich a tak wuspěšnych startach (2014, 2016, 2017 a 2018) stajnje nazymu na swětowych mišterstwach na Hawaii nochcyše so lětsa jónu tam wubědźować. Tohodla rozsudźi so za tajki na mjenowanej španiskej kupje. Dobry tydźeń do poprawneho wubědźowanja je so wona z organizowanej pućowanskej skupinu tam podała, zo by so na horcotu a sylniši wětřik zwučiła a hišće tróšku trenowała. Budyšan Jurij Nuk je z Beatu Čórlichec po nawróće do Němskeje telefonował:

Witaj domoj Beata! Jako prěnje snano někotre daty k triatlonowemu wubědźowanju na kupje Lanzarote.

wozjewjene w: Sport
wutora, 16 julija 2019 14:00

Koaliciju z AfD wotpokazuja

Lipsk (dpa/SN). 45 z cyłkownje 60 direktnych kandidatow CDU k wólbam Sakskeho krajneho sejma wotpokazuje koaliciju z AfD. Tole wuchadźa z woprašowanja skupiny „Přichod Sakska“. Iniciatiwa bě so politikarjow prašała, hač koaliciju z AfD wuzamkuja. Dotal je 45 wotmołwow dóšło, zdźěli rěčnik skupiny Sascha Kodytek wčera w Lipsku. Ze wšitkich wotmołwow wuchadźa, zo zhromadne dźěło z AfD wotpokazuja.

Skupina „Přichod Sakska“ bě składnostnje wólbow Zhorjelskeho wyšeho měšćanosty zjawnje skutkować započała: Tehdy běchu so znaći Hollywoodscy filmowcy w zjawnym lisće na wolerjow wobroćili a so přećiwo hidźe a wumjezowanju wuprajili. Rozšěrjowali su list na internetnej stronje skupiny.

wozjewjene w: Politika
wutora, 16 julija 2019 14:00

Něhdy šěsć wobchodow we wsy

Něhdy bě w nimale kóždej wsy nakupowanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjesnjenjo zetkawachu a rady pobjesadowachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wobchody dopominamy.

Dźensa: Njeswačidło (5)

wozjewjene w: Lokalka
wutora, 16 julija 2019 14:00

Po ewaluaciji dale dźěłać

Stejišćo a přeća staja wjacorych partnerow před nowe nadawki

Budyšin (SN/MiR). Domowina a Rada za serb­ske naležnosće Braniborskeje stej posrědkowałoj braniborskej ministerce za kubłanje, młodźinu a sport (MBJS) Briće Ernst (SPD) stejišćo k eksternej ewaluaciji delnjoserbskich poskitkow w primarnym šulskim schodźenku, to rěka na zakładnych šulach, w Delnjej Łužicy. Kaž bu kónc zańdźeneho tydźenja znate, je so tole hižo 17. junija stało. Posrědkowarce wobkrućitej wot wědomostnikow poda­tu potrjebu jednanja a prosytej ministerku, w swojim ministerstwje konkretne kroki k zwoprawdźenju zawjesć.

wozjewjene w: Kubłanje
wutora, 16 julija 2019 14:00

Přećiwo zawrjenju chorownjow

Podstupim (dpa/SN). Wot Bertelsmannoweje załožby namjetowane redukowanje ličby chorownjow po wšej Němskej njeje z wida towaršnosće chorownjow žana opcija za Braniborsku. „Tute planowe hry njewotpowěduja woprawdźitosći zastaranja“, rjekny jednaćel towaršnosće Michael Jacob w nowinskej zdźělence. Politiski zaměr je, wšitke městnosće zachować a centry strowotniskeho zastaranja wutwarić. Žadane centralizowanje by w Braniborskej strowotniske zastaranje we wjesnych kónčinach wohrozyło. Nimo toho bychu inwesticije ekstremneho rozměra trěbne byli, wón rjekny. Załožba bě namjetowała, małe chorownje zawrěć a jenož wulke kliniki wobchować.

wozjewjene w: Politika
wutora, 16 julija 2019 14:00

Von der Leyen z naležnej narěču

Straßbourg (dpa/SN). Z naležnej a na kóncu emocionalnej narěču je němska politikarka Ursula von der Leyen (CDU) dźensa w Europskim parlamenće wo zastojnstwo prezidentki Europskeje komisije wojowała. Při tym činješe daloko sahace přilubjenja, zo by hłosy zapósłancow při tajnych wólbach zdobyła, kotrež su dźensa we 18 hodź. planowane. Tak zasadźowaše so von der Leyen za runoprawosć splahow, za prawostatnosć a za sylniše prawa Europskeho parlamenta. Wona apelowaše, jednotu Europy zachować a kritizowaše tych, kotřiž chcyli ju pačić. Swoju narěč skónči wona ze sło­wami „Njech je žiwa Europa“.

Reakcije na narěč von der Leyen běchu rozdźělne. Frakcija Liberalnych swojich čłonow namołwješe, za němsku politikarku hłosować. Socialdemokraća wostachu dale njerozsudźeni. Wuslědk wothłosowanja je tuž dospołnje njewěsty. Wčera bě von der Leyen připowědźiła, zo jutře jako němska zakitowanska ministerka wotstupi, wšojedne, kak zapósłancy parlamenta EU dźensa rozsudźa.

wozjewjene w: Politika
wutora, 16 julija 2019 14:00

Nowe technologije w Zhorjelcu

Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel twornju koncerna Siemens wopytała

Zhorjelc (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel je wčera twornju koncerna Siemens w Zhorjelcu wopytała. Zhromadnje ze sakskim ministerskim prezidentom Michaelom Kretschmerom (wobaj­ CDU) a nawodu koncerna Joeom Kaeserom je sej wona wjacore stacije zawoda z 800 přistajenymi wobhladała. Je to hłowny centrum Siemensa za produkciju parnych turbinow. Bjezposrědnje do wopyta Merkel bě Siemens ze Sakskej a Fraunhoferskej towaršnosću paket přichoda za Zhorjelc podpisał. Tón před­widźi załoženje inowaciskeho campusa w zawodźe. Po zrěčenju planuja inwesticije něhdźe 30 milionow eurow a sto nowych dźěłowych městnow. Siemens chce zhromadnje z Fraunhoferskej towaršnosću labor za slědźenje z wodźikom natwarić, w kotrymž chcedźa wudobywanje, składowanje a wužiwanje wodźika přepytować.

wozjewjene w: Politika
wutora, 16 julija 2019 14:00

Wo Wendlandźe a Łužicy

Njedawno wotmě so druhi raz mjezynarodne zetkanje Syće młodych aka­de­mikarjow-sorabistow w Budyskim Serbskim instituće. Pjatnaće referentow je tam wo swojich slědźenjach rozpra­wjało. Někotre z nich chcemy w małym serialu předstajić.

Budyšin (jyh/SN). W lěće 2014 buchu „Towaršnostne nałožki a swjedźenje Łužiskich Serbow“ do němskeje lisćiny ima­te­rielneho kulturneho herbstwa při­wzate. Kak pak so tute herbstwo jako resur­sa wužiwa a kak so dale dawa? Što to woznamjeni, „serbski“ być?

W swojim doktorskim dźěle na Leib­nizowej uniwersiće Hannover přirunuje Jenny Hagemann, kak rozdźělnje bu sło­wjan­ske zasydlenje do dźensnišeho sebje­zrozumjenja Hannoverskeho Wendlanda a Łužicy zapisane. Zdobom hodźitej so kónčinje hladajo na wuskutki energijoweje industrije přirunować – mje­nujcy anti-atomowe hibanje tam a strukturna změna na zakładźe wudobywanja brunicy tu –, z kotrymiž matej wobchadźeć. Nimo toho stej wobaj regionaj na mjezy, kotrejuž wobydlerstwo je so w druhej połojce 20. lětstotka kruće změniło.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND