Z wudaća: štwórtk, 08 awgusta 2019
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Zemja dale a ćopliša

Genf (dpa/SN). Po cyłym swěće je so tem­peratura na kraju hižo wo 1,53 stopnjow zwyšiła. To wuchadźa z rozprawy swě­toweje klimoweje rady IPCC, kotruž su dźensa w Genfje wozjewili. Tež mórske płoniny su so hladajo na globalnu tem­peraturu wo nimale 0,9 stopnjow sćoplili. Za rozprawu běchu fachowcy časowej dobje 1850–1900 a 2006–2015 přepytowali. W přichodnych lětach budu wuskutki sćoplenja hišće čujomniše. Horcota, suchota a sylne zliwki dale přiběraja.

Hižo miliony wudawali

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe zakitowanske ministerstwo a wšitke jemu podstejace zarjady a towaršnosće su lětsa w prěnim połlěće hižo 155 milionow eurow za eksterne poradźowanje a podpěru wudali. To je nimale telko kaž wšitke tamne 13 ministerstwow dohromady, kotrež su za to 178 milionow eurow nałožili. To wu­chadźa z wotmołwy zakitowan­skeho ministerstwa na naprašowanje zapósłanca Lěwicy Matthiasa Höhna. Parlamentariski statny sekretar zakitowanskeho ministerstwa Thomas Silberhorn wopodstatni wudawki z dźeń a wjetšimi wužadanjemi digitalizacije.

Dowolnosć cofnyli

wozjewjene w: Politika

Kriminalki z awtentiskim pozadkom a ze zwiskami k Serbam

Kniha „Rubjenje Magdaleny a pjatnaće dalšich kriminalkow“ Klausa Hoffmanna- ­Reickera je njedawno w nakładni­stwje Bild und Heimat wušła, a to w rjedźe „Krawny wuchod – Najwjetše awtentiske kriminalne pady“. Kriminalki su wokomiknje jara woblubowane, telewizijne sćelaki bjez krimijow njewuńdu, tež nakładnistwa, wosebje regionalne, hrjebaja zas a zaso w skandalnych podawkach zańdźenosće, zo bychu je znowa a snano hišće surowišo wobswětlili: Z horjeka mjenowanych awtentiskich kriminalkow su wšelke wšelako znowa předstajene, powědane. A tři, znate abo njeznate, su wosebje Serbam zajimawe.

wozjewjene w: Kultura
Policiju w chinskej prowincy Hebei maja wot wčerawšeho „nowi kolegojo“ – robotery – podpěrać. Serija „pomocnikow, kotřiž nihdy­ njespja, ma mjeno „handan robot traffic police“ a wopřijima tři typy. Su to wobchadny policist we wobłuku patruljow, jězdźi­dłowy manager a poradźowanski roboter hladajo na warnowanje před njezbožemi. Foto: picture alliance/Hao Qunying

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Wobchod na prěnim poschodźe był

Něhdy bě w nimale kóždej wsy naku­powanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjes­njenjo rady k bjesadźe zetkawachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wob­chody dopominamy.

Dźensa: Stróža (12)


W Stróži (Wartha), małej wsy Malešanskeje gmejny, měješe na Bernardec sta­toku za čas Druheje swětoweje wójny a hišće po tym wěsty Petrik wobchodźik. Serbja, a tych bě tehdy we wsy samej a w bliskim Lemišowje (Lömischau) hišće wjele, pola njeho serbsce nakupowachu. Jeho dźowka Hanaróža, pozdźiša mandźelska dr. Pawoła Völkela, bě prěnja serbska holca, kotraž je we wukraju studowała, a to hudźbu na Karlowej uniwersiće w Praze. Tež pozdźišo jako wučerka na Budyskej ludowej uniwersiće je wona stajnje jako wědoma Serbowka wustu­powała. W Bernardec domje je dźensa woblubowany hosćenc, pomjenowany po rybačku (Eisvogel), ptačku lěta 1973 a 2009.

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Recept za wuspěch je internet

Wo tójšto nowosćach a planowanych předewzaćach za turizm zhonili

Njeswačidło (CS/SN). Cyłkownje 16 komunow wopřijima kónčina, z kotrejž so Towarstwo k wuwiwanju hornjołužiskeje hole a hatow rozestaja. Zo bychu so komuny hišće lěpje do sylneje syće zwja­za­li, su wčera w Njeswačidle rozmołwne zarjadowanje přewjedli. Dalše maja slědować, zo bychu „běłe blaki“ na turistiskej karće wotstronili. Po móžnosći wje­le ludźi, kotřiž so wo łahodny turizm w kónčinje z krasnej krajinu staraja, chcedźa do swojich rozmyslowanjow zapřijeć. Kaž čłon předsydstwa Towarstwa k wuwiwanju hornjołužiskeje hole a hatow Torsten Roch w swojim zawodnym stejišću wuwjedźe, su w kónčinje štyri znamjenja jónkrótnosće: město Budyšin, Serbja, karpy a biosferowy rezerwat.

wozjewjene w: Hospodarstwo
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Njewěstosć najwjetši problem wobydlerjow

Choćebuz (dpa/SN). Za zwjazkowu předsydku Zelenych Annalenu Baerbock je hladajo na strukturnu změnu we Łužicy najwjetši problem absolutna njewěstosć ludźi. „Woni njewědźa, dokal jich jězba powjedźe a kak dołho hišće změja swoje dźěłowe městna“, rozłoži Baerbock wčera w inforadiju RBB. „Trjebamy jasne wuprajenja za ludźi w regionje. Nimo toho měła so energijowa kónčina dale zesylnić a na region přichoda wuwić.“

Nastupajo kónc wudobywanja brunicy Baerbock zwurazni, zo eksistuje kompromis mjez dźěłarnistwami a wobswětowymi zwjazkami. Tón chcyli tež w Brarniborskej a Sakskej zwoprawdźić. Za přewod strukturneje změny su namjety. Jako­ přikład mjenowaše politikarka wu­twar železniskeho zwiska Berlin–Choćebuz dale do Drježdźan. Tež sobudźěłaćerjow a mjeńše dodawaćelske firmy dyrbjeli podpěrać, hdyž maja so přichodnje na hinaše produkty nastajić.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Situaciju wody rozjimowałoj

Łaz (dpa/SN). Zo móhłoj dale a mjenje wodźe we Łužicy zadźěwać, stej so Sakska a Braniborska dorozumiłoj hišće wušo hromadźe dźěłać. Sakski wobswětowy minister Thomas Schmidt (CDU) a jeho braniborski kolega Jörg Vogelsänger (SPD) zetkaštaj so wčera mjez druhim we Łazu, zo byštaj temy bruna Sprjewja, problem ze sulfatom, suchota a wurunany wodowy etat na kóncu wudobywanja brunicy rozjimałoj.

Mjez Łazom a Grodkom je wodowe hospodarstwo wulke wužadanje. Hižo wot lońšeho lěća eksistuje dźěłowa skupina „Ekstremna situacija“, kotrejž přisłušeja zastupjerjo z Berlina, Braniborskeje a Sakskeje. Kóždej dwaj tydźenjej tworja woni wažne rozsudy hladajo na wobhospodarjenje Sprjewje a Čorneho Halštrowa. „Eks­tremne połoženje wot lońšeho přiwótřa hospodarsku situaciju wody runje hla­dajo na hórnistwowu kónčinu“, Schmidt zwurazni. To so hač do Berlina wuskut­kuje. Tohodla měli prašenja zhromadnje z Łužiskej a srjedźoněmskej towaršnosću hórnistwoweho zarjadnistwa rozrisać.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Wšitko, štož so błyšći ...

Mjez wšěmi zwjazkowymi ministerstwami nałožuje zakitowanske z wulkim wotstawkom najwjace pjenjez za eksternych poradźowarjow. Wot toho wothladajo, zo smě tele wudawki zmóžnjacy dawkipłaćer tu znajmjeńša transparencu sej žadać, njeje zasadnje špatne, hdys a hdys wonkowneho fachowca zapřijeć. Wšako prawidłownje słyšimy, zo Zwjazkowa wobora swoje nadawki tuchwilu poprawom spjelnić njemóže. Poradźowarjo njejsu na tym wina, zo nanajnowši airbus njeleći, ani njejsu za hłuposć zamołwići, hdyž wójsko kaž njedawno „připadnje“ wulke bahnišćo zapali. Kajke pak mějachu namjety nastupajo křiwe třělby, skóncowane helikoptery abo dźeń a dróši wrak płachtaka? Cyle prawje: wobšěrne wabjenske kam­panje inkluziwnje wšědny dźeń němskich wojakow w Maliju eufemistisce wotbłyšćowacu seriju! Na to dyrbiš najprjedy raz přińć. Hač drje propaganda tónraz wuspěchej polěkuje? Bosćan Nawka

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Mladá Boleslava Serbja

Mjeztym druhi raz wotmě so njedawno mjezynarodne zetkanje Syće młodych akademikarjow-sorabistow w Budyskim Serbskim instituće. Pjatnaće referentow je tam wo swojich slědźenjach rozprawjało. Někotre z nich w małym serialu (4) předstajamy.

Doba mjez wójnomaj płaći jako najpłódniša faza čěsko-serbskeje wzajomosće. Zwjetša prezentuje so jako „móst mjez Prahu a Budyšinom“, tak tež składnostnje stoteje róčnicy załoženja Towarstwa přećelow Serbow wudata zběrka rěka. W diplomowym dźěle „Lužičtí Srbové a společnost Pojizeří a středního Polabí v době první Československé republiky“, kotrež sym na Praskej uniwersiće zakitował, analyzuju aktiwity na dobro Serbow w regionje Mladá Boleslav.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 08 awgusta 2019 14:00

Za Liet 2020 so nětko přizjewić

13. spěwne wubědźowanje europskich mjeńšinowych rěčow „Liet International“ wotměje so klětu 3. a 4. apryla prěni raz w Danskej, a to w měsće Åbenrå 30 kilometrow sewjernje Flensburga.

Ljouwert/Åbenrå (SN/CoR). Liet Inter­national 2020 wotměje so njedaloko němsko-danskeje mjezy a budźe wose­bite zarjadowanje. Přetož mjeza mjez Němskej a Danskej eksistuje klětu sto lět. Składnostnje tuteje róčnicy kaž tež stolět­neho wobstaća němskeje mjeńšiny w Danskej organizuja najwšelakoriše akti­wity w Åbenrå-Apenradźe. Zwjazk Němcow w Danskej, Bund Deutscher Nordschleswiger (BDN), budźe dwaj dnjej z hosćićelom Liet International.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND