Z wudaća: štwórtk, 22 awgusta 2019
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Wo Grönlandskej rěčałoj

Washington (dpa/SN). Najnowšich iritacijow Grönlandskeje dla staj wonkownaj ministraj USA a Danskeje telefonowałoj. Při tym rěčeštaj wo „sylnišej mjezsobnej kooperaciji z Danskej a Grönlandskej w Arktisy, zdźěli wonkowny minister USA Mike Pompeo po rozmołwje ze swojim kolegu Jeppu Kofodom, wobkrućejo zdobom „wuske partnerstwo“. Trump bě za spočatk­ septembra planowany wopyt Danskeje wotprajił, dokelž nochce jemu skandinawiski kraj Grönlandsku předać.

Johnson pola Macrona

Paris (dpa/SN). Po swojim nastupnym wopyće pola zwjazkoweje kanclerki Angele­ Merkel (CDU) je britiski premier­minister dźensa w Francoskej za swoje postupowanje nastupajo wustup Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije wabił. W Parisu wočakowaše jeho francoski statny prezident Emmauel Macron. Johnson chce wobstejace zrěčenje wo brexiće změnić a znowa jednać. Merkel je wčera zwólniwosć k rozmołwam signalizowała, změny zrěčenja pak wotpokazała.

Dale wuradźowali

wozjewjene w: Politika

Što je waša strona činiła, zo by serbskich kandidatow zdobyła?

Katja Meier Zwjazk 90/ZeleniRico ­Gebhardt ­Lěwica

Martin ­Dulig ­

SPD

Holger ­Zastrow FDP

Michael Kretsch­mer

CDU

Jörg Urban AfD

Nimamy wšak serbskich kandidatow, ale na přikład direktny kandidat z wólbneho wokrjesa 55 – Budyšin 4 – Dirk Nasdala, kiž nastupi na 10. městnje našeje lisćiny, je před­syda přirady za serbske naležnosće města Wojerec a zasadźa so jako předsyda frakcije Swobodnych wolerjow w Budyskim wokrjesnym sejmiku za zajimy Serbow kaž tež za to, serbsku rěč a kulturu hajić.

Fota: z wólbneho materiala kandidatow

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Ministerce Köpping ze smjerću hrozyli

Drježdźany (dpa/SN). Hroženje ze zamordowanjom přećiwo kandidatce za zwjazkowe předsydstwo SPD: Sakska ministerka za integraciju Petra Köpping je do wčerawšeho čitanskeho zarjadowanja w Brandisu pola Lipska hroženje ze zamordowanjom dóstała. Hroženje bě do čitanja z knihi Köpping „Integrujće tla najprjedy raz nas“ z e-mailku we woby­dlerskim běrowje ministerki dóšło.

Kaž Petra Köpping připowědźi, wona plan swojich zjawnych wustupow hroženja dla njezměni. „Njemóže być, zo je dźeń a wjace politikarjow tajkim hroženjam wustajenych.“ Po informacijach medijow je policija ministerku za čas zarjadowanja škitała. Hišće wčera dopoł­dnja bě Köpping na zarjadowanju we Wilsdruffje komunalnym politikarjam radźiła zjawnosć informować, su-li tajke smjertne hroženja dóstali.

wozjewjene w: Politika

Z wólbneho foruma Domowiny a redakcije SN

W Sakskej wolimy 1. septembra nowy krajny sejm. Serbski sydlenski rum wupřestrěwa so po sydom wólbnych wo­krjesach. Wu­chadźišćo to Domowinje, z nich sydom direktnych kandidatow na wólbny forum 14. awgusta do Budyskeho Serbskeho domu přeprosyć. Zarjadowanje je znowa hromadźe z redakciju Serbskich Nowin přewjedła. Zastupjene běchu­ strony CDU, AfD, Lěwica, SPD, Zwjazk 90/Zeleni, FDP a Swobodni wolerjo. Nimo jich kandidata z wólbneho wokrje­sa 55 (Wojerecy, Radwor) nastupja wšitcy tamni w Budyskim wólbnym wokrjesu (wk 56). Nažel njebě žana strona kandidatku za podij přizjewiła.

Wo rěči w zjawnosći

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Kak miliardy eurow rozdźělić

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy minister za hospodarstwo Peter Altmaier je naćisk zakonja wo rozdźělenju wjacorych miliardow eurow na dobro wot skónčenja zmilinjenja brunicy potrjechenych kónčin předpołožił. Zo njetrjebali při druhich předewzaćach Zwjazka na dobro brunicowych kónčin lutować, planuja přidatne „zesylnjace srědki“ za jednotliwe ministerstwa, rjekny politikar CDU.

Němska chce lěta 2038 klimje škodźace zmilinjenje brunicy skónčić, wotpowědujo wobzamknjenju wuhloweje komisije. Tomu so w kónčinach, hdźež wotwisuja tysacy dźěłowych městnow wot brunicy, spjećuja. Jeli so wšitko radźi, móhli naćisk zakonja hižo 28. awgusta w zwjazkowym knježerstwje schwalić. Štyri dny pozdźišo su w potrjechenymaj Braniborskej a Sakskej wólby noweju krajneju sejmow.

W zakonju dźe mjez druhim wo to, rozdźělić 14 miliardow eurow za wosebite inwesticije w brunicowych kónčinach Braniborskeje, Sakskeje, Saksko-Anhaltskeje a Sewjerorynsko-Westfalskeje.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Čerstwe jeja direktnje dodawali

Něhdy bě w nimale kóždej wsy naku­powanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjes­njenjo rady k bjesadźe zetkawachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wob­chody dopominamy.

Dźensa: Židźino (16)


Židźino ze swojimi 550 wobydlerjemi je wot lěta 1995 jedyn z dźewjeć wjesnych dźělow gmejny Halštrowska Hola. Hižo lěto do toho je dźensa 72lětna Edith Jaeger započała so dokładnje zaběrać ze stawiznami něhdy ryzy serbskeje wsy sewjernje Wojerec. W swojej chronice rozpisuje a mjenuje wona přikłady, na kotre wašnje su so wobydlerjo Židźinoho hač do časa industrializacije zastarali. Najstarša nakupowanska móžnosć w Židźinom bě wobchod Jana Wolfganga, kiž je tam spočatk 19. lětstotka wot kolesow hač k butrje nimale wšitko zhromadnje ze swojej mandźelskej Nusu poskićał. W lěće 1931 dyri błysk do kolonialneho wobchoda, kotryž so runje tak wotpali kaž pódlanska bróžnja.

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Horca debata wo brunicy

Kandidaća braniborskich stron w telewiziji kontrowersnje diskutowali

Podstupim (dpa/SN). Něšto dnjow do wólbow Braniborskeho krajneho sejma je so ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) za „wjaceschodźenkowe“ skónčenje zmilinjenja brunicy we Łužicy zasadźał, Zeleni porno tomu za spěšny kónc brunicy. „Dźesać procentow němskeho zastaranja z milinu přinošuje Łužica“, rjekny Woidke wutoru we wusyłanju telewizije RBB „Wólbna arena“, w kotrymž je šěsć načolnych kandidatow stron na prašenja přihladowarjow wotmołwjało. „Zdobom dyrbimy so krok po kroku klimje napřećo neutralniši stać.“

Načolny kandidat AfD Andreas Kalbitz wupraji so we wusyłanju za „rozumny kónc brunicy. Tež my wěmy, zo su fosilne surowizny jónu přetrjebane. Prašenje pak je, kak zmištrujemy strukturnu změnu­ město strukturneho łamka.“ Tohodla je do skónčenja plan přichoda trěbny a žadyn plan wotwiwanja. Ze zmilinjenjom brunicy přestać chcedźa w lěće 2038, štož ma so z miliardami eurow podpěrać.

wozjewjene w: Politika

Tule předstajace so wosoby prócuja so za demokratiske strony wo direktny mandat we wólbnym wokrjesu 52, Budyšin 1 – mjez druhim Biskopicy, Porchow, Hodźij, Budestecy, Wjazońca, Hornja Hórka, Ramnow

1Měła Sakska serbsku rěč w zjawnosći sylnišo spěchować a hdyž haj, z čim na přikład?

2Kak hódnoćiće tuchwilne wuwiće nastupajo strukturnu změnu we Łužicy?

3Kak stejiće k planowanemu kón­cej zmilinjenja brunicy w Němskej a specielnje we Łužicy?

4W Braniborskej su wučbu serbšći­ny na šulach ewaluěrowali. Měli to tež w Sakskej činić, a na čo měli při tym dźiwać?

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Wulki zajim za rěčne kursy

Wokrjesna ludowa uniwersita ma zaso nowe poskitki

Budyšin (SN/mwe). Lětuši nazymski semester Budyskeje wokrjesneje ludoweje uniwersity je so minjenu póndźelu po lětnich prózdninach zahajił. „Kaž přeco mamy něhdźe 300 kursow w poskitku – a to w fachowych wobłukach towaršnosć, kultura, strowotnistwo, rěče a po­wo­łanje. We wokrjesu je po přeću tež móž­no, wšelake kursy na wsach a w nakromnych kónčinach přewjesć – po će­žišćach pak su wone w našich re­gio­nal­nych městnosćach w Budyšinje a Kamjencu kaž tež w Radebergskej wot­nož­ce. Nimo toho mamy poskitki tež na dru­hich městnach – po potrjebje orientowane“, Klaus Helbig, nawoda Budyskemu wokrjesej přisłušaceje institu­cije, Serbskim Nowinam na naprašowanje zdźěli.

Najwjace poskitkow maja w fachowymaj wobłukomaj rěče a strowotnistwo. Při tym su kursy na polu fitnesy najbóle prašane. To rěka, zo so tež na ludowej uniwersiće požadanja ludnosće za moder­nym a strowym žiwjenjom wotbłyšćuja.

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 22 awgusta 2019 14:00

Patricia Wissel, CDU

1Sakska CDU je we wobłuku zažneho a šulskeho kubłanja dźěći poskitki rozšěriła. Dale smy naprawy tworili, wotpowědnych fachowcow za pěstowarnje a wučerjow zdobyć, zo bychmy wšědne nałožowanje serbšćiny zaručili. Runje tak pokazujemy na widźomnu dwurěčnosć we Łužicy. Při tym je jenake wobjednanje rěčow ze samsnej wulkosću přate, wšako dwurěčnosć k Łužicy słuša. Witam tohorunja dalše naprawy krajneho knježerstwa, z kotrymiž jenož njerjadujemy, ale aktiwnje wuhotujemy.

2Wuwiće Łužicy postajeja tuchwilne wužadanja, zwisowace z kóncom bru­nicy. Zdobom su pak z tym tež wulke šansy za region zwjazane. Připowědźena suma dweju miliardow eurow hač do lěta 2038 za strukturnu změnu je sylny signal wobydlerstwu, zo jón pozitiwnje wuhotujemy. Witam wot ministerskeho pre­zidenta powołanu „inowacisku přiradu“, kotraž ma proces přewodźeć a zaměrnje spěchować.

wozjewjene w: Politika

nawěšk

nowostki LND