Z wudaća: wutora, 10 septembera 2019
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Raka dla złoži zastojnstwo

Schwerin (dpa/SN). Ministerska prezidentka Mecklenburgsko-Předpomorskeje Manuela Schwesig je na raka nadrow schorjeła a tuž swoje zastojnstwo jako komisariska předsydka SPD złoži. To je 45lětna dźensa na posedźenju kabineta w Schwerinje zdźěliła, kaž statna kenclija informuje. Zastojnstwo ministerskeje prezidentki a krajneje předsydki SPD chce pak dale wukonjeć, wona zdźěli. Schwesig z toho wuchadźa, zo je rak hojomny a zo so zaso wustrowi.

Johnson znowa podležał

London (dpa/SN). Britiski premierminister Boris Johnson je minjenu nóc znowa z pospytom zwrěšćił, nowowólby přesadźić. Jara jasnje misny wón trěbnu wjetšinu dweju třećinow hłosow w Delnjej komorje parlamenta. Tak njeje hižo móžno, nowowólby do planowaneho wustupa kraja z EU 31. oktobra přewjesć. Porno tomu njeje Johnson tomu zadźěwać móhł, zo je nowy zakoń přećiwo njerjadowanemu brexitej płaćiwosće nabył. Prezident Delnjeje komory John Bercow připowědźi, zo 31. oktobra wotstupi.

Wuradźuja wo etaće 2020

wozjewjene w: Politika
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Poćah mjez přirodu a kulturu

Projekt „LandArt podłu Jawory“ chce wuměłstwo před durjemi pokazać

Njebjelčicy (SN/MiR/bn). Cyłkownje šěsć wuměłcow z Němskeje, Pólskeje, Awstriskeje, Indiskeje a Čěskeje so na lětušim projekće „LandArt podłu Jawory“ wobdźěli. Hłownje wot towarstwa Kamjenjak organizowany projekt wotměje so přichodne tydźenje wokoło Miłoćic, Wěteńcy, Pěskec, Serbskich Pazlic a Njebjelčic.

Wuměłcy chcedźa elementy krajiny na sensibelne wašnje wuzběhnyć. Tak chcedźa wobhladowarjej wuwědomić, zo je přiroda za čłowjeka esencielna. Za aktualny projekt zamołwity je Hubert Lange.­ Na naprašowanje SN zdźěli čłon předsydstwa Kamjenjaka, „zo su wjacori čłonojo towarstwa wobdźělnikow wu­zwolili a jich přeprosyli. Před dwěmaj měsacomaj su wuměłcy nas wopytali a sej sami zaćišć wo tudyšich poměrach wutworili.“ Zdobom su sej woni wubrali městnosće, na kotrychž chcedźa wuměłsce skutkować. Kónc tohole tydźenja započnu dźěłać.

wozjewjene w: Kultura
Do zarjadowanja k Dnjej njewotwisnosće Chorwatskeje w Kulowje su chorwatscy hosćo dźensa w Ralbicach Božu mšu swjećili, kotruž dźeržeše japoštołski nuncius, arcybiskop, dr. Nikola Eterović, zhromadnje z wosadnym fararjom Šćěpanom Delanom. Přitomni běchu tež chorwatski wulkopósłanc dr. Gordan Grlić Radmann, honorarny konsul Chorwatskeje dr. Peter Neumann a zastupowacy měšćanosta chorwatskeho Varaždina Zlatan Avar (wotprawa). Foto: Feliks Haza

wozjewjene w: Politika
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Raz hinak „so wuchodźowali“

W Hózku wotmě so předwčerawšim, njedźelu, 4. blackbird-run. Přełožene rěka to telko kaž „běh čornych ptačkow“, štož je na kóncu tež woprawdźe na kóždeho přitrjechiło. Wjace hač 400 wob­dźěl­nikow bě sej do małeje wsy blisko­ Kulowa­ dojěło, zo bychu cyle dobro­wólnje po błóće łazyli, wšelake zadźěwki přewinyli, w lód­zymnej wodźe płuwali a při tym hišće wjeselo měli.

wozjewjene w: Sport
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Měšćanski běh perfektnje zwoprawdźeny

Na 26. měšćanskim běhu w Budyšinje wobdźěli so minjenu sobotu na wšěch wubědźowanskich distancach wot 1,2 do 10 km cyłkownje 1 853 běharkow a běharjow. To je nimale dwěsćě wjace hač na lońšim 25. jubilejnym běhu.

Na distancomaj 1,2 a 2,0 km je so tež zaso­ tójšto sportowcow Serbskeje za­kładneje šule Budyšin (SZŠB) a Serbskeje wyšeje šule Budyšin (SWŠB) sobu wu­bědźowało. Najwuspěšniši bě w swojej starobnej skupinje U 10 – 1,2 km – Jarek Schade (SZŠB), kiž wobsadźi prěnje městno w 4:29 min.

Z wobeju Budyskeju serbskeju šulow steješe na lisćinje wuslědkow wjace hač 40 mjenow šulerjow a šulerkow. Nimo toho wobdźělichu so někotři atleća ze šulskich kubłanišćow za swoje sportowe zjednoćenstwo, w kotrymž trenuja a so tež wubědźuja. Tak startowaštaj šulerjej Radworskeje šule, Bejmakec bratraj Cas­par­ Dominik a Julian, za ST 1922 Radwor na distancy 1,2 km.

wozjewjene w: Sport
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Fachowc warnuje před škarakami

Lipsk (dpa/SN). Politologa Hendrik Träger z Lipska je předsydu sakskeje CDU, ministerskeho prezidenta Michaela Kretsch­mera, hladajo na bližace so sonděrowanske rozmołwy před škarakami w swójskich rjadach warnował. W CDU maš ludźi, kotřiž měnja, zo dyrbjeli zastupnicy SPD a Zelenych při jednanjach wo zhromadnym knježerstwje za „kočim“ blidom w róžku sedźeć. To rjekny Träger powěsćerni dpa a pokaza zdobom na wulki rozdźěl při wuslědku wólbow Sakskeho krajneho sejma mjez CDU (32,1 procent hłosow), Zelenymi (8,6 procentow) a SPD (7,7 proc.). „Trěbny je dospołnje nowy politiski­ stil. Njesměmy wočakować, zo Zeleni a SPD jenož to činja, štož CDU kaza. Za dobre zhromadne dźěło w knježer­stwje njeje spomóžne stajnje na swoju wulkosć skedźbnjeć“, Träger podšmórny. Za SPD budźe wažne, zo so dospołnje njezhubi, je sej Träger wěsty. Krajny předsyda SPD Martin Dulig dyrbi socialdemokratam rozkłasć, čehodla znowa do knježerstwa zastupja, byrnjež jim wolerjo dotalne dźěło njemytowali.

wozjewjene w: Politika
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Předewzaća wěrja do regiona

Łužiska konferenca w Grodku wo času po brunicy wuradźowała

Grodk (dpa/SN). Slědźenje a wuwiwanje, krótkodobne zasydlenje předewzaćow a ekologisko-hospodarske nowowusměrjenje – z tutymi třomi zasadami ma so z wida braniborskeho hospodarskeho ministra Jörga Steinbacha (SPD) wuwiće Łužicy spěchować. Region skići ze swojimi derje wukubłanymi ludźimi, z bjezporočnej energijowej infrastrukturu a ze swojim geografiskim połoženjom njedaloko Berlina „najlěpše wuměnjenja za mo­derny energijowy region“, rjekny Jörg Steinbach na wčerawšej Łužiskej konferency w Grodku. „Móžemy wšitko docpěć, je to hoberska šansa. Trjebamy pak zmužitosć, jednotu a wotewrjenosć swětej napřećo.“

Na zarjadowanju rěčeše něhdźe 200 zastupnikow politiki, hospodarstwa, wědomosće a wobswětowych zwjazkow, mjez nimi braniborska ministerka za wědomosć Martina Münch (SPD) a zwjazkowa předsydka Zelenych Annalena Baerbock, wo přichodźe regiona po kóncu zmilinjenja brunicy. Wot wuhloweje komisije wujednany kompromis předwidźi, zo maja hač do lěta 2038 we Łužicy přestać wuhlo wudobywać a zmilinić.

wozjewjene w: Politika
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Čakamy na wotmołwy

Je přewšo chwalobne, zo sej mnozy w našej kónčinje chutnje hłójčku łamaja, kak móhło we Łužicy w času po skónčenju zmilinjenja brunicy dale hić. Runje tak sej wažu, zo temu na dosć šěroke ramjenja kładu, wot politiki přez wobswětoškitne zwjazki hač k hospodarstwu. Přiwšěm wostawaja wšelake wažne temy dale njeworane. Wo prašenju, zwotkel chcemy po lěće 2038 milinu brać, so scyła wjace njerěči. Runje tak ćicho je, hdyž so za pła­ćiznu miliny prašeš. Wšako dyrbimy potom drohu energiju we wukraju kupować, hdyž słónco njeswěći a wětřik njeduje. A we wukraju scyła na to njemysla, jadrowe abo wuhlowe milinarnje zawrěć. Nawopak, tam samo nowe tajke twarja. Rozsudne prašenje pak budźe, zwotkal bjerjemy 10 000 derje płaćenych dźěłowych městnow za ludźi, kotřiž w brunicowych jamach a milinarnjach dźěłaja. Čas konferencow drje so bórze nachila. Ludźo čakaja na wotmołwy. Marko Wjeńka

wozjewjene w: Politika
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Tójšto rentnarjow we wukraju

Berlin/Plowdiw (dpa/SN). Hišće nihdy njeje telko němskich wuměnkarjow swój žiwjenski wječor we wukraju přežiwiło kaž tuchwilu. Rentowa zawěsćernja je naposledk na wšě 240 000 rentow Němcam z wukrajnej bydlenskej adresu přepokazała. „To je nowy rekord“, zdźěla Dirk Manthey z Němskeje rentoweje zawěsćernje w Berlinje. „Jeničce minjene dźesać lět je ličba wukrajnych přepokazankow wo 50 000 rozrostła.“ Mjez najwoblubowanišimi krajemi su Awstriska, Šwicarska, Španiska, Awstralska a USA. Přiběrajcy pak su to tohorunja kraje juhowuchodneje Europy, kaž Bołharska. Tam so tež wuměnkarjo ze skerje snadnej rentu zasydla, dokelž su wšědne žiwjenje a imobilije přirunujo z druhimi krajemi poměrnje mało płaća.

„Starobnu rentu we wukraju dóstać je kóždy čas bjez problemow móžno. Němska rentowa zawěsćernja přepokazuje renty po wšěm swěće“, Dirk Manthey měni. Eksotiski wostanje žiwjenski wječor na małych pacifiskich kupach, hdźež bydli runje 50 Němcow. Zawěsćernja wupłaća kóždy měsac 22,9 milionow rentow němskim senioram.

wozjewjene w: Politika
wutora, 10 septembera 2019 14:00

Łužiscy wuměłcy w portreće

Nowa kniha Jürgena Maćija „Wuměłcy w Hornjej Łužicy 2“, wopřijaca 70 portretow žiwych kaž tež biografije 130 njebohich wuměłcow regiona, wudospołnja před dźesać lětami wušły prěni zwjazk antologije. Wona twori zakład za aktualnu, hač do spočatka nowembra přistupnu wustajeńcu samsneho mjena we Wuchodosakskej wuměłstwowej hali w Połčnicy. Publikacija kaž tež přehladka nastaštej w zhromadnym dźěle fotografa a towarstwa Kulturne koło Ernsta Rietschela. Lawdatorka wernisaže a zdobom knižneje premjery minjenu sobotu bě dr. Ingrid Koch; hudźbnje wobrubił je premjeru Łužiski róžkowy kwartet z Choćebuza. Foto: Rico Löb

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND