Z wudaća: póndźela, 10 februara 2020

póndźela, 10 februara 2020 13:00

Wichor tež w Čěskej zachadźał

Praha. Wichorowa nižina „Sabine“ je dźensa tež w Čěskej cychnowała. Něhdźe 100 000 domjacnosćow bě bjez miliny, dokelž běchu štomy na milinowody padnyli. Wohnjowi wobornicy dyrbjachu štomy z dróhow rumować a třěchi zawěsćić. W juhočěskim wobwodźe Prachatice so muž zrani, jako štom na jeho awto padny. Na 1 603 metrow wysokej Sněžce w Jizerskich horach zachadźeše wichor ze spěšnosću 180 km/h.

Wšitke testy negatiwne

Berlin (dpa/SN). W skupinje 20 wosobow, kotruž běchu ze Chiny wróćo do Berlina přiwjezli, njeje so nichtó z corona-wirusom natyknył. „Wšitke testy wostachu negatiwne“, zdźěli Berlinska senatorka za strowotnistwo Dilek Kalayci (SPD) dźensa nowinarjam. 16 dorosćenych a štyri dźěći běchu wčera w Berlinje-Tegelu přizemili. Jich dowjezechu bjezposrědnje na to do chorownje w měšćanskim dźělu Köpenicku. Na izolaciskej staciji chcedźa test na wirus přichodnej dwaj tydźenjej wšědnje wospjetować.

Daimler šmórnje městna

wozjewjene w: Politika
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Škrička na publikum přeskočiła

Hornjoserbska premjera „Dołhož fenki běža“ w NSLDź wuspěšna

Budyšin (SN/CoR). Hačrunjež je něhdźe 170 přihladowarjow minjenu sobotu jenož połojcu žurle Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Budyšin sylneje konkurency koncertow na wsy dla (hlej 4. stronu) pjelniło, bě lětuša hłowna hornjoserbska premjera hry „Dołhož fenki běža“ přewšo wuspěšna. Škrička britiskeho humora zaměnjowaceje komedije awtora Michaela Cooneyja je hižo po krótkim času tak na publikum přeskočiła, zo wulke smjeće přitomnych pobrachowace mnóstwo na kóždy pad naruna.

wozjewjene w: Kultura
Tójšto škody zawostajiła je wichorowa nižina „Sabine“, kotraž wot wčerawšeho wječora w Němskej zachadźa. W sewjerorynsko-westfalskim Viersenje su powalene štomy awta wobškodźili. Železniski a lětadłowy wobchad bě sčasom dospołnje zlemjeny. Na juhu Němskeje płaći dale najwyši warnowanski schodźenk. Na wuchodźe su škody skerje snadne. Foto: dpa/Daniel Grotjans

wozjewjene w: Politika
póndźela, 10 februara 2020 13:00

„Móžemy z kóždym rěčeć“

W třoch sakskich stronach skutkuje

serbski cyłk. Z rěčnikom dźěłoweho kruha Zwjazka 90/Zelenych w Sakskej Robertom Krawcom je Axel Arlt wo skutkowanju w lěće 2019 rěčał.

Waš cyłk bě so hakle loni wutworił, z kotrymi temami sće so tam zaběrali?

R. Krawc: Hłowne zaměry wězo su serbsku rěč a kulturu zachować a dalewuwić, prawa za samo- a sobupostajowanje našeho ludu skrućić. Wuchadźejo z toho smy spytali formulować, što měło so zakładnje změnić abo tež wobchować. Rozjimachmy na přikład móžne puće za wutworjenje demokratisce woleneho ludoweho zastupnistwa abo aktualne wuwiće nastupajo zacho­wanje Miło­raza a kónc wotbagrowanja serbskich wsow. Loni činjachmy to wězo wosebje pod aspektom wólbow krajneho sejma.

Kak posudźujeće podpěru krajneho zwjazka Zwjazka 90/Zelenych Sakskeje za serbske naležnosće?

wozjewjene w: Rozmołwa
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Křćeńca ma ćěkancow škitać

Magdeburg (B/SN). Z jasnymi słowami kritizuje krajny biskop Ewangelskeje cyrkwje w srjedźnej Němskej Friedrich Kramer počinanje mnohich sudnistwow w azylowych jednanjach. „Wěrywuznaće ćěkancow pruwować sudnistwam njepřisteji. My jako cyrkej pruwujemy, hač je něchtó křćeny abo nic, a hdyž je křćeny, da to je. Ale rjec, zo je so jenož wukřćić dał, zo by tu wostać směł, je lózyskosć a wjedźe do časa inkwizicije.“ Biskop Kramer žada sej lěpše wukubłanje a dalekubłanje prawiznikow na temu nabožinska swoboda. Nimamy akceptować, zo „našich bratrow a sotry do smjerće sćelemy – křćeńca ma wotsunjenju požadarjow azyla zadźěwać, wšojedne, wo kotry kraj so jedna“, Kramer podšmórnje.

K njewěriwym styki nawjazać

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Merkel: Žane hłosy CDU za Lěwicu

Berlin/Erfurt (dpa/SN). Po skomolenych wólbach ministerskeho prezidenta w Durinskej su politiske strony dźensa wo dalšim postupowanju wuradźowali. Dopołdnja schadźowaštej so prezidij a předsydstwo CDU w zwjazkowej stolicy. Při tym dźěše w prěnim rjedźe wo to, kak měli so zapósłancy CDU w Durinskim krajnym sejmje zadźeržeć, hdyž Bodo Ramelow (Lěwica) znowa k wólbam ministerskeho prezidenta nastupi.

Napjeće wočakowachu wuprajenja wjele diskutowaneho předsydy durinskeje CDU Mika Mohringa. Dotal je njejasne, hač je wón ke konsekwencam zwólniwy. Runočasnje zetkachu so w Erfurće zastupnicy Lěwicy, SPD a Zelenych, kotřiž prócuja so wo mjeńšinowe knježerstwo.

Minjenu srjedu běchu w Erfurtskim krajnym sejmje politikarja FDP Thomasa Kemmericha za noweho ministerskeho prezidenta wuzwolili, tež z hłosami CDU a AfD. Kemmericha běchu po tym masiwnje kritizowali, dokelž njeby wón wólby bjez hłosow AfD dobył. Dźeń pozdźišo wón wotstupi, je pak aktualnje přeco hišće jednaćelsce w zastojnstwje.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Wo Serbskim sejmje a druhim

Ze zapozdźenjom stej dóšłoj lońšej dwójnej čisle 7/8 a 9/10 Praskeho časopisa Česko-lužický věstník. K wšěm přinoškam na cyłkownje 32 stronach njemóžemy so wuprajić. Pod nadpismom „Lužickosrbský parlament“ předstaja Lukáš Novosad, předsyda Towarstwa přećelow Serbow, dowólbnu diskusiju, wuslědki hłosowanja a komentuje rěč čłona sejma Alexandera Pólka na hłownej zhromadźiznje Domowiny 30. nalětnika 2019 w Chrósćicach. Z časa do wólbow wuzběhuje awtor dwanaće wobmyslenjow Fabiana Kaulfürsta a jasne 95 procentow wotpokazowanja k prašenju „Chcu ja TUTÓN Serbski sejm?“. Wo wólbach samych 3. nazymnika 2018 čitamy, zo bě wobdźělenje z 908 hłosami „tristní“, štož rěka serbsce „zrudne, bjeztróštne“. (Přispomnjenje: Hišće mjeńša ličba płaćiwych hłosow – 828 – ani hišće podata njeje. – M.K.).

wozjewjene w: Druhdźe wo nas
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Změna klimy w Europje widźomna

Brüssel (dpa/SN). Prawidłowne zapławjenja w Rotterdamje, Le Havre abo Londonje, k tomu wjace lěsnych wohenjow, suchota a wichory. Sćěham klimoweje změny njemóže so po posudku wobswětoweje agentury EU w Europje nichtó dlěje wuwinyć. Staty EU dyrbjeli so na to nastajić a zdobom wšitko činić, dalšemu woćoplenju zemje zadźěwać, agentura w Brüsselu zdźěli. „Klimowa změna so hižo nětko pokazuje a změje přichodnje hišće razniše wuskutki, samo hdyž bychu globalne prócowanja k zniženju wustorka klimje škodźacych płunow wuspěšne byli“, rjekny zarjad, kiž ma swoje hłowne sydło w Kopenhagenje.

Agentura je za přichodne lětdźesatki wjacore scenarije zdźěłała. Po tym bychu wuskutki kaž přiběracy staw wody w morjach a z tym zwjazane zapławjenja na pobrjohach kaž tež ekstremne wjedrowe połoženja kaž suchoty, wichory a lěsne wohenje wo wjele hórše byli, čim wjace klimje škodźacych płunow so do atmosfery dóstanje. W Němskej liča z přiběracej suchotu a z wjace lěsnymi wohenjemi.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Třo kandidaća za biskopa

Ewangelska krajna cyrkej Sakskeje woli kónc měsaca noweho nawodu

Drježdźany (dpa/SN). Ewangelska krajna cyrkej Sakskeje hotuje so na wólby noweho biskopa. Minjeny tydźeń su so třo kandidaća na zjawnym forumje w Drježdźanach zjawnosći předstajili. Při tym su so superintendent Andreas Beuchel (56) z Mišnja, Ulrike Weyer (46) z Plauena kaž tež wyši krajny cyrkwinski rada Tobias Bilz (55) za to wuprajili, debatu wokoło dotalneho biskopa Carstena Rentzinga sprawnje a na wotewrjene wašnje předźěłać. Wotstup Rentzinga bě w nutřkocyrkwinskich kruhach a w zjawnosći kontrowersne diskusije zbudźił.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 10 februara 2020 13:00

Wsy w portreće

Budyšin (SN). „Land.Leben – Na jsy“ rěka titul w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłeho wobrazoweho zwjazka, kotryž wěnuje wudawaćel Jürgen Maćij Thomasej Kläberej. Maćij tak swój wuspěšny rjad wo łužiskich fotografach dale wjedźe. Z nowej zběrku dokumentuje wón dźěło Kläbera wot lěta 1968 do 2018.

Wosebitosć wobrazow w Gołkojcach bydlaceho fotografa je jich zhusćenje. Hižo před połsta lětami nastachu prěnje motiwy wo žiwjenju „na jsy“, kotrež je so za Kläbera k najwažnišej temje wuwiło. Srjedź 1980tych lět wěnowaše so wón přiběrajcy wsam wokoło Choćebuza.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND