Z wudaća: wutora, 28 julija 2020

wutora, 28 julija 2020 14:00

Bywši oficěr do Berlina

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump chce bywšeho oficěra wójska, połkownika Douglasa Macgre­gora, za naslědnika Richarda Grenella jako­ wulkopósłanca do Berlina pósłać. To wuchadźa ze zdźělenki Běłeho domu. Namjety za zastojnstwo wulkopósłanca ma senat schwalić, wotpowědny termin pak dotal znaty njeje. Macgregor bě Němsku w zašłosći, runje tak kaž Trump, přesnadnych wudawkow za brónjenje dla zas a zaso kritizował.

Wjace infekcijow w Awstriskej

Wien (dpa/SN). Ličba infekcijow z koronawirusom w turistiskim srjedźišću St. Wolfgang w hornjej Awstriskej je wo 18 na nětko znajmjeńša 62 rozrostła. Kaž zamołwići rozprawjeja, su nimale wšitke tysac testow wuhódnoćili. Najwjetši dźěl natyknjenych su sobudźěłaćerjo ho­te­low a hosćencow. Wirus bě wudyrił, po tym zo běchu so młodźi sezonowi pomocnicy k swjedźenjam zetkawali.

Trump hrozy demonstrantam

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

3. festiwal „Witajće druhdźe“

Wosom dźiwadłow z Němskeje a Sewjerneje Irskeje chce so předstajić

Budyšin (SN/CoR). 3. festiwal „Witajće dru­hdźe“ přihotuje Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło za dny wot 17. do 20. septembra. „Titul je wědoma witanska formula, z kotrejž NSLDź jeno swoju wotewrjenosć nastupajo transkulturnu zhromadnosć njesignalizuje, ale tež cyle konkretne dźiwadłowe projekty z cyłeje Němskeje“, wottam rěka. Nimo na NSLDź nastachu na sydom němskich měšćanskich a statnych dźiwadłach projekty młodych ludźi k temje „Přećiwo wšěm mjezam“, w kotrymž so wobdźělnicy „z integraciju a migraciju jako zakładnymaj wuměnjenjomaj a wužadanjomaj europskeje towaršnosće kaž tež z naratiwami wo mjezach splahow a z regionalnymi identitami rozestajeja“. Z Němskeje wobdźěla so ze swojimi lajskimi skupi­na­mi Dźiwadło Kamjenica, Statne dźiwadło Drježdźany, Mnichowske komorne hry, Dźiwadło a orchester Heidelberg, Dźiwa­dło nad rěku Ruhr a Němske dźiwadło Berlin. Nimo toho witaja ze Sewjerneje Irskeje cyłk Dylan Quinn Dance Theatre.

wozjewjene w: Kultura
Blidarski mišter Thomas Thiele (prědku) je dźensa durje při zachodźe synagogi w Halle wuměnił. Durje stejachu loni 9. oktobra w srjedźišću rozprawow, po tym zo bě atentatnik podarmo spytał so do synagogi zadobyć. Do toho bě wón wospjet do drje­wjanych duri třělał (nalěwo). Nowe durje runaja so wonkownje starym, su pak hišće wěsćiše. Foto: dpa/Hendrik Schmidt

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

Na mnohich městnach pomhali

Nimo wulkich nadregionalnych serb­skich­ towarstwow, kotrež su často w me­­dijach prezentne, mamy w dwurěčnej kónčinje njeličomne mjeńše a małe towar­stwa, kotrež runje tak pilne dźěło wukonjeja, wo nich pak přewjele njezho­niš. W swojej lětnjej seriji lětsa tajke aktiwne cyłki předstajamy, dźensa Towar­stwo swjateje Filomeny. (7)

wozjewjene w: Lokalka
wutora, 28 julija 2020 14:00

Winowatostny test wukazany

Berlin (dpa/SN). Dowolnicy, kotřiž so z tak mjenowanych rizikowych kónčin do Němskeje wróća, dyrbja so na koro­nawirus testować dać. To je zwjazkowy minister za strowotnistwo Jens Spahn (CDU) připowědźił. Test ma za wšitkich darmotny a wot přichodneho tydźenja móžny być. Spahn na to skedźbni, zo je winowatostny test na rizikowe kónčiny wobmjezowany. Bayerska je mjeztym zdźěliła, zo nochce jenož na lětanišćach testować, ale tež na nadróžnych namje­znych přechodach. Na Nürnbergskim hłownym dwórnišću chcedźa tohorunja centrum za testy zarjadować.

Kritikarjo wšak na to pokazuja, zo njehrozy najwjetši strach koronawirusa dla w dalokich rizikowych krajach, ale skerje wo­srjedź Europy.

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

Znowa hrozy „wulki šmjatk“

Berlin (dpa/SN). Krótko do kónca wulkich prózdnin w někotrych zwjazkowych krajach zamołwići tak prawje njewěrja, zo budźe wosrjedź koronapandemije plano­wany nawrót k normalnej šulskej wučbje bjeze wšeho móžny. Po měnjenju Zwjazka wučerjow Němskeje njejsu šule na to dosahajcy přihotowane. Zwjazk so boji, zo dóńdźe „k wulkemu šmjatkej“, rjekny jeho prezident Heinz-Peter Meidinger powěsćerni dpa.

Zwjazkowa staršiska rada liči z dalšim zawrjenjom šulow a z toho wuchadźa, zo wotběži nowe šulske lěto „wšo druhe hač po planje“, kaž měni předsyda rady Stephan Wassmuth. To wšak by w prěnim rjedźe na škodu dźěći było.

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

Konwenciju wopušćić abo nic?

Waršawa (dpa/SN). W Pólskej je debata wudyriła, hač měł kraj tak mjenowanu Istanbulsku konwenciju za škit žonow přećiwo namocy wupušćić. Justicny minister Zbigniew Ziobro bě připowědźił, zo swójbnemu ministerstwu wotpowědny namjet předpołoži, kaž powěsćernja PAP rozprawja. Konwencija ma rjadowanja „ideologiskeho razu“, kiž njemóže wón akceptować a kotrež ma za škódne, na přikład „genderizm“. Ziobro je załožer narodnokonserwatiwneje strony Solidarna Pólska, wotnožki knježaceje strony Prawo a sprawnosć ministerskeho prezidenta Mateusza Morawieckeho.

Generalna sekretarka Europskeje rady Marija Pejčinović Burić je alarmowana. Wustup Pólskeje z konwencije by był nastupajo škit žonow před namocu w Europje wulka kročel wróćo.

Politikar opozicije a zapósłanc EU Andrzej Halicki kritizuje, zo přinjesu blady­ wo wustupje z konwencije knježerstwo „do najšpatnišeho swětła“.

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

Günther: Suchota dale traje

Sakski ratarski minister chce přirodnym wužadanjam znapřećiwić

Drježdźany (dpa/SN). Mjeztym hižo něko­tre lěta trajaca suchota ze swojimi raznymi sćěhami – wusušenymi polemi, znižacym so stawom dnowneje wody, mrějacymi lěsami a horcymi městami – je sakskemu wobswětowemu ministrej Wolframej Güntherej wosebite wuža­da­nje. „Nimam suchotu za starosć, ale za nadawk“, rjekny politikar Zelenych w roz­mołwje z powěsćernju dpa. Jemu dźe wo to­, we wšěch wobłukach ze wšěmi wobdźělenymi problemy rozrisać, dokelž­ su wone „nowa woprawdźitosć“. Wotpowědnje alarmowace su ličby: Po informacijach wjedrarjow pobrachuje w Sakskej wot nowembra 2017 hač do lońšeho decembra 335 litrow dešća na kwadratny meter. Sewjerna a wuchodna Sakska stej wosebje suchej. Přerězny staw dnowneje wody bě w swobodnym staće kónc minjeneho lěta 40 centimetrow niši hač w přerězku lět wot 1989 do 2019. Hižo spočatk 2020 běchu w 30 procentach wšitkich rěkow niłku wodu registrowali. „Mamy spochi mjenje dešća, dale a wjace wódnišćow wusakuje. Tu mamy strukturny problem“, Günther wuzběhny.

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

Chaos wostanje

Hač su winowatostne testy na korona­wirus za němskich dowolnikow zmysłapołne, kotrež so z tak mjenowanych rizikowych kónčin we wukraju nawróćeja, ma so hakle pokazać. Na prěni napohlad zdawa so naprawa trěbna, a politika demonstruje, zo je jednanjakmana. Kritikarjo skorža, zo tajke testy wukazaja, hdyž su wulke prózdniny w někotrych zwjaz­kowych krajach hižo zaso nimo. A scyła: Najwjace pozitiwnych padow korony njepřińdźe z dalokich krajow, do kotrychž so něm­scy dowolnicy tuchwilu lědma zabłudźeja, ale z Awstriskeje abo z kupy Mallorca. Wobě pak njejstej jako rizikowej kónčinje zastopnjowanej. Mjeztym wěmy, zo mamy tajku rizikowu kónčinu tež w Němskej: wokrjes Dingolfing-Landau w susodnej Bayerskej, hdźež bě wirus w ratarskim zawodźe wudyrił. Wobydlerjam wokrjesa je zakazane, do někotrych zwjazkowych krajow jěć ... Chaos nas drje hišće chwilu přewodźa. Marko Wjeńka

wozjewjene w: Politika
wutora, 28 julija 2020 14:00

Prěnja němsko-delnjoněmska tafla

W sewjerobraniborskim Sewekowje su minjeny pjatk prěnju němsko-delnjoněmsku wjesnu taflu wotkryli. Iniciatiwa za to wuchadźeše z tamnišeho Towarstwa za del­njoněmčinu w Braniborskej, kotrež běchu lěta 2014 z pomocu Domowinskeje župy Delnja Łužica załožili. Sewekow je dźěl města Wittstock nad rěku Dosse. Ke gra­tu­lan­tam słušeše Měto Nowak, zastupnik braniborskeho ministerstwa za kultu­ru. Wón pokaza tež na němsko-serbsku dwurěčnosć a na dwurěčne tafle. Wot měrca 2020 su w Braniborskej tež němsko-delnjoněmske wjesne tafle móžne. Foto: Měto Nowak

wozjewjene w: Politika

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND